Chương 8: Học Kỹ Nghệ Rừng Đước

Tiếng bê tông gãy đứt gầm vang giữa dòng nước xoáy cuộn ngầu bọt trắng. Khối trụ móng đổ sụp kéo giật cả mảng sàn gỗ phía trên trượt dốc, chao đảo dữ dội trên mép nước ngập mặn. Trong căn lán xộc xệch sắp chìm nghỉm, tiếng trẻ thơ khóc thét xen lẫn tiếng kêu cứu thất thanh của đôi vợ chồng thợ cá xé toạc màn mưa phùn.

Đứng vững chãi trên doi đất khô ráo, Giản Thừa Huân nheo mắt quan sát luồng nước xiết cuộn tròn dưới chân cọc gãy. Dù tuổi tác đã ngoài một trăm, ánh mắt người thợ già vẫn sắc sảo như lưỡi đục phạt mộc. Nhận rõ phương trượt của khối sàn, cụ giơ cao chiếc thước trắc giắt bên hông, cất giọng sang sảng chỉ huy:

“A Lạc! Quăng ngay cuộn dây bện ba tao quàng qua đốc cột góc! Các chú thợ mỏ ghì chặt đầu dây vào gờ đá sau lưng, ngả người kéo ngược chiều con nước, mau!”

A Lạc thoăn thoắt vung tay. Dây thừng to bản xé gió bay vút qua mặt sóng, ngậm chặt lấy thân cột gỗ kiền kiền của căn lán. Hơn chục thợ mỏ lực lưỡng bặm môi ghì chặt gót chân vào nền đá, đồng thanh hô vang một nhịp kéo rền rĩ. Sức kéo chuẩn xác ngược dòng xoáy kìm hãm đà trượt trong gang tấc. Thạch Thảo lao vụt xuống mép nước, đón lấy đứa bé đỏ hỏn từ tay người mẹ đang hoảng loạn, rồi cùng nhóm thợ dìu hai vợ chồng bước lên doi đất khô ráo. Ngay khoảnh khắc gót chân họ vừa chạm đất, căn lán sàn cũ kỹ liền răng rắc vỡ toác, chìm nghỉm hoàn toàn vào họng nước đen ngòm.

Người mẹ trẻ run rẩy ôm chặt đứa con vào lòng, sụp xuống quỳ lạy trong nước mắt:

“Đội ơn cụ thợ cả! Đội ơn bà con! Chậm một khắc nữa thôi là cả nhà con làm mồi cho tôm cá rồi!”

Cụ Huân khẽ đưa bàn tay thô ráp đầy vết sẹo nghề đỡ người phụ nữ đứng dậy, giọng trầm ấm:

“Người còn là của còn. Bà con mau lui về khu đất cao phía sau nghỉ ngơi, chớ hoảng sợ.”

Chứng kiến dãy nhà sàn xiêu vẹo xung quanh đang oằn mình theo từng con sóng dâng, Thạch Thảo vuốt vội vệt bùn bết trên trán, gương mặt lộ rõ vẻ sốt ruột. Cô rút thiết bị liên lạc dã chiến bên hông, giọng gấp gáp:

“Cụ ơi, cọc đúc sẵn cứ nứt gãy thế này thì hàng vạn nóc nhà ở đây trụ không nổi qua đêm nay mất. Cháu phải gửi điện khẩn lên Tổng ban, xin cấp gấp lô phao neo kim loại nổi của Titanis về kết bè giữ tạm cho bà con!”

Cụ Huân nhìn ngấn phù sa đỏ đục dâng nhanh trên mặt vịnh, khẽ lắc đầu, giọng đĩnh đạc:

“Phao vỏ thép rỗng ruột tuy nổi nhanh nhưng mối hàn cứng giòn. Đáy biển rung lắc ngầm tạo lực cắt vặn xoắn, phao kim loại sẽ tự xé rách vỏ đáy rồi chìm nghỉm, chuốc thêm tai họa mà thôi. Bình tĩnh lại, Thảo tiểu hữu. Đi theo lão.”

Nói đoạn, cụ Huân cất bước dẫn Thạch Thảo và Lâm Khải lội men theo doi đất cao, tiến sâu vào bìa rừng đước ngập mặn ven cù lao. A Lạc cầm rựa đi trước gạt bớt những cành gai rậm rạp, thỉnh thoảng quay lại giơ cánh tay rắn chắc đỡ lấy bờ vai người thầy trăm tuổi qua những quãng trơn trượt.

Càng vào sâu, sóng gió gầm thét ngoài cửa vịnh dường như dịu hẳn lại. Dưới chân họ, lớp bùn nhão quánh đặc bốc lên mùi phèn nồng đượm. Cụ Huân dừng chân trước một gốc đước cổ thụ sừng sững, thân cây to chừng hai người ôm. Cụ lấy đầu thước trắc gõ nhẹ vào những chùm rễ chân nơm hình vòm cung đang cắm chéo ba mươi độ xuống lòng bùn sâu.

“Hai cháu nhìn cho kỹ,” Cụ Huân chậm rãi cất lời, ánh mắt hiền từ rọi vào từng mắt rễ. “Rừng đước ngâm mình trong nước mặn ngàn năm mà không mục rỗng, đương đầu với sóng dữ mà chẳng hề bật gốc. Cớ sao?”

Lâm Khải nâng kính quang phổ quét qua thân gỗ, ngẫm nghĩ đáp: