Chương 1: Mùi hương sau vạch vôi

Tiếng chuông báo hết tiết vang lên lanh lảnh, giải thoát cả lớp 11A3 khỏi bầu không khí ngột ngạt của phòng thí nghiệm số hai. Khói trắng từ phản ứng điều chế clo vẫn còn lẩn khuất quanh chụp hút gió kêu rè rè, hòa cùng mùi cồn sát trùng nồng nặc khiến sống mũi Đậu Trọng Nhân cay xè. Cậu cúi đầu, vặn nhẹ vòi nước rửa trôi dung dịch axit sunfuric loãng còn sót lại trong ống nghiệm thủy tinh, đôi bàn tay thon dài gầy guộc cử động thuần thục và cẩn trọng như một thói quen cố hữu.

“Xong rồi thì dọn bàn nhanh lên mấy đứa, thầy khóa cửa đấy!” Tiếng thầy Đỗ Văn Tuấn từ bục giảng vọng xuống, đanh gọn kèm theo tiếng chùm chìa khóa khua leng keng bên hông.

Đám bạn cùng bàn lục tục cởi áo blouse vắt lên vai, vừa rôm rả rủ nhau xuống căng tin ăn bánh mì vừa xô ghế bước vội ra ngoài. Nhân không hòa vào dòng người ấy. Cậu nán lại cuối cùng, lẳng lặng thu dọn các kẹp gỗ, giá để ống nghiệm và chậu rửa cho dãy bàn số ba. Lợi dụng khoảnh khắc thầy Tuấn quay lưng ghi chép sổ nhật ký phòng học, Nhân khẽ khàng nhặt lấy mấy nhánh sả chanh tươi nằm lăn lóc bên khay mẫu vật thực vật chuẩn bị đem bỏ vào thùng rác hữu cơ. Cậu nhẹ nhàng vuốt thẳng từng bẹ lá xanh mướt, bẻ ngắn vừa vặn rồi cất gọn vào ngăn đáy chiếc cặp vải đã bạc màu.

Rời khỏi căn phòng nồng mùi hóa chất nhân tạo, Nhân rẽ ngoặt sang hành lang phía sau dãy nhà ba tầng cũ kỹ. Thay vì bước xuống cầu thang chính rộn rã tiếng cười đùa, cậu luồn qua cánh cửa thoát hiểm khuất sau tán bàng già. Nấc thang xi măng ở đây nứt nẻ, lan can hoen rỉ và chằng chịt mạng nhện giăng mắc, gần như chẳng mấy ai đặt chân tới suốt nhiều năm qua. Nhân bước từng bậc thật êm, nhịp thở dần trở nên nhẹ nhõm khi gió mát từ phía sông Đào bắt đầu thốc qua các ô thông gió hình quả trám.

Đẩy then cài lỏng lẻo của cánh cửa sắt hoen ố, một khoảng trời thu Nam Định bao la lập tức ùa vào tầm mắt.

Khoảng sân thượng rộng một trăm hai mươi mét vuông của dãy nhà thực hành đón trọn nắng vàng óng ả và những cơn gió lộng từ triền đê thổi vào. Dưới nền gạch tàu loang lổ vết rêu phong, một thế giới hoàn toàn khác biệt hiện lên xanh ngắt. Hơn hai mươi chiếc thùng xốp và chậu sành được Nhân xếp đặt ngăn nắp dọc chân lan can: những bụi sả chanh vươn bẹ cứng cáp, giàn tía tô lá tía thẫm răng cưa, vài khóm hương nhu rậm rạp và những bụi bạc hà âu the mát đang rung rinh đón gió. Mảnh vườn nhỏ này là bí mật riêng tư nhất của cậu, nơi duy nhất giúp Nhân tìm lại chút thanh thản sau những ngày dài ngột ngạt giữa tiếng cãi vã chưa nguôi ngoai từ gia đình và nỗi cô đơn bủa vây.

Nhân trút bỏ chiếc cặp sách xuống mép bậc thềm, với lấy chiếc ca nhựa múc nước từ bể chứa nước mưa góc mái. Cậu tỉ mỉ tưới đẫm từng gốc cây, bàn tay nhẹ nhàng gỡ bỏ những chiếc lá úa vàng. Khi chạm vào lá sả, mùi tinh dầu ngai ngái, the nồng lập tức lan tỏa, cuốn phăng vị hăng gắt của khí clo còn vương trên khóe môi.

Từ góc khuất dưới mái hiên tôn rỉ sét, Nhân cẩn thận bưng ra bộ dụng cụ chưng cất tự chế. Trái tim của hệ thống đơn sơ ấy là chiếc bình cầu thủy tinh hai mươi lăm mi-li-lít trong suốt có nhánh ngưng tụ nhỏ nhắn. Đó là món quà sinh nhật năm mười ba tuổi mà mẹ mua cho cậu trước ngày bà xách va li rời quê vào Nam, kỷ vật duy nhất còn nguyên vẹn sau chuỗi ngày giông bão của gia đình.

Nhân lấy mấy nhánh sả vừa nhặt dưới phòng thực hành, dùng con dao gấp gọt tỉa gọn gàng, dập nát phần gốc trắng nõn rồi cho vào bình cùng một lượng nước cất vừa đủ. Cậu đặt chiếc bình lên giá đỡ sắt đã hoen màu, điều chỉnh bấc đèn cồn rồi quẹt diêm. Một ngọn lửa xanh lam dịu nhẹ bùng lên, liếm quanh đáy bình thủy tinh tròn trịa.

Nước bắt đầu sủi tăm li ti. Hơi nước cuốn theo những phân tử tinh dầu hữu cơ nhẹ dần bay lên, đi qua ống sinh hàn tự chế dẫn bằng một ống thủy tinh ruột gà ngâm trong âu nước đá lạnh. Từng giây trôi qua êm ả trong tiếng gió reo rì rào. Nhân ngồi bệt xuống sàn gạch, chống cằm dõi theo từng chuyển động của dòng chất lỏng.