Chương 24: Lửa ấm gian bếp nghèo

Dưới ánh hoàng hôn mùa đông đang bảng lảng buông xuống sân đình An Hòa, tiếng xôn xao của hàng trăm xã viên bỗng chốc lặng phắc. Gió bấc từ triền sông Đáy thổi thốc qua rặng nhãn già, mang theo cái buốt giá cắt da, nhưng Trần Bình chỉ cảm thấy một luồng hơi nóng đột ngột xông thẳng lên thái dương.

Anh hít một hơi thật sâu để nén lại nhịp tim đang dộng thình thình vào lồng ngực. Tác phong người lính từng vào sinh ra tử rèn cho anh sự điềm tĩnh sắt đá trước đám đông. Bình đứng thẳng người, bàn chân trái hơi gượng nhẹ nhưng bước đi vẫn dứt khoát, tiến về phía bậc tam cấp nơi người chiến sĩ bưu tá đang đứng.

“Tôi là Trần Bình, Đội trưởng Đội 3.”

Giọng anh trầm, chắc nịch và vang rõ trong không gian tĩnh mịch.

Người bưu tá trẻ vội đưa cuốn sổ giao nhận màu nâu xỉn cùng mẩu bút chì cùn. Bình đón lấy, ký tên nắn nót vào dòng xác nhận rồi cẩn trọng nhận phong bì thư. Vỏ phong bì giấy bổi ngả màu vàng ố, viền sọc đỏ trắng đặc trưng của thư tín hỏa tốc quân sự, góc trên bên trái đóng một con dấu đỏ vuông vức: Ban Liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Tây Nguyên – Trung đoàn 66.

Bình cảm nhận được sức nặng vô hình của bức thư qua đầu ngón tay chai sạn. Anh không vội xé phong bì ngay giữa chốn đông người. Với sự cẩn trọng vốn có, anh vuốt thẳng góc giấy rồi trân trọng lùa sâu vào túi áo trấn thủ bên ngực trái, nơi nhịp đập của trái tim đang đập dồn dập sau lớp vải dù bạc màu.

Quay lại bàn, ánh mắt Bình chạm vào ánh mắt của Hoài An. Đôi mắt trong veo của vợ anh giờ đây phủ một tầng sương mỏng, đôi môi khẽ mím lại để kìm nén sự chấn động trong lòng. Bình đưa tay xuống gầm bàn, khẽ nắm lấy những ngón tay đang run rẩy của cô, truyền sang một cái siết nhẹ đầy kiên định.

“Về nhà rồi mình cùng mở, em nhé.” Anh thì thầm, thanh âm chỉ đủ hai người nghe thấy.

An khẽ gật đầu, hốc mắt hoe đỏ nhưng nét mặt đã an tâm hơn phần nào.

Đúng lúc ấy, Bí thư Đảng ủy xã Chu Văn Vượng và Trưởng Công an Nguyễn Văn Chiến từ gian đình bước ra sân. Trên tay Bí thư Vượng là một tập công văn có dấu đỏ tươi của Huyện ủy và Ủy ban Hành chính huyện Chương Mỹ. Không khí trong sân đình lại một lần nữa chùng xuống, ai nấy đều nín thở chờ đợi.

Bí thư Vượng hắng giọng, chiếc loa phóng thanh cầm tay rít lên một tiếng ngắn trước khi giọng nói sang sảng của ông vang lên khắp sân đình:

“Thưa toàn thể bà con xã viên! Nhân buổi liên hoan mừng công thu hoạch thắng lợi của Đội sản xuất số 3 hôm nay, thay mặt Đảng ủy và Ban Quản trị Hợp tác xã Nông nghiệp An Hòa, tôi xin công bố thông báo kết luận chính thức của Thường vụ Huyện ủy Chương Mỹ về vụ việc xảy ra tại Đội sản xuất số 1 vừa qua!”

Mọi cặp mắt lập tức đổ dồn về phía người đứng đầu xã. Những ngày qua, dù Đội 3 hân hoan trong niềm vui mùa vàng, nhưng nỗi bức xúc về âm mưu đê hèn của phe cánh Đặng Tiết và Phó Tươi vẫn âm ỉ cháy trong lòng bà con.

“Căn cứ vào biên bản khám nghiệm hiện trường, tang vật thu giữ và lời khai của các đương sự,” Bí thư Vượng đọc rành rọt từng chữ, “Huyện ủy kết luận: Đồng chí Đặng Tiết, Đội trưởng Đội 1, đã phạm sai lầm nghiêm trọng trong công tác quản lý tài sản tập thể, có hành vi báo cáo gian dối việc hư hao vật tư, lơ là thiếu trách nhiệm để thất thoát phân đạm U-rê của nhà nước. Nghiêm trọng hơn, Đặng Tiết đã đồng mưu cùng cháu ruột là Đặng Thược và bà Phó Tươi, cố ý dựng hiện trường giả nhằm vu khống, bôi nhọ cán bộ và xã viên ưu tú của Đội 3.”

Tiếng xì xào phẫn nộ bắt đầu rộ lên từ các góc sân đình. Những người dân chân lấm tay bùn cả đời chỉ biết cắm mặt vào đồng ruộng nay mới thấu hết sự nham hiểm của những kẻ mang danh cán bộ mà lòng dạ hẹp hòi.

Bí thư Vượng giơ tay ra hiệu trật tự rồi dõng dạc tuyên đọc phần kỷ luật:

“Ban Thường vụ Huyện ủy quyết định: Thi hành kỷ luật cảnh cáo toàn diện trước Đảng và chính quyền đối với Đặng Tiết; cách chức Đội trưởng Đội sản xuất số 1, điều chuyển làm lao động phổ thông, bồi thường toàn bộ số phân bón đã làm thất thoát vào công quỹ. Đối với bà Phó Tươi, Thường vụ Huyện ủy chỉ đạo Ban Chấp hành Hội Phụ nữ xã An Hòa tiến hành bãi nhiệm chức vụ Chi hội trưởng Phụ nữ, giao Công an huyện tiếp tục điều tra, xử lý hành vi kích động và vu khống theo quy định của pháp luật!”

Một tràng pháo tay rầm rộ, vang dội như sấm dậy bùng lên khắp sân đình. Tiếng vỗ tay của bà con Đội 3, của những xã viên Đội 1 từng bị đè nén, hòa cùng tiếng hò reo hả hê xua tan đi sự ảm đạm của buổi chiều đông giá rét.

Chị Đượm đứng bên cạnh An, vừa đập hai bàn tay béo múp vào nhau vừa cười toác miệng:

“Đáng đời quân sâu mọt! Cho chừa cái thói ghen ăn tức ở, hại người hại mình! Từ nay hết đường vênh váo, rêu rao đạo đức cách mạng rởm!”

Chủ nhiệm Bùi Đắc Khoát đứng cạnh Bí thư Vượng, gương mặt đỏ bừng vì xấu hổ nhưng cũng thở phào nhẹ nhõm. Ông Khoát hiểu rằng, quyết định dứt khoát của huyện không chỉ trả lại công bằng cho vợ chồng Bình – An, mà còn cứu vớt uy tín của Hợp tác xã An Hòa khỏi vũng lầy của căn bệnh quan liêu, bao che. Sự thật đã sáng tỏ, tảng đá đè nặng lên ngực những người làm ăn chân chính bấy lâu nay rốt cuộc đã bị hất tung.

*

Đêm mùa đông ở đồng bằng Bắc Bộ buông xuống rất nhanh. Mới hơn bảy giờ tối mà sương muối đã giăng mờ mịt khắp các lối ngõ, gió bấc hun hút rít qua những khe liếp của gian nhà tranh ba gian.

Trong gian nhà nhỏ ấm áp, ngọn đèn dầu Hoa Sen được vặn bấc to hơn thường lệ, tỏa ra thứ ánh sáng vàng dịu xua đi màn đêm u tịch. Mùi dầu hỏa khen khét quen thuộc hòa quyện với hương thơm ngai ngái của rơm rạ mới lợp trên mái nhà tạo nên một phong vị bình yên đến lạ kỳ.

Bà cụ Mẫn đã sang nhà cụ giáo Khiêm bên xóm Đoài để tạ ơn tổ tiên và bàn chuyện lễ tết cho hai gia đình. Gian nhà chỉ còn lại hai vợ chồng. Bình ngồi bên chiếc bàn gỗ mộc mạc đã lên nước bóng loáng, bàn tay cẩn thận rút bức điện tín từ trong túi áo ra.

Hoài An ngồi sát bên anh, hai bàn tay đan chặt vào nhau trên đầu gối. Dưới ánh đèn dầu lay lắt, gương mặt cô lộ rõ sự bồn chồn, đôi mắt chăm chú dõi theo từng cử động nhỏ của chồng.

Bình rút chiếc dao nhíp gấp kiểu Liên Xô – kỷ vật chiến trường anh luôn mang bên mình – khẽ khàng rạch mép phong bì. Anh hít một hơi sâu, rút ra tờ giấy điện tín mỏng mảnh màu vàng nhạt, in những dòng chữ đánh máy hoa không dấu đặc trưng của ngành bưu điện thời chiến:

“GỬI ĐỒNG CHÍ TRẦN BÌNH – NGUYÊN ĐẠI ĐỘI PHÓ ĐẠI ĐỘI 2, TIỂU ĐOÀN 7. BAN LIÊN LẠC ĐÃ ĐỐI CHIẾU NHẬT KÝ CHIẾN ĐẤU VÀ TÌM ĐƯỢC BẢN ĐỒ KHẮC PHỤC CỦA TRUNG ĐOÀN 66. XÁC NHẬN TỌA ĐỘ BÃI CHÔN CẤT LIỆT SĨ TẠI CHÂN CAO ĐIỂM 1015 (ĐỒI CHARLIE – ĐẮK TÔ, KON TUM). KHẮC BIA TẠM BẰNG TẤM TÔN GHI DANH ĐỒNG CHÍ NGUYỄN HOÀI NAM, HY SINH THÁNG 4 NĂM 1972 TRONG TRẬN TẬP KÍCH ĐIỂM CAO. ĐỒI CÂY TÁI SINH DỄ TIẾP CẬN. SAU TẾT MẬU NGỌ ĐOÀN KHẢO SÁT QUÂN KHU SẼ VÀO THỰC ĐỊA. LIÊN HỆ GẤP ĐỂ PHỐI HỢP.”

Đọc đến dòng chữ “Nguyễn Hoài Nam, hy sinh tháng 4 năm 1972”, giọng Bình bỗng nghẹn lại. Cổ họng anh như có vật gì chặn ngang, sống mũi cay xè. Ký ức về những ngày tháng đỏ lửa ở chiến trường Tây Nguyên, về những trận pháo dập mù trời trên đỉnh Đắk Tô lại dội về cuồn cuộn như thác lũ.

Bên cạnh anh, An không kìm được nữa. Cô vùi mặt vào bả vai rộng của Bình, hai vai run lên bần bật theo từng tiếng nấc nghẹn ngào. Những giọt nước mắt nóng hổi thấm qua lớp áo trấn thủ, chạm vào da thịt anh ấm sực. Đó là giọt nước mắt của sự giải tỏa sau bao năm tháng đằng đẵng khắc khoải, là nỗi thương xót của người em gái hướng về người anh ruột thịt đã ngã xuống nơi rừng thiêng nước độc vì độc lập của non sông.

Bình vòng cánh tay rắn rỏi ôm lấy vai An, kéo cô sát vào lòng mình. Anh đặt bàn tay thô ráp lên mái tóc đen dày của vợ, nhẹ nhàng vỗ về:

“Tìm thấy rồi, An ơi... Tìm thấy anh Nam rồi.”

An ngước lên, đôi mắt nhòa lệ nhìn thẳng vào mắt chồng:

“Anh... có thật là anh trai em không anh? Năm năm rồi, thầy u em ngày nào cũng ngóng tin anh ấy. Cứ mỗi bận có người làng đi bộ đội về qua ngõ, u lại chạy ra bậu cửa nhìn ngơ ngác... Thầy thì đêm nào cũng ngồi chong đèn đọc lại mấy lá thư ố vàng gửi từ năm bảy mốt...”

“Là thật, em ạ!” Bình quả quyết, ánh mắt rực lên niềm tin mãnh liệt của một người lính. “Bản đồ của Trung đoàn 66 không thể sai được. Ban Liên lạc đã cất công đối chiếu từng trang nhật ký tác chiến. Tọa độ điểm cao 1015 ở Đắk Tô là nơi đơn vị anh Nam chốt giữ và chiến đấu kiên cường đến viên đạn cuối cùng. Anh hứa với em, thu xếp xong vụ cấy chiêm xuân này, đất đai Đội 3 vào nếp ổn định, anh sẽ xin phép xã và Huyện đội cho anh vào Tây Nguyên một chuyến. Dù có phải lội qua trăm con suối, trèo qua ngàn quả đồi, anh cũng sẽ đưa anh Nam về lại với đồng đất quê mình, về bên thầy u.”

An nhìn sâu vào đôi mắt kiên định, chân thành của người đàn ông trước mặt. Trong khoảnh khắc ấy, mọi sự cô đơn, bơ vơ của một linh hồn lưu lạc từ thế kỷ 21 dường như hoàn toàn tan biến. Ở thời đại thiếu thốn trăm bề này, cô đã tìm được một bến đỗ vững chãi như núi thái sơn. Bình không hứa hẹn những lời hoa mỹ, nhưng mỗi lời anh nói ra đều nặng tựa ngàn cân, khắc sâu bằng danh dự của người chiến sĩ và tình yêu son sắt của người chồng.

Cô lau vội nước mắt, nắm chặt lấy bàn tay sần sùi của anh:

“Em tin anh. Đợi qua giáp hạt, lúa chiêm bén rễ xanh đồng, em sẽ chuẩn bị lương khô và lộ phí chu tất để anh lên đường.”

Bình mỉm cười, nụ cười hiền hậu làm giãn ra những nếp nhăn sương gió trên vầng trán rộng. Anh cẩn thận gấp bức điện tín lại, kẹp vào giữa cuốn sổ tay bọc vải bạt quân đội, cất kỹ vào ngăn kéo bàn. Tin mừng này tựa như một đốm lửa bùng cháy giữa đêm đông, thắp sáng niềm hy vọng và sưởi ấm cả căn nhà nhỏ.

*

Sáng hôm sau, gian bếp của gia đình Bình rộn rã hẳn lên.

Để cảm ơn những người xóm giềng thơm thảo đã cùng đồng cam cộng khổ, không ngại hiểm nguy đứng ra che chở cho gia đình trong những ngày bị vu oan giáng họa, An quyết định làm một bữa cơm tất niên sớm. Giữa thời buổi thóc cao gạo kém, thịt lợn mậu dịch chỉ dám trông vào mấy lạng phiếu Tết, làm một bữa cơm đãi khách tươm tất là chuyện khó hơn lên trời. Nhưng với bàn tay khéo léo và khối óc của một kỹ sư nông nghiệp, An đã biến những sản vật bình dị quanh vườn thành một mâm cỗ thịnh soạn đến bất ngờ.

Bình lo việc chẻ củi, xách nước từ giếng làng đổ đầy chiếc chum sành lớn cạnh bể nước mưa. Thỉnh thoảng, anh lại dừng tay búa, đứng tựa cửa bếp lặng ngắm vợ mình thoăn thoắt làm việc.