Chương 28: Vây bắt ổ dịch

Mùi xú uế nồng nặc bốc lên từ vũng bùn trước mặt khiến sống mũi Trần Bình giật thắt.

Là một người lính từng luồn sâu trong những cánh rừng khộp, từng ngửi đủ thứ mùi của sự hủy diệt và thối rữa nơi chiến địa, Bình nhận ra ngay cái mùi chết chóc quen thuộc ấy. Đó không đơn thuần là mùi phân gia súc ngày mưa rét, mà là mùi tanh nồng của máu mủ hoại tử, mùi dịch rỉ nhớp nháp bốc ra từ những vết thương đang rữa nát trên cơ thể một sinh vật sống.

Dưới màn sương đêm mờ đục và mưa phùn lạnh thấu xương, Đặng Tiết vẫn đang nghiến răng trèo trẹo. Gã cúi gập người, hai tay nắm chặt đầu gậy có cắm chiếc đinh mười phân gỉ sét, thẳng cánh chọc mạnh vào hông con trâu tội nghiệp:

“Vào! Mày không vào thì tao chọc mù mắt! Sang bên đấy mà chết!”

Con trâu rống lên một tiếng nghẹn ứ nơi cổ họng. Khối thân xác đồ sộ gần năm tạ run rẩy dữ dội, bốn chân quỵ xuống, cùi thịt ở móng trước quẹt vào đất bùn tóe máu. Nó thở hồng hộc, bọt mép sùi ra từng bọc lớn, trắng xóa lẫn sợi máu đỏ tươi, rơi tõm xuống bãi cỏ non trước rào râm bụt của Đội 3. Chỉ cần nó lết thêm ba bước nữa, nguồn mầm bệnh khủng khiếp này sẽ cọ xát trực tiếp vào hàng rào bảo vệ mà bà con Đội 3 đã thức trắng mấy đêm để che chắn.

Máu trong người Bình sôi lên sùng sục. Cơn giận dữ bùng phát không phải vì tư thù cá nhân, mà bởi sự đê hèn tột cùng của một kẻ từng mang danh cán bộ: vì sự ghen ghét nhỏ nhen mà sẵn sàng bức tử cả một cơ nghiệp của tập thể, đem hiểm họa rải vào bát cơm của những người dân vô tội.

Bình không thèm lên tiếng đánh động. Bản năng trinh sát bao năm tôi luyện giúp anh lướt đi êm như một bóng ma trên mặt đất nhão nhoét. Vết thương cũ ở đùi chỉ hơi nhói lên trong tích tắc rồi lập tức bị sự tập trung cao độ đè bẹp. Khi Đặng Tiết vừa giơ cao chiếc gậy đinh định bồi thêm một cú đâm ác độc vào sườn con vật, Bình đã áp sát sau lưng gã.

Chiếc đòn gánh tre đực trong tay Bình vung lên xé gió, không giáng vào đầu mà nện chuẩn xác một cú ngang cổ tay cầm gậy của Tiết.

“Rắc!”

“Ái chà mẹ ơi!”

Đặng Tiết rú lên một tiếng the thé, chiếc gậy cắm đinh rơi tõm xuống bùn. Chưa kịp định thần xem chuyện gì vừa xảy ra, một bàn tay cứng như kìm sắt đã túm chặt lấy cổ áo tơi của gã, giật ngược ra sau. Bình xoay nửa vòng người, dùng thế gạt chân điêu luyện của bộ đội đặc công, quét thẳng vào khoeo chân run rẩy của Tiết.

“Bịch!”

Thân hình gầy gò của Đặng Tiết ngã sấp mặt xuống rãnh nước ven bờ rào. Bùn đất lạnh ngắt táp đầy vào mồm vào mũi gã. Gã điên cuồng giãy giụa, miệng ú ớ chửi rủa:

“Đứa nào… đứa nào dám đánh trộm tao… Cứu… cướp…”

“Câm mồm!”

Tiếng quát trầm đục, đanh thép của Bình vang lên ngay đỉnh đầu như một tiếng sét giữa đêm đông. Cùng lúc đó, đầu chiếc đòn gánh tre nhẵn bóng ấn thẳng vào gáy Đặng Tiết, ghim chặt gã xuống mặt đất buốt giá. Một bàn chân đi dép cao su đúc của Bình dẫm lên lưng gã, vững chãi như một tảng đá ngàn cân.

Đặng Tiết run bắn người khi nhận ra giọng nói quen thuộc. Gã cố ngoẹo cổ lên, ánh mắt lờ đờ vì sợ hãi bắt gặp đôi mắt Bình đang rực sáng lên trong bóng tối – đôi mắt đanh lại, lạnh lùng và sắc bén như lưỡi lê tuốt trần.

“Trần… Trần Bình? Mày… mày làm cái gì thế? Buông tao ra!” Đặng Tiết lắp bắp, giọng méo xệch đi vì rét và vì kinh hoàng.

Từ phía sau lùm chuối, ánh đèn bão bỗng bừng sáng. Hoài An bước nhanh tới, chiếc áo chần bông màu cỏ úa dính đầy hạt sương đêm. Cô không nhìn Đặng Tiết, mà giơ cao chiếc đèn bão về phía con trâu đang nằm thở dốc. Ánh sáng vàng vọt quét qua đầu con vật, soi rõ cảnh tượng thảm khốc: toàn bộ niêm mạc môi trên, môi dưới của con trâu lở loét thành từng mảng lớn, mủ vàng đọng quánh quanh lỗ mũi, hai mắt đục ngầu gỉ mắt bết dính. Móng chân trước của nó tróc hẳn lớp sừng ngoài, lộ ra phần thịt đỏ lòm đang rỉ nước vàng tanh tưởi.

An hít sâu một hơi, giọng nói đanh lại nhưng vô cùng bình tĩnh:

“Đúng là lở mồm long móng thể ác tính rồi. Móng đã bong cùi, niêm mạc miệng loét sâu, sốt rất cao. Con trâu này phát bệnh ít nhất đã bốn ngày nay.”

Bình cúi gập người xuống, tay siết chặt chiếc đòn gánh ấn sâu thêm một phân, gằn từng tiếng vào tai Đặng Tiết:

“Anh Tiết! Mở to mắt ra mà nhìn con súc sinh này! Anh vừa bị huyện kỷ luật cách chức, giờ lại nửa đêm lén lút dắt trâu ốm sắp chết sang bãi cỏ Đội 3 để làm gì? Trả lời!”

Đặng Tiết run lẩy bẩy dưới sức ép của Bình, mặt gã tái mét không còn một hột máu, hai hàm răng va vào nhau cầm cập:

“Tôi… tôi không có… Trâu của đội nó xổng chuồng… Tôi thấy nó đi lạc nên… nên dắt về…”

“Anh nói dối!” An cất tiếng, giọng cô rành rọt, khúc chiết từng chữ một. Cô chỉ ngọn đèn bão xuống gốc râm bụt: “Trâu bệnh lở móng đến mức này, đi từng bước là đau thấu xương tủy, tự bản thân nó chỉ muốn nằm liệt một chỗ chờ chết, làm sao tự xổng chuồng đi bộ gần nửa cây số từ chuồng Đội 1 sang đây được? Trên mông nó đầy vết đâm mới toanh, máu còn đang ứa ra từ đầu đinh của cái gậy anh cầm trên tay kìa! Anh định lừa ai?”

Bình nắm lấy cổ áo Đặng Tiết, xốc mạnh gã ngồi dậy nhưng vẫn ghì chặt hai tay gã ra sau lưng. Sức mạnh của người lính khiến Đặng Tiết đau đến nhăn nhúm mặt mày, không thể nhúc nhích:

“Tôi hỏi anh lần cuối: Chuồng trâu Đội 1 hiện giờ thế nào? Đã có bao nhiêu con phát bệnh như thế này rồi? Khai thật ra, nếu không tôi trói anh giải thẳng lên phòng Trực ban Công an huyện ngay trong đêm nay với tội danh cố ý phá hoại tài sản nhà nước và phá hoại an ninh kinh tế!”

Nghe đến hai chữ “Công an huyện”, Đặng Tiết như bị sét đánh ngang tai. Sau vụ vu khống đạm urê đợt trước, gã đã mang một án phạt cảnh cáo treo lơ lửng trên đầu, bà Phó Tươi thì đang bị giữ trên huyện để thẩm vấn. Nếu đêm nay gã bị bắt quả tang rành rành thế này, cái tội phá hoại tài sản hợp tác xã trong mùa giáp hạt đủ để gã phải ngồi tù mọt gông.

Nỗi sợ hãi tột cùng đánh sụp chút sĩ diện hão và sự hung hãn cuối cùng của kẻ tiểu nhân. Đặng Tiết bỗng sụp xuống, hai đầu gối quỳ lún vào vũng bùn, nước mắt nước mũi giàn giụa hòa lẫn với bùn đất trên mặt:

“Tôi lạy anh Bình… Tôi lạy cô An… Tôi trót dại… Tôi mê muội quá rồi! Đừng giải tôi lên huyện… Tôi van các người!”

“Nói! Chuồng Đội 1 bị lây từ bao giờ?” Bình quát lớn, giọng nghiêm nghị không cho phép thoái thác.

“Bị… bị từ ba hôm trước…” Đặng Tiết mếu máo, giọng run rẩy đứt quãng. “Đợt rét đậm hôm mùng Một Tết, chuồng Đội 1 bị sập một góc rào, trâu xổng ra ngoài bãi sông. Lúc lùa về thì có con trâu mộng hoa cà bị trước. Đến chiều qua… chiều qua thì đã có năm con… năm con bị lở loét mồm miệng, sốt bỏ ăn, chân rụng cả móng…”

“Năm con?!” Bình giật mình, lồng ngực thắt lại.

Đội 1 là đội có đàn trâu đông nhất xã, gánh vác hơn một nửa diện tích cày bừa vụ chiêm xuân của toàn bộ cánh đồng phía Tây. Năm con phát bệnh nặng, nghĩa là cả cái chuồng hơn ba mươi con ở đó coi như đã nằm trọn trong ổ dịch!

“Sao các người không báo cáo lên Ban Quản trị? Sao không báo cho thú y huyện?” Bình nghiến răng hỏi.

Đặng Tiết cúi gầm mặt, giọng lí nhí đầy nhục nhã:

“Tại… tại bên Đội 1 sợ… Vừa rồi tôi bị cách chức, thằng Thuận lên thay làm quyền đội trưởng. Nó sợ báo dịch ra thì Đội 1 bị cắt hết điểm thi đua đầu năm, bị huyện phê bình là lơ là quản lý… Nó bảo cứ giấu đi, nhốt kín trong góc chuồng rồi lấy rơm đốt hun khói xem có khỏi không. Nhưng càng nhốt thì bệnh càng nặng… Chiều nay con trâu đực này quỵ hẳn, sùi bọt mép thở không ra hơi. Thằng Thuận… thằng Thuận nó bảo tôi tìm cách kéo vứt ra bãi hoang… Tôi… tôi nghĩ quẩn, tôi tức… tôi nghĩ Đội 3 của anh chị trúng mùa ngô, lại được khen ngợi đủ điều, còn tôi thì mất hết… nên tôi mới… tôi mới dắt nó sang đây…”

Từng lời thú nhận trơ trẽn của Đặng Tiết như những nhát dao cứa vào sự nhẫn nại của Bình. Anh siết chặt nắm tay, nếu không phải vì kỷ luật quân đội đã ăn sâu vào máu, có lẽ anh đã không kìm được một quả đấm vào cái bản mặt hèn hạ kia. Vì một chút đố kỵ, vì cái bệnh thành tích giả dối mà chúng sẵn sàng đem cả cơ nghiệp của hàng trăm xã viên ra đánh cược!

“Bình, buông anh ta ra đi.”

Tiếng nói dịu dàng nhưng đầy uy lực của An vang lên, kéo Bình về với thực tại. An bước tới bên con trâu đang nằm thoi thóp. Con vật dường như cảm nhận được sự dịu dàng của người phụ nữ, đôi mắt đục ngầu ứa ra hai giọt nước mắt lớn, chảy dài trên lớp lông xám ngoét.

“Bây giờ không phải lúc trừng phạt anh ta,” An nói, ánh mắt nhìn thẳng vào Bình. “Con trâu này đã nằm ngay cửa ngõ Đội 3. Nếu chúng ta xua đuổi nó quay lại đường làng, nó sẽ lê bước qua các ngõ xóm, rải mầm bệnh ra khắp đất cát, nước đọng. Ngày mai bà con đi làm, trâu bò Đội 2, Đội 3 đi qua dẫm phải bùn đất ấy thì toàn bộ hệ thống phòng dịch của chúng ta coi như sụp đổ hoàn toàn.”

Bình lập tức hiểu ra tính toán chiến lược của vợ. Trong chiến tranh, khi phát hiện một quả bom nổ chậm chưa phát nổ nằm ngay lối vào sở chỉ huy, điều cấm kỵ nhất là dịch chuyển bừa bãi hay hất nó sang chiến hào bên cạnh. Phải khoanh vùng, cách ly và vô hiệu hóa nó ngay tại một điểm an toàn.

“Ý em là… giữ nó lại để cách ly?” Bình hỏi dồn.

“Phải cách ly dã chiến ngay lập tức,” An gật đầu dứt khoát. “Nhưng tuyệt đối không được đưa vào khu chuồng tập trung của Đội 3. Phía cuối bãi Soi, chỗ doi cát bồi sát mép sông Đáy, có cái chòi canh ngô bỏ trống từ vụ trước. Chỗ đó nằm cuối hướng gió, cách biệt hoàn toàn với làng xóm, xung quanh là dải cát trắng khô ráo có tính sát khuẩn tự nhiên. Chúng ta phải đưa nó xuống đó ngay trong đêm nay!”

“Nhưng chân nó tróc hết móng rồi, làm sao đi nổi cả cây số xuống bãi cát?” Bình nhìn bốn cái chân trâu be bét máu mủ mà ái ngại.

An nhanh nhẹn tháo chiếc khăn len quàng cổ xuống, ngồi thụp xuống bên cạnh con vật:

“Chúng ta phải bọc móng cho nó. Đặng Tiết! Đứng dậy!”

Tiếng gọi bất ngờ của An làm Đặng Tiết giật thót, co rúm người lại: “Dạ… dạ cô An…”

“Anh muốn lập công chuộc tội để không phải lên công an huyện thì nghe tôi bảo đây!” Ánh mắt An sáng quắc, toát lên phong thái chỉ huy sắc sảo. “Chạy ngay vào cái chái bếp nhà u Mẫn đằng kia, lấy cho tôi ba cái bao tải gai cũ và một thúng tro bếp mịn. Nhớ là đi đường bờ rào, không được bước chân vào sân! Nhanh lên!”

“Vâng… vâng, tôi đi ngay! Tôi đi ngay!” Đặng Tiết như vớ được cọc, lồm cồm bò dậy, co giò chạy như ma đuổi về phía bếp nhà Bình.

Trong lúc đó, An quay sang nói với Bình:

“Anh Bình, anh chạy về nhà lấy cho em gói phèn chua hôm nọ em mua ở hiệu thuốc huyện để dành lọc nước, một liễn mật mía ở chạn bát, và bảo u giã nát cho em một củ nghệ già thật to. Nhanh lên anh, con trâu này sốt cao quá rồi, niêm mạc họng nó sưng tấy thế kia, nếu không hạ sốt và thông họng thì đến sáng nó sẽ chết vì ngạt và kiệt sức.”

Nhìn vẻ điềm tĩnh, tự tin và quyết đoán của vợ, nỗi lo lắng căng thẳng trong lòng Bình bỗng chốc tan biến, nhường chỗ cho một niềm tin tuyệt đối. Anh gật đầu thật mạnh: “Được, em ở đây cẩn thận, anh về lấy ngay!”

Bình sải những bước chân dài thoăn thoắt trong đêm tối. Gió bấc vẫn gầm rít từng cơn, nhưng trong lồng ngực anh, ngọn lửa của trách nhiệm và tình yêu thương đang bùng cháy rực rỡ.

Chưa đầy mười phút sau, mọi thứ đã được tập kết đầy đủ tại bờ rào râm bụt.

Đặng Tiết thở không ra hơi, hai tay ôm thúng tro bếp nóng và mấy chiếc bao tải gai đứng nép một bên, run như cầy sấy. Bình mang tới một bọc phèn chua, một liễn mật mía vàng óng sánh đặc và bát nghệ già đã được bà cụ Mẫn giã nát thành một thứ bột màu vàng cam sực mùi cay nồng.