Chương 6: Màn đêm ở cối xay Thạch Cốc

Những lời của cụ Mục Trọng Liêm vừa dứt, không gian trong căn Phòng Nghiệm Xỉ ẩm thấp bỗng chìm vào một khoảng lặng nặng nề. Khói đèn dầu mè vẫn lượn lờ vấn vít quanh chòm râu bạc như cước của bậc lão trượng sống qua ba đời chúa. Nhúm cặn bột vôi chết trên đầu đũa tre đã nguội ngắt, trơ trơ một màu xám đục lạnh lẽo.

Trịnh Đình Duệ siết chặt nắm tay, lồng ngực phập phồng căm phẫn. Vết thương do ngọn roi gân bò quất rách da thịt ngang lưng từ đêm trước bỗng nhói buốt khi chàng cử động mạnh, nhưng nỗi đau thể xác chẳng thấm tháp gì so với ngọn lửa phẫn uất đang bốc ngùn ngụt trong tâm can. Ba ngàn hộc muối ngọc bị bòn rút tráo đổi bằng đá núi, một trăm hai mươi hộ dân làng Lân Hải đang chịu cảnh gông cùm chờ ngày đầu rơi máu chảy, tất cả chỉ để vỗ béo cho chiếc túi tham của Tuần phủ Quách Doãn Mậu cùng gian thương họ Cừu.

Cụ Mục chầm chậm đặt chiếc đũa tre xuống mép chõng, ngước đôi mắt đục mờ nhìn chàng thư lại trẻ:

— Chú mày hiểu ra rồi chứ? Nhưng ở chốn công môn này, chỉ dựa vào vò nước chạt hay đầu đũa tre nung khét trong phòng kín thì chưa đủ để bẻ gãy móng vuốt của quan phủ. Quách Doãn Mậu nắm binh quyền sáu châu duyên hải, lại có quan thầy che chắn ở kinh sư. Muốn Khâm sai đại thần Tiêu Hoài Cẩn tin lời, ta phải có chứng cứ tận tay về nơi chúng nghiền đá thành bột, bắt quả tang luồng thuyền vận chuyển ngầm.

— Cụ Mục, ngài bảo bột này từ mỏ đá Thạch Cốc tán ra? — Duệ hạ thấp giọng, ánh mắt sáng quắc dưới ánh đèn — Mỏ Thạch Cốc nằm cách bến Thần Phù ba mươi dặm đường sông ngược về phía thượng nguồn. Nơi đó núi non hiểm trở, vốn là đất bỏ hoang nhiều năm, nếu có cối nghiền thì ắt phải giấu kín ven bờ nước để tiện việc chuyển đá bằng thuyền bè.

Lão trượng khẽ gật đầu, vỗ nhẹ lên mu bàn tay chàng thư lại:

— Cừu Lạc Phong là kẻ giảo quyệt, buôn gian bán lận nửa đời người, quyết chẳng bao giờ để lộ sơ hở trên đường thiên lý. Chỉ có đường thủy mượn dòng nước đêm mới đủ sức tẩu tán hàng ngàn hộc bột nặng trịch mà không kinh động đến tuần điếm dọc đường. Thời hạn ba ngày của chúng ta đang cạn dần theo từng con nước ròng. Chú mày có dám một mình lội ngược dòng hiểm nguy không?

— Thưa cụ, dẫu có phải thịt nát xương tan, con cũng quyết mang tang chứng về rửa oan cho bà con làng muối! — Duệ dõng dạc đáp, trong mắt không một tia nao núng.

Nửa khắc sau, bóng chàng thư lại trẻ lách qua khung cửa ngách sau Phòng Nghiệm Xỉ, chìm vào màn đêm đen kịt của bến Thần Phù. Tránh xa các trạm canh gác của toán giáp sĩ nha môn, Duệ cởi dây néo một chiếc thuyền nan nhỏ giấu sẵn dưới rặng bần ven mép nước.

Mặt sông Thần Phù lúc nửa đêm gió rít từng cơn lạnh buốt. Sương mù từ vịnh biển tràn vào, hòa quyện với hơi nước mặn mòi giăng mắc khắp các bãi sậy bờ lau. Duệ cắn răng chịu đựng những cơn đau rát buốt từ vết roi ngang lưng, đều đặn vung mái chèo cắm sâu xuống dòng nước xiết. Chàng chèo thuyền ngược dòng ba mươi dặm trong đêm tối, chiếc thuyền nan lướt đi êm ru như một chiếc lá trôi giữa dòng nước cuộn trào. Càng ngược lên phía thượng nguồn, vị mặn của phù du biển cả nhạt dần, thay vào đó là mùi ẩm ướt của đất rừng và hơi lạnh ngắt tỏa ra từ những vách đá vôi dựng đứng đôi bờ.

Sang canh ba, màn sương giăng đặc quánh như sữa hạt dâng lên che khuất cả bóng trăng non. Duệ buông chèo, ghìm thuyền tấp sát vào rặng lau sậy rậm rạp bên bờ hữu ngạn. Phía trước chàng mờ ảo hiện ra bến than đá bỏ hoang từ thời tiền triều, nơi vách núi Thạch Cốc ăn lan ra tận mép nước sâu.

Trong bầu không khí tĩnh mịch của đêm khuya, một âm thanh trầm đục, nặng nề bỗng vẳng lại qua màn sương: “Ầm… ục… ầm… ục…”.

Đó không phải tiếng sóng vỗ bờ, mà là tiếng guồng nước khổng lồ bằng gỗ nghiến đang lén lút quay tròn dưới dòng chảy ngầm.

Duệ nép mình vào bụi sậy um tùm, kéo sụp chiếc nón lá, thận trọng trườn lên một gờ đá nhô ra sát mép nước. Dưới ánh đuốc le lói cắm quanh bến đá hoang, một quang cảnh kỳ dị dần hiện rõ trước mắt chàng thư lại.

Một chiếc cối xay nước khổng lồ dựng tựa lưng vào hốc đá hoa cương, hai bên máng nước được che chắn bằng những tấm cói dày nhằm ngăn ánh sáng và tiếng động lọt ra ngoài sông. Hàng chục phu phen lực lưỡng cởi trần trùng trục, toàn thân phủ một lớp bụi trắng mỏng như lớp phấn mốc, đang hì hục khiêng từng tảng đá thạch cao thô ráp từ miệng hang sâu đổ vào phễu cối. Thứ đá này bở xốp, sắc cạnh, trắng đục như xương phơi nắng, chính là thứ đá mà thợ hồ vùng thượng du hay dùng để đắp lò nung vôi.

Dưới sức nghiền nghiệt ngã của trục đá hoa cương quay bằng sức nước, những tảng đá thô ráp nhanh chóng vỡ vụn ra lạo xạo, rồi tuôn xuống máng dẫn thành một dòng bột mịn màng, trắng muốt tựa tuyết rơi đầu đông. Mùi tanh nồng khô khốc của đá núi nung sực lên nồng nặc trong gió đêm, hệt như mùi cặn xỉ mà cụ Mục vừa hơ trên ngọn đèn dầu mè lúc nãy.

Mắt Duệ mở to, chăm chú quan sát từng công đoạn.