Chương 11: Thớ Gỗ Ngậm Dầu Trẩu

Gió sớm thổi qua con ngõ nhỏ dẫn ra lạch Cẩm Bình, làm lay động vạt áo hãy còn vương mùi tro khói của Tuệ. Cậu cẩn thận gấp tờ biên bản có chữ ký dứt khoát của kỹ sư Trần Bách, lồng vào chiếc bìa nhựa trong suốt rồi cài ngay ngắn trong ngăn cặp. Nắng mai vừa hé rạng phía chân trời, nhuộm một sắc ửng hồng ấm áp lên nhịp Cầu Ngói Cẩm Bình cổ kính đằng xa.

Không một phút chần chừ, Tuệ cùng Khang và Mai Lam lập tức quay về lán mộc của Câu lạc bộ Nét Mộc Phố Hoài, nép bên góc tường rêu rợp bóng cây của trường Cẩm Phô. Cụ Đàm Vĩnh Niên chống cây gậy tre ngà, khoan thai bước từng nhịp guốc mộc vững chãi đi cùng đám trò trẻ. Trong lán, bốn khúc phôi gỗ kiền kiền già sẫm màu do xưởng mộc Cẩm Kim tài trợ đã được kê sẵn trên chiếc bàn thợ dày dặn. Thớ gỗ đanh chắc, nặng trịch, tỏa ra mùi thơm ngai ngái quen thuộc của loài danh mộc trăm tuổi.

Cụ Niên ngồi xuống chiếc ghế đẩu cạnh cửa lán, khẽ vuốt chòm râu cước bồng bềnh, đưa mắt nhìn quanh:

— Giờ sáp đã đạt, cái phần da thịt coi như tạm yên. Nhưng muốn vết nứt kia không xé toác dầm cầu ra thì phải có cái xương ngàm thật vững. Mấy đứa bắt tay vào đẽo chốt mộng én đi thôi.

Tuệ khẽ gật đầu, trải phẳng tờ bản vẽ cấu kiện lên mặt bàn gỗ. Cậu cầm chiếc thước ê-ke và bút chì mộc vót nhọn, tỉ mỉ đo từng phân trên mặt phôi gỗ kiền kiền. Từng chiếc chốt mộng hình đuôi én được định hình với chiều dài đúng hai mươi phân, hai đầu loe rộng và thuôn hẹp ở thắt lưng theo góc vát chuẩn xác mười lăm độ. Đường chì đen mảnh in hằn dứt khoát trên mặt gỗ mịn màng.

— Khang, mày ghè theo đúng vạch chì này nhé. Góc vát mười lăm độ là giới hạn vàng để hai mép rạn tự ghì chặt vào nhau khi chịu lực kéo ngang. Lệch nửa ly là ngàm sẽ trượt.

Khang xoa mạnh hai lòng bàn tay thô ráp vào nhau, nụ cười răng khểnh bừng sáng đầy quyết tâm:

— Mày cứ yên tâm giao cho tao! Mấy ngày nay tao nhịn cưa đục ngứa ngáy tay chân lắm rồi!

Chàng trai xóm mộc thoăn thoắt kẹp chặt phôi gỗ vào hàm etô của bàn thợ. Lưỡi cưa tay răng nhuyễn kêu xèn xẹt đều đặn, nhả từng lớp mạt gỗ mịn như bột quế. Không còn vẻ nóng vội, bốc đồng của đêm qua, từng nhát cưa của Khang giờ đây vô cùng trầm tĩnh và chắc nịch. Cậu cẩn trọng đưa mũi đục chàng vát mép, gọt từng thớ gỗ thừa bên sườn chốt. Lưỡi thép sắc lẹm lướt đến đâu, dăm gỗ kiền kiền cuộn tròn rơi lả tả đến đó, để lộ ra những cạnh mộng én vuông thành sắc cạnh, phẳng lì như được mài giũa qua đá ráp.

Trong khi đó, ở góc sân thoáng gió ngoài lán mộc, Mai Lam đang lúi húi nhóm một bếp than nhỏ. Cô đặt lên bếp một chiếc nồi lớn chứa nước lã, rồi cẩn thận lồng chiếc ơ đất đựng dầu trẩu chín vào bên trong để tiến hành đun cách thủy.

Khang vừa gọt xong chiếc chốt thứ ba, ngước nhìn sang thấy lạ bèn cất tiếng hỏi:

— Này bà Lam, sao không bắc thẳng ơ dầu lên than mà phải đun cách thủy lích kích thế kia?

Mai Lam chỉnh lại gọng kính cận tròn, mỉm cười giải thích rành rọt:

— Tôi làm thế để nhiệt độ dầu trẩu luôn giữ ổn định ở mức chín mươi đến một trăm độ C, không bao giờ lo dầu bị quá nhiệt gây khét hay bốc cháy như hôm qua. Phương pháp cách thủy sẽ giúp dầu nóng thấu từ từ, giữ nguyên vẹn các chuỗi liên kết tự nhiên.

Cụ Niên ngồi bên bậc hiên nghe vậy khẽ mỉm cười, gật đầu tán thưởng:

— Con bé nói chí phải. Dầu trẩu có tính hăng và nhạy lửa, đun cách thủy thế này là cái khôn của khoa học, lại trúng vào cái lý nhu hòa của nghề mộc xưa.