Chương 15: Mũi Chàng Chạm Thớ Trăm Năm

Gió từ cửa biển sông Hoài quất từng cơn buốt rát qua các hàng lan can Cầu Ngói Cẩm Bình. Mây đen từ đằng xa trườn tới, nặng trĩu hơi nước và xám xịt như muốn đè bẹp những rặng dừa nước đang oằn mình ven lạch. Mặt nước dưới chân bắt đầu xao xác, từng đợt sóng vỗ bì bõm vào các cọc tre đực giằng néo sàn thao tác.

Tuệ ngước nhìn lên thân dầm cái kiền kiền sừng sững trên đầu. Vết nứt dài hai phẩy mười lăm mét vẫn há toác hai mươi chín milimét như một vết thương toang hoác. Thời hạn ba mươi ngày đã trôi qua gần một nửa. Nếu vì trời chuyển gió mà dừng tay, nhịp cầu trăm tuổi này sẽ chẳng còn cơ hội nào đứng vững trước thời hạn phá dỡ.

— Mày nghĩ gì thế Tuệ? — Khang kéo căng mối dây mây néo chặt vào thanh gióng ngang, ngẩng lên giục — Mây đùn dày lắm rồi, nhưng nước lạch chưa kịp trở dòng đâu. Tranh thủ đục được ngàm nào hay ngàm nấy, chứ để dầm toác thêm thì nguy to!

Tuệ gật đầu dứt khoát. Cậu quỳ một chân trên sàn ván gỗ, mở chiếc hộp ở góc giàn giáo rồi nâng bọc vải điều đỏ thắm ra ngoài. Dưới ánh sáng nhập nhoạng của buổi chiều trở gió, năm mũi đục thép nhíp xe lửa của cụ Đàm Vĩnh Niên ánh lên sắc xanh biếc, trầm mặc và đanh thép lạ thường.

Tuệ chọn mũi đục chàng bản rộng hai phân rưỡi. Chuôi gỗ trắc lên nước bóng loáng nằm gọn trong lòng bàn tay cậu, truyền qua da thịt một cảm giác lành lạnh và vững chãi. Cậu rút chiếc thước ê-ke cùng bút chì mộc vót nhọn, cẩn thận vạch từng đường định vị ngàm én ngang qua khe nứt toác. Mỗi ngàm mộng có góc vát chuẩn xác mười lăm độ, dài hai mươi phân, khoét sâu ba phân rưỡi vào thớ thịt dầm cái.

— Tao giữ cữ thước cho, mày cứ nhắm đúng tim đường chì mà hạ đục — Khang ghì hai bàn tay vạm vỡ vào mép dầm kiền kiền, giữ thăng bằng trên sàn tre chòng chành.

Tuệ hít sâu một hơi lồng ngực. Cậu nhớ lại lời cụ Niên dặn lúc chiều: gỗ kiền kiền trăm tuổi rắn rỏi nhưng kiêu kỳ, phải nương theo thớ mà đục chứ không được dùng sức bạo tàn. Cậu đặt lưỡi đục thép tôi nước mặn nghiêng đúng góc vát, tay phải vung chiếc vồ gỗ me đanh chắc giáng xuống chuôi đục.

“Cốc... keng!”

Tiếng va chạm vang lên khô khốc, đanh gọn tựa như chạm vào đá tảng. Thép già cắn sâu vào thớ gỗ, tước ra một lớp dăm mỏng màu nâu sẫm. Từng hạt dăm gỗ rơi lả tả xuống mặt ván, tỏa ra mùi hương thanh ngái, mộc mạc và cay nhẹ đặc trưng của loại gỗ dầu cổ thụ. Mùi hương ấy thân thuộc đến nao lòng, đánh thức trong tâm trí Tuệ những trưa hè ấu thơ nằm tựa lưng vào lan can cầu hóng gió, ngắm ánh nắng rọi qua kẽ ván sàn lấp loáng trên mặt nước trong veo.

— Gỗ già chắc nịch mày ơi! — Khang khẽ reo lên, ánh mắt lấp lánh phấn khích.

Tuệ không đáp, toàn bộ tâm trí cậu dồn cả vào đường đi của lưỡi thép. Cậu nương theo từng đường vân uốn lượn, tỉ mỉ bạt từng lớp thớ gỗ cứng như sắt nguội. Khi khoét đến đáy ngàm, Tuệ đổi sang mũi đục xén mỏng mép để dọn sạch lòng mộng, tạo nên hai cạnh vát mười lăm độ sắc nét và phẳng lì.

Đục xong ngàm đầu tiên, bắp tay Tuệ mỏi nhừ, trán rịn mồ hôi dù gió lạch thổi mỗi lúc một lạnh. Khang sốt sắng đón lấy chiếc vồ gỗ:

— Đổi phiên đi! Chỗ phá thô tiếp theo cứ để tao xắn tay áo. Mày dưỡng sức mà tỉa mép ngàm cho chuẩn!

Hai người bạn thay phiên nhau làm việc không ngơi nghỉ. Khang khỏe khoắn hạ búa dứt khoát mở đường, còn Tuệ cẩn trọng chỉnh từng góc vát vi mô. Trên sàn giàn giáo dập dềnh theo sóng nước, tiếng gõ đục nhịp nhàng hòa cùng tiếng gió rít qua mái ngói âm dương trên đỉnh đầu.

Từ trên bờ mố đá phía Tây, Mai Lam đứng tựa vào cột cầu, ôm chiếc giỏ tre chứa các chốt mộng én kiền kiền đã luộc chín trong dầu trẩu. Những thớ gỗ ngậm no dầu ánh lên sắc nâu đen bóng bẩy, trơn láng và đanh chắc.