Chương 14: Lớp Học Bên Suối

Lời cụ Thạch Bách Xuyên vừa dứt, làn gió sớm từ mặt suối thổi thốc qua rặng liễu, lay động tà áo chàm đã sờn bạc. Tống Mộng ngơ ngác chớp mắt, dường như chưa thể tin vào tai mình, còn cụ Tề Chấn Phong thì vỗ đùi đánh đét một tiếng giòn giã.

“Hay lắm lão Xuyên! Để xem cái lũ cậy tiền kia khóa nổi miệng ăn của cả thiên hạ hay không!” Cụ Tề ngoác miệng cười hào sảng, chiếc tẩu mun rỗng nơi khóe môi rung rinh theo từng nhịp thở. “Mày cứ việc dạy, việc canh gác ngoài kia để ông mày với thằng nhóc Trần Vĩnh lo liệu!”

Chẳng mấy chốc, tin tức sạp Bình Thản Phô mở lời truyền dạy bách nghệ miễn phí đã lan truyền khắp các ngõ ngách Lạc Hà Thôn. Dưới bóng râm rười rượi của hàng liễu ven suối, hàng trăm tân thủ áo vải thô, những người thợ hái nghèo lấm lem bùn đất và cả những bậc cao niên vào game an dưỡng tuổi già lục tục kéo đến. Họ ngồi kín các mỏm đá nhẵn, ánh mắt ai nấy đều chộn rộn giữa hy vọng và nỗi hoang mang trước tấm bảng truy nã đỏ ối vẫn đang rực lửa trên đường chân trời ảo.

Cụ Thạch đứng trên một gờ đá bằng phẳng, chòm râu bạc khẽ lay theo gió. Cụ đưa mắt nhìn khắp lượt những gương mặt trẻ măng đang lo âu, cất giọng trầm ấm, vang vọng khắp khúc sông:

“Các cháu, các tiểu hữu đừng sợ. Trời sinh cỏ cây nơi thôn dã vốn không có chủ quyền của riêng ai. Tài phiệt có thể dùng vàng mua chuộc đao kiếm, nhưng không thể cấm mầm xanh đội đất đâm chồi. Hôm nay, lão già này không dạy các cháu phép thuật cao siêu, chỉ dạy mấy đứa cách tự làm chủ chén thuốc cứu mạng mình.”

Nói đoạn, cụ Thạch ngồi xếp bằng xuống, lấy ra một đoạn tre già óng vàng vừa đốn từ sau đồi. Cụ cầm con dao găm tân thủ bằng sắt rỉ, từ tốn gọt từng thớ cật tre:

“Thước ngọc cân vàng của phường buôn đặt nặng tính toán, còn công cụ của người hái thuốc chúng ta chỉ cần một tấc lòng ngay thẳng. Muốn dựng cán cân, các cháu chọn cọng tre đực già, vót thật mảnh và tròn đều, lấy điểm đặt dây treo làm trục thăng bằng. Quả cân thì nhặt ngay viên sỏi suối mài nhẵn dưới chân, ước lượng nặng chừng ba phân để làm chuẩn tắc.”

Cụ đưa nhánh tre đã vót lên ngang mày, chỉ tay vào từng khấc vạch nhỏ li ti do chính tay cụ vừa dùng mũi dao khía vào:

“Hệ thống cho các cháu bảng số liệu nhấp nháy, nhưng đừng để nó làm mờ mắt. Hãy dùng tỷ lệ một đốt ngón tay trỏ của chính mình để chia vạch vi lượng. Mỗi khấc là một phân, mười phân thành một đồng cân. Bàn tay mình làm ra cán cân, thì cái tâm mới giữ được độ chuẩn xác khi định lượng dược tính.”

Dưới rặng liễu, tiếng dao gọt tre xoèn xoẹt vang lên rộn rã. Các cụ già trong thôn khéo tay hướng dẫn đám thanh niên trẻ; từng ngón tay thô ráp của những người thợ mỏ, thợ săn vụng về gọt giũa từng nhánh tre, mài từng viên sỏi nhỏ bên làn nước trong vắt.

Khi mỗi người đã có trong tay một cán cân đơn sơ, cụ Thạch nhấc một nhánh rễ cỏ tranh lên, giơ cao dưới ánh nắng ban mai:

“Nấu thuốc thủ công không phải trò may rủi, mà là đạo lý hòa hợp đất trời. Các cháu nhìn xem, rễ cỏ tranh trắng muốt mọng nước, vị ngọt dịu, tính mát, ấy là vị Quân nắm giữ linh hồn bài thuốc, gánh vác việc thanh nhiệt sinh tân. Nhưng nếu dùng quá liều sẽ gây nôn nao, nên phải phối ba phân lá bèo tây khô làm Thần để dưỡng huyết hòa hoãn. Thêm một mẩu vỏ ổi non chát chúa làm Tá nhằm ghìm tính hàn, và một gáo nước suối Lạc Hà làm Sứ đưa thuốc vào kinh mạch.”

Cụ Thạch dừng lại một nhịp, mỉm cười nhìn Tống Mộng: