Chương 6: Bếp lửa bến Củi

Mảnh giấy lụa gắn chiếc lông quạ đen khẽ run lên dưới ngón tay thô ráp của Nghiêm Bách Xuyên. Dưới ánh bình minh nhạt nhòa trên sông Thu Bồn, từng dòng mực đỏ như những vệt rạch căm hờn. Trước mặt lão, lồng ngực Lôi Thiết Phách phập phồng dữ dội, bàn tay hộ pháp bóp chặt chuôi đại đao đến mức các khớp xương kêu răng rắc.

“Cố Trường Hoài… thằng súc sinh phản phúc!” Thiết Phách nghiến răng, giọng nghẹn lại vì uất hận. “Ta coi nó như ruột thịt, vậy mà nó dám mưu hại ta, rêu rao lập linh đường cướp quyền!”

Bách Xuyên điềm đạm đưa tay vỗ nhẹ bả vai rắn như đá tảng của vị bang chủ:

“Chú mày chớ để lửa giận hun mù mắt. Nước sông đang đục, cá to chui vào lưới là lẽ thường. Lúc bão nổi, người cầm lái càng phải ghìm chắc mái chèo. Cứ theo kế cũ, để thuyền Hắc Kình xuôi ra biển khơi nghi binh thu hút tai mắt. Cố Trường Hoài đinh ninh chú mày đã chết tất sẽ sớm lộ sơ hở. Ẩn mình dưỡng sức, chờ ngày trở lại mới là đạo trị thân.”

Thiết Phách nhìn sâu vào ánh mắt tĩnh lặng của lão thợ già, luồng nhiệt nóng nơi lồng ngực dần dịu xuống. Ông ta chắp tay cúi đầu:

“Lão bá dạy phải. Mạng này do người cứu về, ta nghe người.”

Chỉ một tuần trà sau, khi Thiết Phách đã tạm lui vào rặng bần rậm rạp ẩn mình, tiếng chão tuôn rào rào qua ròng rọc. Dưới sự điều khiển của ba tay chân thân tín, con thuyền chiến bảy trượng hai thước đã cạo sạch hà voi chầm chậm xoay mũi, giương buồm cánh dơi lướt êm qua màn sương sớm bến Củi, nhắm hướng Cửa Đại mà đi.

Bến sông trở lại vẻ tĩnh mịch muôn thuở. Gió sớm thốc vào bãi bồi mang theo vị phù sa nồng đượm. Bách Xuyên nhìn dải đất hoang phế ngổn ngang vỏ hàu sắc lẹm, củi mục và mùn cưa đen ngòm mà lòng dâng lên cảm hoài. Lão quay sang thằng Cò đang đứng cạnh, khẽ cười:

“Thằng ranh, từ nay bãi đất này là của thầy trò mình rồi. Xắn tay áo lên, cùng lão dựng xưởng.”

“Dạ! Con nghe lời ông Bách!” Thằng Cò reo lên giòn tan, hàm răng sún nhe ra rạng rỡ.

Hai thầy trò bắt tay vào việc. Thằng Cò cầm cào sắt gom vỏ hàu, ván mục chất thành từng gò để dọn quang mặt bằng. Bách Xuyên mang túi xơ dừa cùng chiếc rìu mộc mòn vẹt, ra mé bãi bồi vớt những thân tre đực già đanh đã ngâm nước mặn khử mọt từ trước lên đẽo gọt. Với hoa tay lão luyện, chẳng cần đinh sắt, lão chỉ phạt vát đầu mộng, đục lỗ xỏ chốt tre già mà ken chặt các thân cột.

Đến quá trưa, gian chòi ba gian đơn sơ đã sừng sững mọc lên bên mép nước, mái lợp nhiều lớp lá dừa nước dày dặn che mưa nắng. Trên thanh xà ngang trước hiên, Bách Xuyên dùng mũi đục khắc sâu hai chữ “Vạn Lương” vuông vức, vững chãi.

Dựng xong chòi, Bách Xuyên nhóm đống lửa lớn giữa sân đất nện, vùi than đượm quanh chiếc kiềng sắt rồi đặt lên nồi đất nung. Lão vẫy tay gọi thằng Cò:

“Lại đây lão dạy cho ngón nghề.”

Thằng bé lon ton chạy lại, ngồi xổm bên cạnh, mắt sáng quắc háo hức.

Bách Xuyên nhặt vốc vỏ sò điệp trắng phau bỏ vào cối đá nhỏ:

“Nghề mộc thuyền muốn vững thì ván phải khít, mộng phải bền, nhưng thứ giữ cho ghe thuyền không chìm lại là nước xảm. Vỏ sò biển phải ủ than củi cho chín nục, bóp nhẹ là rã tan thành bột trắng mịn, dẻo quánh như bột nếp.”

Vừa nói, lão vừa nghiền nát lớp vỏ sò nung hồng tỏa mùi nồng đượm, rồi lấy nắm xơ dừa già màu nâu sẫm đặt lên phiến đá:

“Xơ dừa phải chọn loại già ngâm bùn đủ ba tháng cho hết chát. Dùng vồ gỗ đập từng nhịp cho tơi xốp thành sợi tơ li ti. Sợi xơ này là đường gân giữ cho lớp vôi không nứt khi thuyền oằn mình chống sóng.”

Thằng Cò đón lấy chiếc vồ gỗ me, nện từng nhịp “thình… thình” đều đặn. Từng bó xơ dừa tưa ra, xốp mịn dưới tay thằng bé. Bách Xuyên múc gáo dầu mù u sôi lăn tăn đổ vào cối đá đã có vôi sò và xơ dừa. Hơi dầu nóng bốc lên ngai ngái. Hai thầy trò thay nhau giã nhuyễn cho đến khi hỗn hợp quyện lại thành khối hồ xảm dẻo quánh, dính như sáp ong, thơm mùi cây cỏ sông nước.