Chương 17: Rình Rập Đêm Rét Mướt

Ngồi xếp bằng trong bóng tối tịch mịch của gian nhà ngoài, đôi tai bách niên của cụ Biền Duy Nhượng khẽ động. Giữa tiếng gió bấc rít qua khe liếp và tiếng lá chuối khô xào xạc sau vườn, cụ đã sớm phân biệt được tiếng bước chân lạo xạo dẫm lên lớp rơm rạ vương vãi sát bờ rào chuồng lợn.

Thằng An từ ngoài sân vừa bước giật lùi vào thềm, ngực phập phồng định cất tiếng gọi thì một bàn tay khô gầy nhưng ấm áp đã nhẹ nhàng đặt lên vai nó. Cụ Nhượng lắc đầu, ngón trỏ khẽ đặt lên môi ra hiệu. Bên cạnh, bác Phó Cả Dần cũng vừa ghé mắt qua khe cửa gỗ, hai hàm răng nghiến chặt, bắp tay cuồn cuộn gồng lên chực lao ra. Cụ Nhượng đưa tay giữ chặt vạt áo nâu của bác Dần, trầm giọng ghé sát tai:

— Đừng manh động. Để xem nó toan tính trò gì, bắt tận tay mới răn dạy được lòng người.

Dưới ánh trăng đông trong trẻo rọi qua tán ổi, bóng đen trùm manh áo tơi rách rón rén lách qua hàng dải giấy điệp phơi sương. Hắn không thèm ngó ngàng tới những tờ giấy dó lấp lánh như dát bạc trên sào nứa, mà cúi rạp người lần về góc hồi nhà đông. Nơi ấy, dưới mái hiên che chắn cẩn thận bằng rơm nếp, chiếc vại gốm da lươn ủ màu chàm tự nhiên và liễn màu son đang đặt im lìm.

Kẻ lạ mặt đặt chiếc thau sành mang theo xuống thềm gạch, tay run lẩy bẩy cạy tung nắp đậy vại chàm. Lập tức, một mùi nồng nặc, cay xè đặc quánh của nước vôi tôi đặc bốc lên sặc sụa trong đêm lạnh. Hắn bưng thau vôi lên, nghiêng mép thau, toan trút thẳng thứ nước đục ngầu, nóng rẫy ấy vào lòng vại chàm nguyên chất. Nước vôi tôi sôi sục mà đổ vào cốt chàm ngâm ủ hàng tuần trăng, chẳng mấy chốc sẽ làm thối rữa, biến màu xanh thẳm như mắt ngọc thành thứ bùn bợt bạt vứt đi.

— Khốn nạn chưa!

Tiếng quát trầm đục của bác Dần vang lên như sấm rách. Từ trong bóng tối hiên nhà, bóng bác lao bổ ra tựa hổ vồ mồi. Bàn tay thợ dập tranh thô ráp chộp thẳng lấy cổ tay kẻ lạ mặt, bóp mạnh một cái khiến hắn ré lên đau đớn. Chiếc thau sành tuột khỏi tay, rơi đánh choảng xuống nền gạch Bát Tràng, vôi non văng tung tóe trắng xóa một góc sân, nhưng may thay miệng vại chàm chỉ dính vài giọt ở gờ ngoài.

Bác Dần vặn ngược cánh tay kẻ đột nhập ra sau lưng, đè nghiến hắn xuống thềm gạch:

— Thằng trộm cắp thất đức! Đêm hôm khoét ngạch rạch rào, toan hủy hoại cơm áo của thầy trò tao à?

— Bác Dần... tha mạng cho cháu! Cháu trót dại... lạy cụ, lạy bác tha cho cháu!

Tiếng kêu van khàn đặc, quen tai đến sững sờ. Thằng An vội cầm cây đèn bão thắp dầu lạc bước tới, giơ cao ngọn lửa vàng hoe. Dưới ánh sáng bập bùng, manh áo tơi rách tơi tả rơi xuống, để lộ gương mặt gầy guộc, xanh xao nhợt nhạt đang đẫm mồ hôi hột và nước mắt.

Bác Dần sững người, buông lỏng tay một chút, kinh ngạc thốt lên:

— Chú Lạc? Chú Lạc con ông Đỗ Tri bên họ Đỗ đấy ư?

Cụ Nhượng từ tốn bước qua ngưỡng cửa, chắp tay sau lưng nhìn người thợ trẻ đang quỳ mọp dưới chân mình. Đỗ Lạc tuổi chưa đầy ba mươi, vốn là đứa thợ đục có hoa tay trong làng, cha anh ta trước kia từng là bạn thợ đồng niên thân thiết với con trai cụ Nhượng. Nhìn bộ dạng xơ xác, chiếc áo vá vai phong phanh run rẩy trước gió rét của anh ta, ánh mắt nghiêm nghị của cụ Nhượng chùng xuống, dâng lên một nỗi xót xa khôn xiết.

— Đỗ Lạc, đứng dậy nói chuyện. Xưởng nhà tao không phải công đường, chớ có quỳ lạy như thế — Cụ Nhượng ôn tồn bảo.

Đỗ Lạc không dám ngẩng mặt lên, trán dập thùm thụp xuống mặt gạch lạnh ngắt:

— Cụ Cả ơi, cháu mang tội tày đình với cụ, với tổ nghề làng Mái rồi! Cháu... cháu bị dồn vào đường cùng rồi cụ ơi!

Bác Dần giận dữ đá văng mảnh sành dính vôi, gằn giọng:

— Đường cùng nỗi gì mà nửa đêm mang vôi sang toan hủy hoại vại màu của cụ? Có phải thằng lái Lợi sai mày sang không?

Đỗ Lạc òa khóc nức nở, hai bờ vai gầy gò rung lên bần bật: