Chương 5: Bóng Đêm Chia Rẽ Làng Nghề

Lời cam kết đanh thép của cụ Biền Duy Nhượng dứt hẳn giữa sân đình, để lại một khoảng lặng buốt giá hơn cả gió bấc đầu đông. Quản Lợi cười khẩy một tiếng khô khốc, xốc lại vạt áo the thâm lụa bóng rồi vung tay ra hiệu cho lũ người làm khiêng mâm bạc trắng cùng những cuộn giấy bổi rời đi. Tiếng gót guốc gỗ của gã nện chan chát xuống nền gạch, vang vọng vào ráng chiều ảm đạm.

Ngay sau buổi họp đình hôm ấy, làng Mái như bị xẻ làm đôi ngả.

Biền Văn An đứng nép bên cạnh cụ cố, đôi mắt tròn xoe đượm buồn nhìn dòng người túa ra cổng đình. Nửa làng, phần lớn là cánh trai tráng và những nhà túng bấn quanh năm, bị mấy món bạc tươi và lời hứa hẹn công xá bọc đường của tay buôn phố huyện mê hoặc. Họ kéo nhau ra bãi đất trống đầu làng, dựng nên một dãy rạp tre lợp lá gối xơ xác. Chỉ trong chớp mắt, tiếng chày giã, tiếng dập ván chát chúa đã vang lên từ phía rạp mới. Thứ mùi khét lẹt nồng nặc của bột than bùn tẩm lưu huỳnh quyện với mùi chua lòm từ giấy bổi ngâm vôi bốc lên ngùn ngụt, theo ngọn gió đông xộc thẳng vào từng ngõ xóm.

Bên cạnh cụ Nhượng, chỉ còn lác đác vài cụ già tóc bạc da mồi cùng dăm ba người thợ nghèo nặng nợ với nghề tổ. Họ lặng lẽ đứng lại, nén tiếng thở dài vào nếp áo sồng nâu bạc màu trước khi tản về những nếp nhà hiu hắt.

Cụ Nhượng dắt tay An chậm rãi bước qua triền đê, hướng ra bờ sông Đuống. Gió sông thổi thốc vào mặt buốt rát như châm kim, làm tà áo vá vai của cụ bay phần phật. Bàn tay nhỏ của An vẫn quấn lớp vải nâu sồng ủ lá nhọ nồi, được cụ bọc trọn trong lòng bàn tay gân guốc ấm áp lạ thường.

Đứng trên mỏm đất bồi nhìn ra dòng nước đỏ quạch đang cuộn sóng, cụ Nhượng đưa mắt ngóng về dải gò hoang phía cuối chân trời, giọng trầm ngâm như vọng lại từ cõi xa xăm:

— Chắt An, con có nhìn thấy dải đất xám mờ mờ tít gò Đống Sòi kia không?

— Dạ, chắt thấy. Nơi ấy nước xoáy dữ lắm, cỏ lác mọc ngập đầu người, quanh năm chẳng ai dám bén mảng tới.

Cụ Nhượng khẽ gật đầu, râu tóc bạc phơ rung rinh trước gió bấc:

— Phải, gò hoang ấy giấu một bí mật của làng ta. Trận đại hồng thủy năm Giáp Thìn cách đây mấy mươi năm, đê vỡ tan tành, nước sông Đuống hung hãn đổi dòng cuốn phăng cả rặng thị cổ thụ ngàn năm nơi xóm Đoài. Bao nhiêu gốc thị đại thụ bị chôn vùi dưới lớp phù sa dày hàng trượng ở bãi bồi gò Đống Sòi. Thớ gỗ thị ngâm bùn sâu nước xiết chừng ấy năm không hề mục nát, mà trái lại trở nên dẻo quánh như sáp ong, mịn màng như da thịt con trẻ. Chỉ có thớ gỗ dãi dầu bão lũ ấy mới chịu nổi ngọn đục ngô của ta, mới giữ được linh hồn tranh điệp trước thói đời đen bạc.

An ngước nhìn gương mặt hằn sâu nếp nhăn nhưng ánh mắt sáng quắc của cụ cố. Lời cụ như nhen nhóm một đốm than hồng ấm sực giữa lồng ngực non nớt của cậu bé mười hai tuổi. Cậu ghì chặt ngón tay cụ, khẽ đáp:

— Dẫu có phải đào sâu xuống mấy tầng bùn, chắt cũng sẽ theo cụ lội bãi tìm bằng được gốc thị ấy về!

Chiều muộn buông xuống thật nhanh, rải một màn sương lam bàng bạc lên triền sông. An trở về mang mấy phên nứa phơi dở mấy tờ giấy dó cũ ra bãi cỏ ven đê để đón chút gió ráo. Từ phía rặng xoan đầu xóm, bé Mận thoăn thoắt chạy lại, đôi mắt bồ câu lanh lợi hôm nay trĩu nặng âu lo, đuôi tóc gà lệch rũ xuống ngang vai.