Chương 6: Vệt Than Bí Ẩn Sau Bụi Tre

Bàn tay thô ráp ghì chặt lấy bả vai khiến An giật thót, toàn thân cứng đờ. Cậu toan há miệng kêu cứu thì một bàn tay khác đã nhanh như chớp bịt ngang miệng cậu, kéo giật cậu lùi sâu vào trong bóng râm ẩm ướt của bụi tre gai.

— Khẽ chứ, An! Bác đây!

Một giọng nói trầm đục, quen thuộc vang lên bên tai. Mùi lá trầu không lẫn với mùi mồ hôi chua nồng phả vào sống mũi. An ngước mắt nhìn lên. Dưới ánh trăng non mờ mờ lọt qua kẽ lá tre, gương mặt vuông chữ điền rậm râu của bác Phó Cả Dần hiện ra, đôi mắt trũng sâu lộ rõ vẻ hốt hoảng và bối rối khôn cùng. Bác Dần mặc chiếc áo cộc chàm đã sờn rách hai bên nách, thắt lưng buộc vội manh chiếu rách để chống rét, một tay cầm chiếc gậy tre dùng đi tuần đê đêm.

Bác Dần buông tay khỏi miệng An, vội vã dắt cậu thụp xuống sau móng đá ong, mắt lấm lét ngó nghiêng ra phía sân đình hoang tàn:

— Mày to gan quá con ạ! Nửa đêm nửa hôm còn mò ra đây làm gì? Tuần đinh hay người của thằng lái Lợi mà bắt được thì rũ tù chứ chẳng chơi!

An khẽ rụt bàn tay còn quấn băng vải nâu sồng nhức buốt, chỉnh lại dải yếm, đôi mắt tròn xoe nhìn thẳng vào người thợ in dập:

— Bác Dần... Cháu ra tìm xem rốt cuộc ai đã châm lửa đốt ván tổ của làng. Cụ cố cháu bảo mùi khói hôm ấy khét lẹt, chẳng giống mùi gỗ thị chút nào.

Vừa nghe đến hai chữ "ván tổ", khóe mắt bác Dần giật thắt lại một cái. Bác bối rối cúi gằm mặt, hai bàn tay quấn giẻ rách lóng ngóng xoa vào nhau. Cử chỉ ấy làm lộ ra những mảng da thịt đỏ ửng, phồng rộp vì thứ than bùn độc địa mà ban chiều bé Mận vừa khóc kể.

Bác Dần thở dài sườn sượt, ngập ngừng thò tay vào trong bọc áo, rút ra một vật nhỏ dúi vội vào tay An:

— Mày đừng tìm nữa. Đây... cầm lấy cái này rồi về ngay xưởng với cụ Nhượng đi!

An cúi nhìn. Đó là một mẩu bùi nhùi bện bằng rơm nếp cháy dở, dài chừng nửa gang tay. Rơm không chỉ bén lửa đơn thuần mà còn đượm một chất keo đen quánh, dinh dính, bốc lên mùi dầu trẩu nồng nặc quyện chặt với bột than đen kịt và mùi lưu huỳnh ngai ngái, hôi hắc đến nhức óc. Thứ mùi này giống hệt mùi tro tàn vương bên tường hồi đình làng sáng hôm trước.

— Cái này... bác nhặt được ở đâu? — An bàng hoàng siết chặt mẩu rơm vụn.

Bác Dần cắn chặt môi dưới, giọng nghẹn lại:

— Hồi chập tối, lúc đi tuần ngang qua bờ rào sau đình, bác thấy nó nằm vướng trong hốc rễ tre gai, ngay cạnh mấy dấu chân giày da mới toanh còn in trên đất ướt. Người làng mình quanh năm chỉ đi chân đất hoặc dép bện rơm nếp, lấy đâu ra giày da láng bóng như lũ người phố huyện...

— Thế sao bác không đem nộp cho Lý trưởng? — An hỏi dồn, ngực phập phồng phẫn nộ. — Sao bác không đưa ra giữa đình để vạch mặt kẻ đã đang tâm thiêu rụi bảo vật trăm năm?

— Vạch mặt ai? — Bác Dần bỗng gắt khẽ, giọng cay đắng cùng cực. — Đặng Khoái ngậm bạc của thằng lái Lợi kín miệng rồi, mày tố ai được? Con ơi, nhà bác mẹ già ốm liệt giường, bốn đứa con nheo nhóc húp cháo loãng qua ngày. Bác biết thứ tranh bổi ấy là rác rưởi, bàn tay bác vừa chạm vào đã lở loét buốt rát, nhưng người nghèo thì lấy đâu ra tiếng nói giữa chốn công đường? Bác đưa cho mày mẩu bùi nhùi này là muốn mày hiểu: chuyện này hiểm độc lắm! Đừng bới móc thêm nữa, cụ cháu mày mà chọc giận chúng nó thì chuốc vạ vào thân, có khi mất mạng chứ chẳng đùa đâu con ơi!

Nhìn dáng vẻ sợ sệt, co ro của người thợ tài hoa từng một thời oanh liệt dập ván in tranh cho cả làng, An thấy quặn thắt cõi lòng. Cậu giằng mạnh mẩu bùi nhùi lại, ngẩng cao đầu, ánh mắt rực sáng: