Chương 17: Lửa Luyện Cột Buồm

Tiếng loa phát thanh từ ngọn hải đăng Đề Gi dội từng hồi báo bão dồn dập vào lòng vịnh, hòa cùng tiếng gió biển rít qua rặng phi lao. Bà Trang Thu Cúc siết chặt hai bàn tay chai sần vào mép đà gỗ, mắt hướng theo ánh đèn xe cứu thương chở con trai khuất dần sau rặng dừa nước. Cơn nhức buốt từ khớp gối già nua vì ẩm mặn lại giần giật nhói lên, nhưng bà không cho phép mình chùng xuống dù chỉ nửa khắc.

Bão số sáu đến sớm hơn dự báo tận nửa tháng. Nếu không hoàn thiện cột buồm trước khi tâm bão quét vào vịnh, năm con tàu vỏ tràm còn trơ khung gỗ sẽ trở thành mồi ngon cho sóng lừng.

"Tất cả chị em tập hợp quanh bễ!" Giọng bà Cúc cất lên, sang sảng và đanh gọn, xé toạc bầu không khí hoang mang trên bãi Cù Lao Cát.

Hơn hai mươi thợ nữ của Hội Nữ Bễ Mộc cùng đám bạn chài lập tức buông rựa, dồn ánh nhìn về phía bà cả. Chị Thắm lau vội vệt bồ hóng trên trán, bước tới:

"Bà Cả, thằng Hùng đi trạm xá rồi, còn Tám Sẹo thì công an vừa giải đi. Giờ bão dí sát lưng, xưởng tính mần răng bà?"

"Dựng giàn nẹp, nổi lửa lò dừa!" Bà Cúc chỉ thẳng mũi rìu gia bảo về phía năm thân tràm cừ cổ thụ vừa vớt lên từ mương ngâm dầu. "Bão không chờ con người. Năm con tàu cứu nạn này là mạng sống của cả vạn chài Đề Gi. Đêm nay, xưởng Cửu Long đỏ lửa nắn xong năm cột buồm chủ!"

Không một tiếng bàn lùi. Đám thợ bạn chài lực lưỡng nhanh chóng xốc đòn khiêng, đưa thân tràm cừ cổ thụ đầu tiên dài hơn chín mét, đường kính hai gang tay, đặt chắc chắn lên giàn nắn bằng gỗ lim. Mai Lan quấn chặt khăn rằn quanh trán, hai ống tay áo xắn cao để lộ đôi cánh tay rám nắng săn chắc, bước đến cạnh bà Cúc. Đôi mắt cô gái trẻ long lanh dưới ánh đèn măng-sông, vừa căng thẳng vừa rực lửa quyết tâm.

"Bà Cả, gỗ tràm cừ dẻo nhưng thớ xoắn ngược. Nắn cột buồm chịu lực gió cấp mười hai mà không canh kỹ ngọn lửa, ruột gỗ rất dễ bị cháy om giòn gãy," Mai Lan cẩn trọng ghé sát tai bà nói.

Bà Cúc khẽ gật đầu, vỗ mạnh vào bả vai cô học trò:

"Con nói trúng tim nghề. Bởi rứa, xưa nay xứ này chỉ người già mới dám cầm lửa nắn cột buồm. Nay tao truyền lại ngón nghề này cho con. Lấy xơ dừa khô tẩm dầu rái nhóm lửa rải dọc thân gỗ!"

Ngọn lửa ngọn dừa bùng lên, tỏa ra mùi khói ngai ngái hòa lẫn hương dầu rái nồng đượm quen thuộc. Lửa táp quanh thân gỗ tràm vàng ươm, liếm láp từng lớp vỏ dầu đặc quánh. Bà Cúc cầm chiếc thước tầm tre hoa thị, bước thoăn thoắt quanh thân gỗ, đôi mắt sắc như dao cau dò xét từng thớ vặn.

"Mai Lan! Siết vam số một!" Bà Cúc quát lớn.

Mai Lan gạt chốt sắt, hai tay ghì chặt cần vam xoắn ốc bằng thép tám phân. Đòn bẩy nặng trịch ép thân tràm cong dần về phía lòng máng. Dưới sức nóng đều đặn của lửa ngọn dừa, nhựa tràm sôi lục bục bên trong, làm mềm từng thớ sợi xơ gỗ ngậm phèn hàng trăm năm.

"Thêm hai tấc lửa ở đoạn ngọn! Kéo dây néo ngược chiều gió chướng!" Bà Cúc áp má thước tầm vào sườn thân gỗ, cảm nhận từng rung động vi mô của thớ tràm đang oằn mình chuyển hướng. "Nghe cho rõ đây Lan. Cột buồm không phải cây gậy thẳng đuột. Phải uốn sống buồm hơi cong đón gió, lưng cột gù nhẹ ra phía mũi thuyền ba phân rưỡi. Có rứa, khi ra lộng đụng bão cấp mười hai, luồng khí động học mới trượt dọc thân buồm mà ép tàu chồm lên đầu sóng, không bị gió bẻ gãy gục!"

Mai Lan mồ hôi ướt đầm vạt áo yếm, hai bàn tay rát bỏng vì hơi lửa và ma sát của cần xoay. Từng lời chỉ dẫn của bà Cúc như những nhát đục khắc sâu vào tâm trí cô. Cô nín thở, lắng nghe tiếng "rắc... rắc..." ken két thật trầm của gỗ tràm đang khuất phục dưới nhiệt độ và bàn tay con người. Mỗi phân độ cong được điều chỉnh tỉ mỉ theo vạch khắc hoa thị trên thước tầm gia bảo.

Khi độ uốn đã chạm đúng vạch định mệnh, bà Cúc hô lớn: