Chương 7: Tiếng Búa Đập Tan Hủ Tục

Sức nặng của chiếc búa nẹp cả truyền đời dằn sâu vào lòng bàn tay Mai Lan, truyền qua da thịt một luồng hàn khí sắc lẹm của thép già hòa lẫn hơi ấm thâm trầm từ cán gỗ tràm bóng nhẫy. Đứng trước mặt cô, ánh mắt bà Cúc rực sáng niềm tin sắt đá, dập tắt từng cơn run rẩy vừa manh nha nơi đầu ngón tay. Mai Lan siết chặt chuôi búa, ngực phập phồng đón luồng gió biển mặn gắt, gật đầu dứt khoát:

“Dạ, con làm được! Con nhất định không phụ lòng bà!”

Nắng sớm vừa quét qua mép sóng vịnh Đề Gi, bãi mộc xưởng Cửu Long đã chật ních người. Hàng trăm ánh mắt soi mói từ bạn chài, bô lão và cánh thợ mộc đổ dồn về chiếc bàn kê giữa sân bãi. Nằm trên giá đỡ là hai súc tràm cừ cổ thụ vừa kéo từ đầm nước lợ Phù Cát về, lớp vỏ xù xì còn đượm mùi phèn chát. Đứng đầu đám đông, ông Bảy Thao chắp tay sau lưng, cặp mắt ti hí quắc lên vẻ giễu cợt:

“Bà Cả đã lớn tiếng thách thức thì cứ để con nhỏ trổ tài. Nhưng tôi nói trước, mộng đuôi én nẹp sống tàu phải chịu nổi ba hồi búa tạ của thợ bạn vạn chài. Lệ ngàn đời không thể để đứa con gái vắt mũi chưa sạch xé rào bỡn cợt!”

Trần Mai Lan không thèm đáp nửa lời. Cô bước lại gần súc gỗ, lột phăng chiếc áo khoác ngoài, để lộ bộ đồ yếm thợ mộc sẫm màu mạt cưa. Đôi ống tay áo xắn cao để lộ cánh tay rám nắng săn chắc. Rút cây bút chì than cài bên vành tai cùng chiếc thước nách cơ khí khắc vạch milimét, cô cúi rạp người, cẩn trọng rà từng đường vân xoắn bện trên mặt thớ.

Ký ức về những bài giảng cơ học kết cấu tàu thủy ở giảng đường ùa về, đan xen cùng hình ảnh người cha thợ mộc ngã xuống đáy biển năm nào. Trong mắt người đời, phụ nữ cầm búa là điềm xui, nhưng với Mai Lan, từng khớp mộng chính là tấm khiên bảo vệ sinh mệnh ngư dân trước bão dữ.

“Nhìn cho kỹ tim gỗ, Lan!” Tiếng bà Cúc trầm ổn vang lên ngay bên cạnh. Bà đứng tựa vào chiếc thước tầm tre già, ngón tay nổi cục khớp chỉ khẽ vào đường rãnh nứt tự nhiên của thân tràm. “Tràm phèn thớ nó vặn theo chiều nắng. Con đẽo ngàm đuôi én ba tầng thì góc vát phải ngả nghiêng nửa phân theo sớ thịt, để khi ngậm nước mặn, gỗ nở ra là tự khóa chết vào nhau!”

Một câu chỉ điểm sắc như dao cạo xé tan màn sương mù lý thuyết trong đầu Mai Lan. Mắt cô sáng rực lên. Thay vì cắt góc vuông cứng nhắc theo sách vở, cô dùng thước tầm áp sát, vạch một góc nghiêng mười hai độ thuận theo thớ xoắn.

“Bắt đầu!”

Mai Lan quát khẽ trong lồng ngực. Bàn tay phải vung chiếc búa thép già lên không trung.

“Cắc! Chát!”

Lưỡi đục bén ngọt cắn phập vào thớ gỗ tràm. Từng nhát búa nẹp cả nện xuống vang lên giòn giã, dứt khoát như nhịp tim đập giữa lồng ngực biển khơi. Lớp dăm gỗ dẻo quánh văng rào rào xuống mặt cát. Mai Lan ghìm chặt khuỷu tay, mồ hôi túa ra ướt đẫm trán, chảy ròng ròng xuống cằm rồi rơi tong tỏng xuống rãnh mộng. Mỗi lần nâng búa, cô dồn toàn bộ sức nặng cơ thể và sự tập trung cao độ, căn chỉnh từng li từng tí. Đầu đục đi tới đâu, mặt rãnh mộng đuôi én hiện ra phẳng lỳ, sắc nét đến đó, không hề có một vết tưa rách hay xơ xác.

Đám đông xì xào bỗng chốc im bặt. Những tay thợ già bắt đầu chớp mắt lia lịa. Đường búa của con bé không hề non nớt, ngược lại vừa chuẩn xác về hình học, vừa nương trọn vẹn theo sự sống của thớ gỗ cổ thụ.

Chỉ sau nửa giờ miệt mài, Mai Lan buông đục, cầm chiếc nẹp then tràm hình đuôi én đã đẽo sẵn đặt vào rãnh mộng âm của súc gỗ thứ hai. Cô giơ cao búa nẹp cả, gõ dồn ba tiếng đanh gọn:

“Cộp! Cộp! Cộp!”

Mối ghép tràm sập xuống khít rịt. Không một sợi tóc nào có thể lọt qua khe tiếp giáp giữa hai thân gỗ.

“Mới đẽo khít bên ngoài thì ăn nhằm gì!” Ông Bảy Thao nuốt khan một ngụm nước bọt, cố vớt vát thể diện bằng giọng gay gắt. “Đưa vào kích thủy lực ép gãy thử coi! Tàu đi biển chịu sóng bẻ đôi, không gãy then sắt thì cũng nát mộng tràm!”