Chương 7: Mạng Lưới Neo Ngầm

Từng đợt gió chướng thốc qua mỏm đồi cuốn theo tàn hương đỏ rực, thổi bạt làn khói trầm về phía thung lũng xám xịt. Đứng trên gờ đất bazan lộng gió, bà Đậu Kim Sa dõi mắt nhìn những vệt mây chì cuồn cuộn vắt ngang rặng núi xa. Tiết trời chuyển dịch quá mau, hơi lạnh ẩm ướt lùa vào tay áo báo hiệu mùa giông bão đang gõ cửa Đồi Gió Lộng sớm hơn mọi năm.

Tiếng bước chân gấp gáp của K’Vinh từ mép ranh rẫy phá tan bầu không khí trầm mặc. Anh vác chân máy trắc địa trên vai, trán lấm tấm mồ hôi, vừa thở dốc vừa gọi lớn:

— Bà Sa ơi! H’Mai ơi! Áp thấp nhiệt đới ngoài khơi chuyển hướng rồi, dự báo gió mùa sẽ mang mưa lớn tràn qua cao nguyên chỉ trong vài ngày tới!

Bà Sa khẽ gật đầu, vẻ mặt không hề nao núng. Bà cắm chặt chân gậy tre xuống mặt đất xốp mịn, cất giọng điềm tĩnh:

— Trời không đợi người, thì người phải chạy đua với trời. Đi theo già, chúng ta phải rà soát lại toàn bộ khung xương của ngọn đồi này trước khi đất ngậm đẫy nước.

Bà Sa sải bước thoăn thoắt dẫn đường, đưa H’Mai và K’Vinh tiến sâu vào khoảng rừng cà phê chè cổ Bourbon rộng năm héc-ta. Dưới vòm tán muồng đen che bóng cao vút, những cội cà phê bốn mươi năm tuổi đứng sừng sững, thân cây to tròn bám đầy rêu xanh mốc thếch. Không khí trong vườn đượm mùi đất mùn tơi xốp quyện với hương lá mục ẩm nồng, tĩnh mịch và mát rượi.

Dừng lại trước một triền dốc thoải nơi có gốc cà phê cổ thụ rễ trồi cuồn cuộn, bà Sa ra hiệu cho K’Vinh đặt máy trắc địa và rút thước đo. Bà ngồi thụp xuống, những ngón tay gầy guộc chằng chịt gân guốc bới nhẹ lớp thảm mục hữu cơ, để lộ ra mạng lưới rễ cây dày đặc ken chặt vào nhau như những búi thừng bện.

— Nhìn cho kỹ hai đứa — Bà Sa đưa tay vỗ nhè nhẹ lên một chiếc rễ cọc đồ sộ cắm thẳng tuốt xuống lòng đất — Cây cà phê chè cổ này đã bám trụ ở đây suốt bốn thập kỷ. Chiếc rễ cọc này ăn sâu từ ba đến bốn mét, đâm xuyên qua tầng đất phong hóa để găm thẳng vào kẽ đá mẹ bên dưới. Nó chính là chiếc neo ngầm, giữ cho cả mảng địa tầng không bị trượt tuột xuống vực khi có rung chấn.

K’Vinh quỳ một gối, cẩn thận đặt đầu cảm biến đo đạc sát mép rễ, ánh mắt sáng lên vẻ thán phục:

— Đúng như số liệu đo địa chấn của cháu! Tầng rễ sâu bốn mét của vườn cổ thụ tạo thành một ma trận giữ ổn định tầng đáy phi thường. Nhưng còn các lớp đất sườn dốc phía trên thì sao hở bà?

Bà Sa mỉm cười, lần ngón tay theo những nhánh rễ ngang bò chằng chịt như mạng nhện quanh gốc:

— Rễ cọc đóng vai trò cọc neo tầng sâu, còn rễ ngang tỏa rộng cả sải tay thì đan cài với nhau thành tấm lưới tầng mặt. Tấm lưới này giữ lấy từng vốc đất mùn, chia nhỏ dòng chảy của nước mưa từ trên đỉnh dốc đổ xuống. Suốt bao năm qua, nhờ có mạng lưới neo ngầm này mà buôn Plơi Yang phía dưới mới bình yên qua từng mùa lũ quét.

Nói đoạn, nét mặt bà Sa bỗng chùng xuống, đôi mày bạc nhíu lại nghiêm nghị. Bà đứng dậy, dẫn hai người bước nhanh về phía bờ mép sườn đông, nơi giáp ranh với khu vực khai khoáng Đại Tấn.

Trước mắt họ, vết nứt đất dài hơn ba mươi mét ngoằn ngoèo xé toạc mặt đồi như một vết chém hung bạo. Đất hai bên bờ rãnh nứt đã sụt xuống nửa mét, lộ ra tầng đất mặt khô khốc, trơ trụi những đầu rễ con đứt lìa trắng hếu.

— Nhưng hiểm họa chính là ở đây — Bà Sa chỉ đầu gậy tre vào miệng rãnh sâu hoắm — Chiếc mỏ ngầm của thằng Tấn nổ mìn khoét rỗng chân đồi, làm đứt gãy mạch liên kết của tầng đất mặt. Mạng rễ cổ thụ dù có sâu đến bốn mét cũng không thể che chở hết nếu nước mưa xối thẳng vào kẽ nứt này. Nước ngấm đẫy sẽ biến tầng đất phong hóa thành bùn nhão, tạo thành mặt trượt bẻ gãy cả rễ cọc.

H’Mai nắm chặt chiếc bay sắt bên hông, đôi mắt ánh lên vẻ lo âu nhưng kiên quyết:

— Thưa bà, vậy chúng ta phải làm gì để cứu lấy mép đất này trước khi mưa bão ập xuống?