Chương 10: Tấm Khế Ước Giả Và Ánh Sáng Ba Tầng

Tiếng đập cửa rầm rầm như giã giò ngoài cổng lớn khiến tàn nến trên hương án khẽ chao đảo. Phù Gia Đạt vừa gắn xong con rối cuối cùng, nghe tiếng quát tháo the thé đòi nợ thì tay chân run rẩy, mặt cắt không còn giọt máu. Chàng toan lao ra chắn then cài, nhưng một bàn tay già nua đã giữ chặt lấy vai chàng.

“Chậm đã. Mở cổng cho chúng nó vào!” Cụ Phù Vĩnh Niên chống cây gậy trúc ngà khoan thai bước ra thềm, đôi mắt tinh anh không chút gợn sóng: “Để lão xem tuồng chèo đêm nay ai xướng ai họa.”

Cánh cổng gỗ vừa hé, Mã Hữu Đức đã xồng xộc dẫn theo sáu tên lính lệ phủ huyện cầm đuốc đỏ rực tràn vào sân. Ánh lửa bập bùng hắt lên bộ mặt béo núc ních, bóng nhẫy dầu mỡ của y. Mã Hữu Đức vênh mặt, cất giọng the thé:

“Phù lão trượng! Cháu đích tôn nhà cụ ký giấy nợ ba mươi lượng bạc trắng của hiệu buôn kẻ hèn này, quá hạn không trả. Đã vậy, sổ nợ của quan phủ ghi rành rành chi họ Phù các người còn thiếu ba trăm quan tiền thuế xưởng bến Cò suốt hai năm qua. Lệnh quan tri huyện đã ban: nội đêm nay không trả đủ bạc tiền, xưởng dó và toàn bộ bến Cò lập tức bị niêm phong xiết nợ!”

Vừa dứt lời, y giơ cao hai mảnh giấy trước mặt đám đông. Tiếng la lối om sòm đã đánh động cả xóm làng. Dân làng Đông Tiêu cùng hai người con trai của cụ Niên là Phù Đại Hải và Phù Nhị Hà hớt hải chạy sang, tay cầm đòn gánh, tay xách vồ giã dó. Nhìn thấy giấy nợ và đám lính lệ lăm lăm câu liêm, Đại Hải hoảng hốt kêu trời, còn Nhị Hà thì dậm chân bứt tai, nghiến răng ken két nhìn thằng cháu đích tôn. Dân làng phẫn nộ kéo đến vây kín ngõ, tiếng xì xào chực bùng lên một trận ẩu đả nghẹt thở.

Đạt cắn chặt môi, quỳ sụp xuống đất định nhận hết tội vạ về mình, nhưng cụ Niên đã bước tới, đưa mũi gậy gạt phắt tay Mã Hữu Đức sang một bên. Cụ cười khà khà, giọng sang sảng:

“Mã chưởng quầy chớ vội hò hét làm kinh động làng xóm. Nợ nần phân minh, giấy trắng mực đen thì phải đem ra chốn ba đình công khai trước mặt thần linh và hương hào, việc gì phải rúc vào ngõ tối nửa đêm dọa dẫm con nít? Đạt, Chi! Khênh cỗ đèn ba tầng của nhà ta ra sân đình!”

Trước ánh nhìn sững sờ của lũ lính lệ, hai cụ cháu cùng Quế Chi rước cỗ đèn kéo quân “Cày Cấy - Đơm Đập” cao hơn đầu người đặt ngay giữa sân đình lát gạch Bát Tràng. Dân làng ùa theo, thắp đuốc sáng trưng quanh bảy gian đình lim vững chãi.

Cụ Niên đốt một ngọn đại đăng sáp ong lớn, đặt cẩn trọng vào lòng cỗ đèn. Lửa bén, hơi nóng bốc lên ngùn ngụt đẩy trục quay cuống lông ngỗng xoay tròn êm ru. Vách giấy dó ngũ sắc Quế Chi nhuộm từ hoa dành dành và lá chàm bừng sáng rực rỡ, hắt ra bốn phía một vầng hào quang ấm áp lạ thường.

Tầng thứ nhất xoay vần, bóng đen hình người nông phu dắt trâu cày ruộng, gieo mạ nhịp nhàng. Tầng thứ hai chuyển động, bóng người đập lúa, xe giấy dó bến Cò thoăn thoắt hiện lên sống động như thật. Đám đông ồ lên trầm trồ thán phục trước cơ xảo khéo léo của phường thợ họ Phù.

Mã Hữu Đức thấy cụ già dường như chỉ muốn giở trò mua vui để hoãn binh, bèn cười khẩy, bước tới dí sát hai tờ giấy nợ vào vách đèn:

“Lão trượng đừng hòng múa rìu qua mắt thợ! Đèn đẹp đến đâu cũng không xóa được món nợ rành rành này!”

“Chớ nóng, xem nốt tầng thứ ba đã!” Cụ Niên nheo mắt cười đầy ẩn ý.

Lúc này, luồng gió nóng từ ngọn đại đăng cuộn lên tầng chóp đỉnh. Trục quay tầng thứ ba do chính tay cụ Niên và Quế Chi bí mật thức đêm tỉa giấy bỗng chuyển mình. Một bóng đen lùn tịt, bụng phệ, mặc áo gấm đội nón chóp méo mó hiện rõ mồn một trên nền giấy dó trắng tinh. Con rối bóng ấy lén lút cầm bó giẻ tẩm dầu, bò quanh một góc kho giấy bến Cò rồi châm lửa đốt. Vóc dáng khom khom cùng tật gù lưng đặc thù của con rối giống hệt tên cai thầu tâm phúc đứng sau lưng Mã Hữu Đức!