Chương 9: Nỗi Lòng Chắt Đích Tôn

Cụ Phù Vĩnh Niên đứng nép dưới bóng đa già trước sân đình, đôi mắt tinh anh nheo lại nhìn theo bóng chiếc kiệu của viên Tri huyện đang khuất dần sau lũy tre. Dù chiếc rèm kiệu chỉ he hé buông xuống trong chớp mắt, cụ vẫn bắt trọn cái nháy mắt quỷ quyệt của Phạm Bá Hộ hướng về rặng tre rậm rạp bên ngõ đê. Nơi vạt tre xào xạc trong gió chiều, một vạt áo the đen quen thuộc lướt qua rồi lủi mất tăm.

“Khà khà, cáo già đã vẫy đuôi gọi chó sói rồi đấy!”

Cụ lẩm bẩm trong chòm râu bạc, chiếc gậy tre đực khẽ gõ cộp một tiếng đanh gọn xuống mặt đường gạch. Quế Chi đứng cạnh, hai tay còn ôm khay trà sen nguội ngắt, lo âu khẽ kéo vạt áo cụ cố:

“Cụ cố ơi, lão gian thương Mã Hữu Đức lảng vảng ngoài kia, vẻ mặt độc địa lắm. Anh Đạt hồi nãy trốn sau cột xưởng giấy bến Cò cũng run cầm cập, cháu gặng hỏi mãi mà anh ấy chẳng hé nửa lời…”

Cụ Niên khẽ vỗ nhẹ lên mu bàn tay chắt gái, ánh mắt thoáng nét trầm ngâm:

“Cứ về đi con. Sóng to gió cả thì rễ đa làng này càng bám sâu, không sợ.”

Trời ngả về khuya, sương bến Cò phả vào xóm nhỏ buốt lạnh như ngâm nước đá. Trong gian từ đường họ Phù, ngọn nến sáp ong đặt giữa cỗ đèn kéo quân cổ bỗng bốc lên một làn khói thơm dịu mùi thảo mộc. Khung giấy dó ngả màu rơm mục rung rinh khe khẽ, rồi những vệt sáng vàng óng ánh như bụi nắng lập tức xoay chuyển, cuộn thành từng hàng chữ đỏ rực chớp nháy liên hồi:

[Cảnh báo: Gia môn hữu biến. Tháo gỡ gút thắt tâm can của chắt đích tôn để bảo toàn phúc trạch].

Cụ Niên nheo mắt đọc từng dòng, đôi mày bạc khẽ chau lại. Cụ buông tiếng thở dài nhẹ bẫng, với lấy cây gậy tre đực dựng ở đầu phản gỗ rồi thong thả bước ra ngoài hiên.

Đêm đã điểm canh ba. Trăng hạ tuần mờ ảo như mảnh lược ngà dát bạc trên ngọn cau. Cụ già trăm tuổi chậm rãi cất bước, vờ như dạo bước ngắm trăng ra bờ ao sau vườn. Đến gần bờ ao vắng, nơi những gốc ổi cỗi ngả bóng xuống mặt nước đen thẫm, cụ dừng bước.

Dưới bóng tối cô tịch của vòm lá, một bóng người dong dỏng cao đang quỳ sụp gục đầu trên mô đất ẩm ướt. Tiếng nấc nghẹn ngào cố kìm nén bật ra, nghe chua xót như xé ruột xé gan. Phù Gia Đạt hai tay cào xới lớp cỏ ven ao, cả người run lên bần bật trong làn sương đêm.

“Khà khà, nước ao nhà mình mát thật đấy, nhưng để rửa mặt lúc nửa đêm thì hơi lạnh đấy anh Đạt ạ.”

Tiếng nói khoan thai, trầm ấm bất thần vang lên trên đầu khiến Gia Đạt giật bắn mình. Chàng chắt đích tôn hoảng hốt ngước lên, thấy chòm râu cước và đôi mắt sáng quắc của cụ cố đang nhìn mình từ tốn. Đạt bàng hoàng lùi lại một bước, hai hàm răng va vào nhau lập cập:

“Cụ… Cụ cố! Sao đêm hôm khuya khoắt thế này cụ lại ra đây…”

“Lão già một trăm mười sáu tuổi này chưa ngủ được vì có đứa chắt đích tôn đem nước mắt rỏ xuống bờ ao làm cá giật mình.” Cụ Niên chống gậy đứng thẳng, giọng nói bỗng trở nên nghiêm cẩn lạ thường: “Đứng dậy! Thằng đàn ông đầu đội trời chân đạp đất của họ Phù, có chết cũng phải ngẩng mặt lên mà chết, sao lại quỳ gục như kẻ bại trận thế kia?”

Nghe tiếng cụ quát nhẹ mà uy nghiêm như sấm ran, Đạt sững người. Nỗi uất nghẹn kìm nén bao ngày như con đê vỡ bờ. Chàng không dám đứng dậy mà dập đầu lia lịa xuống lớp đất bùn, tiếng khóc vỡ òa tức tưởi:

“Cụ cố ơi! Chắt… chắt là đứa bất hiếu! Chắt đáng tội chết nghìn lần! Chắt làm hại cả dòng họ rồi cụ ơi!”