Chương 8: Quan Huyện Ép Mua Bến Sông

Tiếng chiêng đồng inh ỏi hòa cùng tiếng thét lác dẹp đường của lính lệ dội thẳng vào xưởng giấy bến Cò, làm rúng động cả khúc sông Đuống chiều tà.

Cụ Phù Vĩnh Niên đứng bên sào phơi giấy, khẽ nheo đôi mắt tinh anh nhìn về phía góc xưởng. Cụ thấy thằng Đạt vẫn bàng hoàng co rúm người trên nền đất cạnh mớ nan nứa gãy nát, còn con Chi thì tay ôm bọc giấy ngũ sắc run rẩy, mặt mày tái mét. Cụ khẽ thở dài, bước lại gần, chống chiếc gậy tre đực xuống đất một tiếng "cộc" giòn tan:

“Bay làm cái trò gì mà cuống cuồng như gà phải cáo thế? Trời chưa sập xuống sông Đuống đâu mà sợ! Thằng Đạt đứng dậy, phủi bụi áo rồi theo cụ ra đình làng. Con Chi cất giấy cẩn thận vào hòm gỗ, pha ấm trà sen bến Cò mang ra sân đình cho cụ.”

Giọng nói trầm tĩnh, ấm áp như lửa sáp ong của cụ cố khiến hai đứa chắt như tìm lại được chỗ dựa. Gia Đạt vội vàng gạt nước mắt, cúi gập người nuốt nỗi sợ hãi vào ngực, lẳng lặng theo chân cụ cố rảo bước về phía đình làng Đông Tiêu.

Sân đình bảy gian lúc này đã ken đặc người. Dân làng, thợ giấy, bô lão và đám tuần đinh đứng nép sát vào hai bên bờ rào râm bụt, nét mặt ai nấy đều lộ vẻ kinh hãi. Ngay trước gian tiền tế lát gạch Bát Tràng, một cỗ kiệu xanh sơn son vừa hạ xuống.

Bước ra khỏi kiệu là Tri huyện Lương Tài — Phạm Bá Hộ. Y có dáng người béo lùn ục ịch, mặc tấm áo gấm xanh thẫm bóng nhẫy viền chỉ kim tuyến, vòng bụng phệ như cái trống cái ép chặt vào đai lưng bằng ngọc. Đôi mắt ti hí của y đảo qua đảo lại như hạt lạc rang trên chiếc nia sảy, bàn tay ngắn múp phe phẩy chiếc quạt xương ngà lách cách, dáng bộ hống hách khôn cùng. Theo sau y là hai hàng lính lệ nai nịt gọn gàng, tay lăm lăm roi song và gậy đầu gông, miệng thét vang:

“Lũ tiện dân kia, thấy quan phụ mẫu lâm triều mà chưa chịu quỳ lạy nghênh giá à?”

Lý trưởng làng Đông Tiêu cùng đám hương hào run rẩy sụp lạy như tế sao. Phù Đại Hải và Phù Nhị Hà vừa chạy từ nhà ra tới nơi, thấy cảnh tượng ấy thì mặt cắt không còn hạt máu, mồ hôi hột túa ra ướt đẫm trán, chân líu lại chẳng biết ứng phó ra sao.

Phạm Bá Hộ bước lên bậc thềm đá, hếch cằm nhìn khắp lượt dân làng, đoạn lấy quạt gõ bốp vào mép bàn gỗ lim đặt giữa sân đình:

“Bản quan vâng mệnh triều đình trông coi trăm họ đất Lương Tài. Nay dạo mắt ngắm nhìn sông núi, phát hiện dải đất bến Cò của làng Đông Tiêu các ngươi ô uế cùng cực! Tro than ngâm dó, nước vôi tẩy vỏ cây xả bừa bãi xuống dòng sông, hôi hám nồng nặc làm hỏng cả mạch phong thủy thanh tao dẫn về huyện đường! Nếu để uế khí ấy tích tụ, ắt sinh dịch bệnh, hại đến phúc trạch bản huyện!”

Y dừng lại một nhịp, mắt liếc sang tên đề lại đang giở tập trát công văn ra, rồi cất giọng the thé, kẻ cả:

“Nay bản quan truyền lệnh: Trong vòng mười ngày tới, toàn bộ lò luộc dó, xưởng xe giấy của dòng họ Phù và dân bến Cò phải dỡ bỏ, dời đi nơi khác! Toàn bộ khoảnh đất ven sông ấy sẽ được quan phủ đứng ra thu hồi, nhượng lại cho thương nhân giàu lòng trắc ẩn bỏ vốn quy hoạch lầu quán, dựng hoa lầu sầm uất cho xứng tầm phong cảnh Kinh Bắc. Đây là ơn mưa móc bản quan ban phát, liệu mà dập đầu tạ ơn!”

Lời vừa dứt, cả sân đình nổi lên một làn sóng xôn xao kinh hoàng. Đại Hải toát mồ hôi hột, ấp úng bước lên một bước:

“Bẩm… bẩm quan lớn, xưởng giấy ấy là mồ hôi nước mắt của tổ tiên chúng con để lại…”

“Câm miệng!” Phạm Bá Hộ quắc mắt nạt ngang, quạt ngà chỉ thẳng vào mặt Đại Hải. “Một phường thợ mọn dám đem chuyện cỏn con ra cản trở đại sự chấn hưng huyện hạt à? Muốn ăn đòn gậy hay sao?”

Nhị Hà đứng cạnh vội kéo áo anh trai lùi lại, hai hàm răng đánh vào nhau lập cập. Giữa lúc muôn người nín thở chịu trận, một bóng áo nâu sồng phẳng phiu chậm rãi rẽ đám đông bước ra.