Chương 20: Vạn Dân An Cư Chấn Kinh Kỳ

Tiếng quát the thé của quan huyện vừa dứt, không khí quanh sân đình Đông Tiêu như ngưng đọng lại. Gần một trăm tên lính cơ vẫn lăm lăm gươm giáo, vòng vây siết chặt từng tấc đất.

Cụ Phù Vĩnh Niên khẽ vuốt chòm râu trắng phau, ánh mắt điềm tĩnh hướng về phía thằng chắt đích tôn đang đứng cạnh cỗ đại đăng:

“Đạt! Châm lửa!”

“Dạ!”

Phù Gia Đạt dõng dạc đáp lời. Chàng cầm cây mồi dẫn lửa, bước lên bục gỗ lim ba tầng rồi đưa mồi lửa qua ô cửa đón gió dưới đáy lồng. Đĩa dầu trẩu và ngọn đại đăng đúc bằng sáp ong rừng nấu kỹ lập tức bốc lên ngọn lửa vàng rực. Hơi ấm nồng nàn cuộn tròn, tụ lại nơi khoang đáy rồi bắt đầu bốc ngược lên cao theo lối thoát khí đối lưu chín tầng.

Cụ Niên nheo mắt dõi theo từng tấc chuyển động. Lúc này, trên khung giấy dó chiếc đèn cổ trong tâm tưởng cụ, những vệt sáng vàng óng ánh như bụi nắng bỗng hiện ra nhấp nháy: [Điểm Dân Tâm đại thành! Khí mạch thông suốt, chín tầng quy nhất!]

“Xoạt… kẽo kẹt…”

Trục nứa đực dài hơn một trượng cắm trên chén đá mài ngâm dầu khẽ rùng mình. Dây cước tơ tằm bọc cuống lông ngỗng già phát huy sức dẻo dai tuyệt đỉnh, giữ cho toàn bộ cỗ đại đăng thăng bằng không lệch một li. Luồng nhiệt cuồn cuộn đẩy nhẹ vào các cánh quạt tết bằng nan tre mỏng như cánh ve sầu, cỗ đèn chín tầng bắt đầu từ từ chuyển bánh.

Càng lúc, nhịp quay càng trơn tru, êm ả lạ lùng.

Ánh sáng ấm áp từ ngọn nến sáp ong rực rỡ xuyên qua lớp giấy dó ngũ sắc do bàn tay con Chi nhuộm thảo mộc. Sắc vàng của hoa dành dành, sắc xanh biếc của lá chàm, sắc trầm ấm của củ nâu hòa quyện vào nhau, hắt lên vách lồng đèn những dải hào quang lung linh huyền ảo. Giữa vầng sáng diệu kỳ ấy, trăm hình nhân rối bóng bắt đầu nhảy múa sống động như có hồn thiêng thổi vào.

Hàng ngàn dân làng Đông Tiêu nín thở chiêm ngưỡng.

Ở ba tầng dưới cùng, những bóng rối cử động nhịp nhàng tái hiện trọn vẹn cảnh sắc quê hương. Kìa là bóng người nông phu dắt trâu gieo mạ bên luống cày, cô thôn nữ thoăn thoắt gặt lúa vàng trĩu hạt, nhóm thợ thuyền hò dô kéo lưới bến Cò, và những người thợ giấy Đông Tiêu nhịp nhàng giã dó thậm thình. Từng khớp tay, khớp chân của con rối chuyển dịch mềm mại theo làn gió nến, khớp với từng dòng câu đối kim nhũ của thầy tú Sĩ đề quanh thân lồng: “Hòa khí đón gió xuân gieo hạt / Đồng tâm gom nhiệt nến xoay đèn”.

Tiếng trầm trồ thán phục ban đầu còn khe khẽ, sau đó lan nhanh thành những tiếng reo hò rộn rã:

“Kỳ diệu quá! Đèn quay rồi!”

“Nhìn kìa, chú rối gặt lúa vung liềm y như thật!”

Phạm Bá Hộ trừng mắt nhìn trân trân, bàn tay cầm quạt ngà run rẩy. Hắn cắn môi đến bật máu, ngóng chờ một đốm lửa bốc cháy, ngóng chờ một sự cố nghiêng lệch làm đổ gãy khung nứa. Thế nhưng cỗ đèn cao chín tầng vẫn quay vần êm ái, vững vàng như bàn thạch giữa trời đêm trăng sáng vằng vặc.

Đúng lúc cỗ đèn chuyển sang nhịp quay thứ ba, luồng gió nóng đưa tầng thứ bảy tiến ra phía trước ánh đèn.

Khác với khung cảnh êm ấm ở các tầng dưới, vách giấy dó tầng bảy bỗng hiện lên những bóng rối dị thường. Một hình nhân béo lùn phe phẩy quạt xương ngà nghễu nghện trên kiệu bát cống, xua đàn chó săn và sai nha xông vào xóm thợ giấy bến Cò đập phá lò luộc dó, thu thuế khóa nặng nề. Cạnh đó là một tên lái buôn râu dê cầm tờ giấy nợ giả mạo múa may đe dọa, cấu kết cùng quan nha mưu toan cướp đoạt mảnh đất ngàn đời của phường thợ.