Chương 3: Nồi Keo Dán Bời Lời Của Cô Chắt Gái

Cụ Phù Vĩnh Niên nheo mắt nhìn qua khe cửa gỗ lim, nơi vầng sáng đỏ thắm trên vách chiếc đèn kéo quân cổ đang tỏa ra làn hơi ấm dìu dịu như vạt nắng đầu thu. Cụ khẽ vỗ vai thằng Đạt, bảo nó gom mười hai chiếc nan tre vừa uốn xong cất vào chõng rồi một mình chống gậy tre đực bước chầm chậm vào gian từ đường.

Mùi trầm hương hòa quyện cùng mùi sáp ong nồng đượm. Trên mặt giấy dó của chiếc đèn cổ, những nét chữ phát quang màu đỏ dần kết tụ thành từng dòng chữ ngay ngắn:

[Hoàn thành thử thách sơ khởi: Uốn nan tre luyện tâm. Thưởng: Bí phương nấu keo dán từ vỏ bời lời và củ mài — Giữ giấy dó khít bền trăm năm, ngăn mối mọt xua ẩm mốc.]

Ngay bên dưới, một chuỗi hạt sáng lăn tăn chuyển động, kết thành lời chỉ dẫn mới:

[Nhiệm vụ tiếp nối: Bảo ban chắt gái Phù Quế Chi tinh chế keo dán bách nghệ, dung hòa mối tị nạnh bếp núc mâm giỗ giữa dâu trưởng và dâu thứ. Phần thưởng: Tám điểm Phúc Khí, mở khóa kỹ pháp ngâm ủ sắc mây.]

“Khà khà, tiên tổ thiêng thật đấy! Đến chuyện mấy bà dâu tị nhau từng cọng hành củ tỏi trong bếp mà vách đèn cũng soi thấu.”

Cụ Niên lẩm bẩm trong chòm râu cước, khóe mắt nheo lại hóm hỉnh. Cụ vừa quay người bước ra thềm gạch thì từ ngoài ngõ đã nghe tiếng bước chân sột soạt kèm theo giọng nói trong trẻo như chim hót:

“Cụ cố ơi! Chắt Chi về rồi đây này!”

Con bé Quế Chi thoăn thoắt quẩy đôi sọt tre nhỏ bước qua ngạch cửa. Mồ hôi lấm tấm trên trán nhưng hai má nó ửng hồng, lúm đồng tiền lém lỉnh cười tươi rói. Đặt sọt xuống hè, nó hớn hở khoe:

“Sáng nay con ra bến Cò nhặt được mớ vỏ bời lời dày cơm lắm, lại đào thêm mấy củ mài rừng béo mầm ven đồi chè. Cụ xem, từng này đã đủ nấu keo dán quạt giấy với khung đèn chưa cụ?”

Cụ Niên đưa đầu gậy gõ nhẹ vào vành sọt, gật gù:

“Khá lắm. Nhưng vỏ bời lời phơi chưa kiệt sương sớm mà đem giã ngay thì keo hóa nước lã. Đi rửa sạch rồi bưng cối đá ra chái bếp sau, lão chỉ cho cách thức nấu keo gia truyền.”

Hai cụ chắt lục tục dọn xuống gian bếp đất rợp bóng giàn mướp hương sau nhà. Cụ Niên ngồi xếp bằng trên chiếc đôn gỗ mít, thong thả chỉ vẽ cho chắt gái từng công đoạn:

“Bời lời phải nạo lấy lớp cơm trong, củ mài mài nhuyễn trên mảnh gốm nhám rồi hòa nước mưa đầu mùa gạn trong. Lửa đun keo tuyệt đối không dùng củi rơm tro bụi, phải chụm bằng củi nhãn khô để giữ than đượm mà không bốc khói đen làm ố giấy.”

Quế Chi chăm chú lắng nghe, đôi bàn tay thoăn thoắt đảo đều chiếc đũa cả bản to trong nồi đất nung. Lửa củi nhãn tí tách reo vui, tỏa ra làn khói mỏng thơm ngan ngát mùi cây rừng. Dịch keo trong nồi dần chuyển từ màu trắng đục sang sắc trong veo, quánh lại óng ánh như một khối ngọc thạch lỏng.

Đúng lúc mùi keo thảo mộc bốc lên thơm ngát khắp gian nhà ngang, ngoài sân sau bỗng vang lên tiếng lách cách của rổ rá. Bà Cả — dâu trưởng họ Phù, tay bưng thúng gạo nếp cái hoa vàng đi ngang qua, đưa mắt nhìn vào chái bếp rồi buông một tiếng thở dài cố ý cho người nghe thấy:

“Gạo giỗ họ năm nay giá đắt đỏ, chi Trưởng phải chạy vạy lo toan từng đấu nếp mâm xôi, thế mà có người cứ đủng đỉnh như khách ăn cỗ, chẳng đoái hoài một chân phụ bếp.”

Lời vừa dứt, bà Hai từ giếng nước bước lên, hai tay xách đôi xô đồng, liền đon đả nhưng không giấu nổi vẻ mát mẻ:

“Gớm, bác dâu khéo lo xa! Chi Thứ chúng tôi đã nhận phần mua trầu cau với gà giò cúng tế, tiền trao cháo múc rành rọt. Bác ôm đồm gạo nếp rồi lại than thở nặng nhọc cho ai nghe?”