Chương 15: Chân Rơm Nối Nhịp

Vệ Cảnh Hòa nhìn vào đôi mắt đẫm lệ của bà lão, bàn tay thô ráp của ông khẽ siết chặt lấy những ngón tay gầy guộc đang run rẩy. Hơi ấm từ khối rơm dưới gầm giường sắt phả lên nhè nhẹ, nhuộm một vệt hồng dịu dàng trên gương mặt già nua khắc khổ. Ông mỉm cười, giọng trầm ấm và chậm rãi:

“Còn chứ bà. Hạt giống thuần chủng dưới tầng sâu vẫn đang ngủ yên đợi ngày thức giấc. Chỉ cần người già chúng ta còn nhớ mùi rơm rạ, lớp trẻ còn biết quý hạt mầm, thì dẫu tuyết tro có phủ kín mặt đất bao nhiêu năm, ngày nắng trở lại, đồng lúa vàng nhất định sẽ lại mọc lên.”

Bà lão nghẹn ngào gật đầu, đưa vạt áo chùi nước mắt. Xung quanh, những thợ mỏ và các bà mẹ bế con nhỏ đều lặng đi, ánh mắt bừng lên niềm hy vọng đã tắt lịm từ lâu.

Tin tức về những bánh men rơm cứu sống bệnh xá tầng ba lan truyền như sóng triều sang cả tầng bốn. Sáng hôm sau, khi Vệ Cảnh Hòa cùng Lục Thư vừa trở về cửa hầm Phân khu Nông thực số 7 ở độ sâu sáu trăm năm mươi mét, họ sững sờ dừng bước. Hơn một trăm cư dân đủ mọi lứa tuổi, từ những công nhân cơ khí ca đêm đến các phụ nữ nội trợ, đang đứng ken đặc dọc hành lang đá hoa cương. Trên tay họ là xẻng xúc, búa đập và những đôi găng tay vải thô sờn rách.

Một người đàn ông đứng đầu bước tới, ngượng nghịu gãi đầu:

“Cụ Vệ, chúng tôi nghe tin dưới này đang thiếu tay làm men rơm giữ ấm kho giống. Ban điều hành cho phép chúng tôi dùng giờ nghỉ giữa hai ca để xuống đây. Cụ xem có việc gì nặng nhọc cứ sai bảo, chúng tôi không lấy một đơn vị calo nào đâu!”

Lão thợ già xúc động nhìn những gương mặt lấm lem bụi than nhưng rạng rỡ chân tình. Không để bà con lúng túng, ông bước lên bục đá ở vòm hầm, vẫy tay gọi mọi người quây quần lại:

“Đất mẹ không phụ người có lòng. Hôm nay lão già này cùng cháu Lục Thư sẽ chỉ cho bà con cách làm bạn với cọng rơm.”

Vệ Cảnh Hòa cúi xuống, vốc một nắm rơm ẩm vừa trộn cám gạo lên lòng bàn tay trần. Ông siết chặt năm ngón tay lại rồi từ từ mở ra. Từng sợi rơm kết thành một khối xốp, rỉ ra vài giọt nước đọng nơi kẽ ngón tay nhưng không hề nhỏ giọt xuống sàn.

“Bà con nhìn kỹ nhé,” ông Vệ ôn tồn giải thích, đưa nắm rơm cho người thợ mỏ đứng gần nhất chạm thử. “Rơm ủ men không đo bằng máy móc vô hồn, mà đo bằng da thịt mình. Nắm chặt mà nước rỉ qua kẽ tay nhưng không chảy thành dòng, ấy là độ ẩm đạt sáu mươi phần trăm. Vi sinh vật cũng như con người, cần thở khí trời. Nếu nén quá chặt hay tưới sũng nước, chúng ngạt thở sẽ sinh thối rữa; nếu khô quá thì chúng ngủ quên, rơm lạnh ngắt.”

Lục Thư đứng bên cạnh thoăn thoắt cầm chiếc cào ba răng cắm sâu vào đống rơm, lật tung lớp vỏ ngoài sang một bên để lộ làn khói ấm sực bên trong:

“Khi xới đảo, bà con đưa rơm ngoài vào trong, rơm trong ra ngoài. Cứ thấy sợi tơ nấm trắng li ti như mạng nhện bám đều là men đang ăn ngấu!”

Lời chỉ dẫn mộc mạc, dễ hiểu khiến ai nấy đều sáng mắt ra. Đúng lúc ấy, tiếng xe đẩy lách cách vang lên từ ngách hầm cơ khí. Trần Vĩ cùng Thạch đẩy ra hai chiếc xe chất đầy khung sắt vuông vức. Chàng kỹ sư cơ khí quệt mồ hôi trán, cười rạng rỡ:

“Cụ Vệ, cháu gom sắt phế liệu từ xưởng cơ điện tầng một gò hàn xong hai mươi bộ khuôn ép mới rồi! Có cần gạt trợ lực bằng lò xo giảm chấn, mỗi mẻ chỉ mất hai phút là ra một bánh nén chặt, nhanh gấp năm lần khuôn gỗ cũ!”