Chương 24: Thử Lửa Trên Băng

Vệ Cảnh Hòa bước chậm rãi qua lớp tuyết xốp, đi đến bên cạnh Lục Thư đang quỳ sững sờ trước lưỡi xẻng nảy ngược. Tiếng va chạm kim loại chát chúa ban nãy còn đọng lại vẻ bàng hoàng trên gương mặt tái nhợt của cô gái trẻ. Đằng sau họ, Trần Vĩ cũng vội vã nhảy xuống khỏi buồng lái xe bánh xích, đôi mày rậm nhíu chặt khi nhìn vệt cào mỏng dính trơ trọi trên bề mặt đen sẫm.

“Đất đông kết tầng sâu rồi cụ Vệ ơi!” Trần Vĩ sốt ruột thốt lên, nắm đấm siết chặt cán búa sắt. “Lớp băng vĩnh cửu này dày cả mét, cứng chẳng khác nào vách đá hoa cương tầng sáu. Bầu mầm hạ xuống đây thì rễ non nứt toác ngay tức khắc.”

Lão thợ già không đáp lời ngay. Ông khẽ quỳ một gối áo bông xuống nền tuyết trắng xóa, ngón tay thô ráp nhặt lấy lưỡi xẻng công binh từ tay Lục Thư. Cụ Vệ không dùng lực chém xới vô ích, mà gạt nhẹ lớp tuyết tơi xốp sang hai bên, để lộ mảng đất phù sa đen bóng bị hàn kín trong băng giá suốt năm mươi năm. Ông tháo chiếc găng len cũ, ấn trần mu bàn tay nứt nẻ xuống bề mặt lạnh ngắt. Cái lạnh buốt thấu xương lập tức cắn rát da thịt, nhưng trong cảm giác tê rần ấy, ông vẫn nhận ra thớ đất mịn màng bên dưới tầng tinh thể nước đóng băng.

Nụ cười đôn hậu quen thuộc lại khẽ nở trên khóe môi điểm râu muối tiêu của cụ Vệ. Ông ngẩng lên nhìn hai người trẻ tuổi, giọng trầm ấm và bình thản lạ thường:

“Đừng hoảng, các cháu. Đất không chết, đất chỉ đang ngủ đông trong tấm chăn băng mà thôi. Đất mẹ nuôi dưỡng hạt mầm, nhưng vi sinh vật lại là ngọn lửa sưởi ấm cho đất. Năm mươi năm trước, trước ngày mây tro che khuất bầu trời, tổ tiên ta khi gieo vụ đông vùng cao cũng từng gặp cảnh đất đóng váng băng thế này. Chỉ cần chúng ta dùng phương pháp lót đệm sinh nhiệt men rơm, lòng đất lạnh đến mấy cũng phải rã băng nhường bước.”

Nghe lời nói điềm tĩnh của ông, nét hoang mang trong mắt Lục Thư dần tan biến, thay vào đó là sự tập trung cao độ. Cô vội hỏi:

“Ý ông là... chúng ta không đào sâu xới tung đất lên, mà dùng nhiệt của bánh men để đánh thức đất từ trên xuống?”

“Đúng vậy cháu gái,” cụ Vệ gật đầu, đứng dậy phủi tuyết trên đầu gối. “Nào, cháu Vĩ, gọi anh em thợ phụ dỡ bạt khoang sau xe xuống. Chúng ta đào một rãnh tuyết cản gió sâu nửa mét quanh lòng chảo này, nhưng chừa nguyên lớp đất đóng băng bên dưới. Rải ngay một lớp rơm khô xơ gai xuống đáy rãnh làm đệm cách nhiệt, rồi khiêng các khối bánh men rơm trên xe xếp thành bờ tường ôm trọn luống đất!”

Mệnh lệnh rành mạch của cụ Vệ như tiếp thêm sức mạnh cho cả đội tiền trạm. Trần Vĩ lập tức cùng hai thợ trẻ vung xẻng xới tung lớp tuyết mềm xung quanh, tạo thành một lòng hào hình chữ nhật dài năm mét, rộng ba mét chắn ngang hướng gió núi. Một lớp rơm lúa khô dày hai tấc được rải đều xuống đáy rãnh để ngăn hơi lạnh từ lòng băng thẩm thấu ngược lên.

Tiếp đó, từng cặp thợ cẩn thận khiêng ba mươi khối bánh men rơm bọc dây bẹ chuối từ xe lồng ấp đặt xuống. Những khối bánh men đang trong thời kỳ sinh nhiệt sung mãn nhất, lõi ủ hừng hực ở mức sáu mươi lăm độ C. Vừa chạm vào không khí ngoài trời âm bốn mươi độ C, từng khối men rơm lập tức bốc lên những cuộn hơi nước ấm sực, ngào ngạt mùi men chua ngọt của rơm rạ và bã đậu nành.

Cụ Vệ trực tiếp chỉ đạo nhóm thợ xếp các khối bánh men san sát nhau, dựng thành một bức tường vi khí hậu cao chừng bốn tấc bao bọc khép kín bốn phía luống đất. Ở khoảng giữa bờ tường men rơm, cụ cho rải một lớp mùn rơm vi sinh dày ba tấc phủ kín mặt đất đóng băng. Ngay sau đó, Trần Vĩ cùng Lục Thư nhanh nhẹn kéo căng tấm màng bạt cách nhiệt hai lớp trùm kín toàn bộ cấu trúc, dùng các cọc thép chốt chặt bốn góc xuống nền tuyết.

Hơi ấm sinh học từ ba mươi khối men rơm bị giữ lại dưới mái bạt kín, lập tức cuộn trào ngùn ngụt. Nhiệt lượng không tiêu hao ra ngoài mà dồn thẳng xuống lớp mùn rơm và thấm sâu vào tầng đất phù sa đóng băng bên dưới.

Cụ Vệ ngồi bên mép bạt, nhấp một ngụm nước rễ cỏ nóng do bác sĩ Lâm Chấn đưa sang, kiên nhẫn lắng nghe từng biến chuyển dưới lớp màng phủ. Ban đầu là tiếng lách tách khe khẽ của các tinh thể băng bị nhiệt lượng bẻ gãy, tiếp đến là tiếng nước tan róc rách thấm qua các kẽ đất.