Chương 4: Ngược Ngàn Tìm Thớ Gỗ Thiêng

Mùi mỡ cừu gây nồng trên dải da sói vấy máu bốc lên buốt ngạt giữa cơn gió hú. Đứng bên mép vách đá sừng sững, cụ Vừ A Sùng đón lấy dải lông thú từ đôi bàn tay còn vấy bùn của Pao, ngón tay già nua miết nhẹ lên lớp da cứng quắt. Ánh mắt tinh tường của cụ quắc lên dưới đôi mày bạc trắng:

“Lũ Thiết Lang Trại đã bò vào tận cửa chuồng ngựa. Thằng Pao, mày biết dằn nắm đấm xuống trước mặt thằng Chư là cái bụng đã biết nghĩ cho bản làng rồi đấy.”

Cụ nhét dải da sói vào cạp chàm, vỗ mạnh vào bả vai vạm vỡ của đứa cháu đích tôn:

“Nhưng nhịn nhục không cứu được buôn sóc. Muốn đập tan bẫy giặc, muốn kéo thằng Chư với đám trai họ Mùa về chung một bếp thì phải có tiếng khèn dẫn lối. Lấy gùi mây và rìu đục ra đây, theo ta ngược đỉnh đèo!”

Gió bấc rít qua từng khe đá tai mèo nhọn hoắt, thổi tạt những bông tuyết xốp vào mặt hai ông cháu. Dốc đá Mã Pí Lèng mùa đông trơn tuột như bôi mỡ. Mỗi bước chân đạp lên rêu đá đóng băng đều chực trượt ngã xuống vực sâu thăm thẳm nơi dòng Nho Quế đang gầm réo cuộn sóng xanh ngắt dưới chân mây. Cụ Sùng bước thoăn thoắt, chiếc gậy trúc đực trong tay gõ lách cách vào kẽ đá, chắc nịch như móng chân sơn dương vượt dốc.

Pao vác trên vai chiếc rìu bướm cán nghiến nặng trịch, bước bám sát sau lưng ông nội, hơi thở phả ra thành từng luồng khói trắng:

“Ông nội, vách đá cổng trời này dựng đứng như bức tường thành, trâu bò còn không dám bén mảng, gốc pơ mu ngàn năm làm sao mọc nổi giữa chốn này?”

Cụ Sùng khẽ dừng chân bên một gờ đá cheo leo, đưa tay gạt tàn sương đọng trên chòm râu bạc, trầm giọng giảng giải:

“Cây pơ mu tầm thường thì sợ rét, nép mình dưới thung sâu đón nắng. Nhưng thứ gỗ đẽo được bầu đại khèn mười hai ống phải là cây đón trọn sương giá của Giàng, rễ cắm sâu vào lòng đá hoa cương, trăm năm không mọt, ngàn năm không nứt. Mày tưởng khèn Mông chỉ để trai gái thổi gọi nhau trong hội xuân thôi sao? Bầu khèn đẽo rỗng kia tượng trưng cho lòng mẹ bao dung, ôm trọn sinh linh che chở qua giông bão. Mười hai ống trúc dài ngắn cắm vào bầu là mười hai nhánh anh em kết nghĩa máu thịt. Ống trúc đực vút cao đón gió, nhưng nếu không có buồng hơi ấm sực của bầu gỗ pơ mu giữ nhịp thì tiếng thổi ra chỉ là tiếng gió rít vô hồn. Họ Vừ và họ Mùa ta cũng như mười hai ống trúc ấy, cành lá rẽ lối nào thì gốc rễ vẫn chung một bầu khèn do tổ tiên truyền lại.”

Thấy thằng cháu chăm chú lắng nghe, bước chân theo sau dường như cũng vững vàng hơn, cụ Sùng khẽ gật đầu rồi tiếp tục dò dẫm mở đường trong sương giá. Càng lên cao, không khí càng loãng và lạnh thấu xương tủy. Băng đá kết thành từng chùm nhọn hoắt rủ xuống từ vách đá vôi như hàm răng quái thú.

Trèo qua hơn nửa ngày đường lội tuyết, khi mặt trời chỉ còn là một đốm vàng lợt lạt khuất sau đỉnh dốc Cổng Trời, cụ Sùng bỗng khựng lại. Mũi cụ phập phồng, ánh mắt sáng rực nhìn về phía khe nứt đá sâu hoắm cách bờ vực vài sải tay:

“Mùi tinh dầu thơm ngát xua tan khí lạnh… Đúng nó rồi!”

Hai ông cháu vội vã lách qua khe hẹp. Hiện ra trước mắt họ, nằm vắt ngang giữa hai bờ đá tai mèo hiểm trở, là một thân pơ mu cổ thụ khổng lồ đã ngã đổ tự nhiên từ thuở nào. Lớp vỏ ngoài phong hóa xám xịt phủ đầy rêu phong đóng băng, nhưng khi cụ Sùng rút dao quắm gạt phăng lớp màng tuyết lạnh, vạt sâu vào thân cây thì để lộ ra thớ gỗ đỏ au, mịn màng, đanh quánh như sừng trâu. Tinh dầu pơ mu tứa ra nồng nàn, ấm sực cả một vùng khe đá buốt giá.

“Giàng ban phúc cho bản làng rồi!” – Cụ Sùng run run áp lòng bàn tay thô ráp lên thớ gỗ thiêng, đôi mắt ngân ngấn nước. “Khúc gỗ này ngậm trọn khí thiêng trời đất, dẻo dai vô cùng, dù sấm sét hay băng tuyết cũng không làm cong vênh buồng hơi.”