Chương 6: Bách Nghệ Đẽo Bầu Khèn

Tràng cười khàn đục của Lục Thao như lưỡi cưa rỉ sét cứa qua màn sương đêm buốt giá, dội vào vách đá Mã Pí Lèng từng đợt rùng rợn rồi tắt lịm sau rặng sa mu mịt mùng. Cụ Vừ A Sùng giơ cao gậy trúc, đôi mắt già nua quắc lên nhìn về hướng tiếng cười vừa dứt, quát lớn:

“Kẻ đớn hèn giấu đầu lòi đuôi! Đất trời biên viễn này có đá núi làm chứng, móng vuốt sói đói bọn mày chớ hòng nuốt trọn người Mông!”

Lời cụ sang sảng át cả tiếng gió bấc. Cụ quay sang nhìn A Chư và A Pao, nghiêm giọng bảo:

“Giặc đã áp sát ngoài rừng kia rồi! Giờ chưa phải lúc giáp mặt trong đêm tối mù mịt. Bay mau phân người canh gác các ngả rào đá, tuyệt đối không được manh động!”

Nghe lời căn dặn đanh thép của già làng, A Chư khẽ gật đầu, vung tay ra hiệu cho đám thợ săn họ Mùa lùi về sau mé rào, còn trai tráng họ Vừ cũng ghìm chặt dao gậy chia nhau vào vị trí phòng thủ. Cuộc đối đầu suýt biến thành biển máu tạm thời lắng xuống, nhưng bầu không khí nghi kỵ nặng nề giữa hai họ vẫn như tảng đá đè nặng lên từng lồng ngực.

Trở về gian nhà trình tường vách đất thân thuộc, cụ Sùng cài then gỗ, giam mình trong xó bếp. Cụ gạt tàn than đỏ, ngồi xếp bằng trên tấm phản gỗ nghiến, đặt phách pơ mu dài ba gang tay lên đùi. Đêm lạnh như ngâm trong nước đá, nhưng ngọn lửa nhiệt huyết trong tim ông già tám mươi bảy tuổi thì bừng cháy. Cây đại khèn mười hai ống phải thành hình trước khi dải tuyết dày phong tỏa toàn bộ cổng đèo.

Cụ với tay lấy con dao quắm vạt bớt lớp vỏ xù xì bên ngoài, lộ ra thớ gỗ đỏ au mịn màng, tỏa ra mùi tinh dầu thơm ngát xua tan uế khí lạnh lẽo. Đôi bàn tay cụ gân guốc, chai sần như rễ cây cổ thụ bám vách đá, từng ngón run khẽ vì giá rét nhưng khi chạm vào lưỡi đục thì vững vàng lạ thường. Bầu khèn chính là linh hồn của cây đại khèn, nơi tích tụ hơi thở của người thổi trước khi luồn qua các ống trúc đực. Khoét một bầu khèn thường đã khó, đẽo bầu cho mười hai ống lại càng đòi hỏi công phu tuyệt đỉnh của bách nghệ.

Cụ Sùng dùng chiếc dùi đục mũi nhọn, lựa theo chiều thớ gỗ mà gõ từng nhát cẩn trọng. Tiếng “cốc… cắc…” gõ nhịp đều đặn vang lên giữa đêm vắng. Cụ tỉ mẩn khoét rỗng phần bụng gỗ, khéo léo nắn nót vách bầu sao cho chỗ dày chỗ mỏng chuẩn xác từng ly. Nếu lòng bầu quá nông, luồng hơi dội lại sẽ gắt và chát; nếu khoét quá sâu, hơi thở bị loãng, không đủ sức đẩy qua mười hai lá lam đồng giữa mùa đông băng giá cắt da cắt thịt. Cụ ghé mắt sát miệng gỗ, ngắm nghía từng đường uốn lượn bên trong buồng hơi, miệt mài gọt giũa không ngơi tay. Mồ hôi rịn ra trên trán cụ, lấm tấm hòa cùng bụi gỗ pơ mu đỏ sẫm.

Đang lúc cụ dừng tay đục để thổi lớp mạt gỗ bám trong lòng bầu khèn, cánh cửa liếp hé mở khe khẽ. Một luồng gió lạnh luồn vào, kéo theo bóng dáng nhỏ nhắn của Mùa Mỷ Dở. Cô gái khép vội then cài, rón rén bước lại gần đống lửa. Trên tay Mỷ Dở là một bó củi pơ mu khô cong cùng mấy bắp ngô nướng thơm lừng bọc trong vạt áo chàm.

“Cháu chào cụ Sùng,” Mỷ Dở cất tiếng trong trẻo, đặt bó củi khô và mấy bắp ngô bên cạnh bệ đá. “Cháu thấy xó bếp nhà cụ còn đỏ lửa, biết cụ thức đẽo khèn nên lén mang ít củi khô với ngô nướng sang sưởi ấm cho cụ.”

Cụ Sùng ngước nhìn cô gái nhỏ họ Mùa, ánh mắt nghiêm nghị giãn ra thành nụ cười hiền từ:

“Mỷ Dở đấy à con? Đêm hôm sương muối giăng đầy ngõ đá, con đi lại thế này anh mày mà biết lại nổi giận đấy.”

Mỷ Dở ngồi thụp xuống bên bếp, đôi bàn tay mảnh dẻ vội hơ trên tàn than hồng cho đỡ cóng. Nghe nhắc đến anh trai, đôi mắt trong veo của cô chợt đượm vẻ u buồn: