Chương 11: Trận Tuyến Bốn Giờ

Tiếng kẻng đồng từ hợp tác xã Khe Đỏ dưới chân thung lũng dồn dập ngân vang, xé toạc màn mưa đêm và hòa cùng tiếng sóng cuộn rợn người nơi lòng hồ Ba Khe. Tờ giấy ủy quyền nhăn nhúm vừa được Nam gấp gọn nhét vào túi áo ngực bọc ni-lông. Nhìn người lính trẻ đứng sừng sững giữa bùn lầy, ông Thạc hiểu rằng lằn ranh sinh tử đã điểm. Bốn giờ đồng hồ — đó là toàn bộ thời gian còn lại để ngăn chặn thảm họa vỡ đập, bảo vệ hơn mười lăm nghìn đồng bào và vựa lúa mùa hạ du.

“Đồng chí Nam! Ta không còn một phút nào để chậm trễ!” Ông Thạc chống mạnh thân gậy tre xuống lớp đất nhão, cất giọng sang sảng át cả tiếng mưa gió. “Mực nước đã chạm báo động ba, áp lực lỗ rỗng dưới móng đang đẩy tới hạn. Phải mở trận địa thi công ngay lập tức!”

“Rõ! Đề nghị bác chỉ huy kỹ thuật, công binh chúng cháu tuyệt đối chấp hành!” Nam quẹt dòng nước mưa đang xối xả trên trán, ánh mắt rực lên quyết tâm sắt đá.

Dưới sự chỉ huy của ông Thạc, hiện trường cọc số bảy lập tức chuyển sang trạng thái tác chiến khẩn cấp. Mấy thợ máy trước đó còn hoang mang, nay thấy giấy ủy quyền cùng thái độ dứt khoát của Nam liền răm rắp tuân lệnh. Ông Thạc tập tễnh bước trên nền đất sũng nước, quan sát kỹ lưỡng vùng đệm quanh miệng sủi.

“Các đồng chí dùng xẻng dọn sạch bùn nhão trôi nổi trên mặt, nhưng tuyệt đối không được xới sâu vào cốt đất nguyên thổ!” Ông Thạc chỉ tay dặn dò. “Đất đáy đang ở trạng thái cát chảy rệu rã. Xới bừa bãi sẽ làm rách nút đệm tự nhiên, khiến mạch ngầm bục to hơn!”

Chiến sĩ công binh và thợ máy chia nhau gạt phẳng bùn lỏng chung quanh. Ngay sau đó, ông Thạc cùng Nam dùng cọc tre và dây gai đo đạc, cắm thành đường tròn vành khuyên có bán kính đúng ba mét quanh miệng ống nứa đang rỉ nước. Đây chính là phạm vi đáy móng của bẫy cát lọc ngược ba lớp, bao trùm toàn bộ phễu sụt lún tiềm ẩn dưới chân taluy.

Khi cọc tiêu vừa cắm xong, ông Thạc vội tập tễnh bước sang bãi vật liệu dự phòng cách cọc số bảy năm mươi mét để kiểm tra thực tế. Chiếc đèn bão bọc khung sắt trên tay Nam rọi luồng sáng vàng vọt xuống những mô đất sỏi dự trữ.

Cúi người bốc một nắm cát ướt lên xem xét, ruột gan ông Thạc bỗng thắt nghẹt lại. Lớp cát dự phòng trơn tuột, dính bết vào kẽ ngón tay. Toàn là cát mịn pha bùn phù sa, cỡ hạt dưới không phẩy hai lăm milimét, lẫn đầy tạp chất mục nát! Thậm chí đống đá cuội bên cạnh cũng chỉ là sỏi vỡ vụn lẫn bùn đỏ, hoàn toàn không có cát vàng thô hạt lớn đạt chuẩn.

“Khốn nạn thật!” Lồng ngực ông Thạc nghẹn ứ phẫn nộ. “Thằng Thưởng chuẩn bị vật tư gian lận thế này đây! Cát mịn pha sét, cấp phối hạt hoàn toàn hỏng!”

Nam ghé sát nhìn nắm cát, sắc mặt biến đổi: “Bác Thạc, cát này không dùng được sao bác?”

“Tuyệt đối không!” Giọng ông Thạc đanh thép. “Gradient thủy lực tại cọc số bảy đang vượt một phẩy hai. Cát mịn này gặp áp lực thấm cao sẽ bị nước cuốn phăng trong chớp mắt! Tệ hơn nữa, bùn sét lẫn trong cát sẽ bít kín các lỗ rỗng thoát nước, biến hố sủi thành nút chai nghẽn mạch. Khi ấy toàn bộ chân đập phụ sẽ nổ tung!”

Không khí rơi vào khoảng lặng căng thẳng tột cùng. Bốn giờ đồng hồ trôi qua từng khắc nghiệt ngã. Thiếu cát vàng thô và sỏi cuội đạt chuẩn, phương án lọc ngược Terzaghi coi như bị bẻ gãy từ gốc rễ. Giữa lúc Toàn vẫn ngồi bệt dưới gốc phi lao ôm đầu run rẩy, còn Nam siết chặt nắm tay đăm chiêu suy tính, thì từ con dốc trơn trượt dẫn lên đập phụ bỗng rực lên ánh đuốc bập bùng.

“Bác Thạc ơi! Bộ đội ơi!”

Tiếng gọi chất phác mà thân thương vang lên giữa màn mưa. Bà Mán đội chiếc nón mê rách mép, đầu quấn khăn rằn ướt sũng, đang dẫn đầu đoàn dân công hơn ba mươi người của hợp tác xã Khe Đỏ tất tả vượt dốc. Trên vai họ là những bồ rơm khô bện chặt, những cuộn rọ tre đan dã chiến và đòn gánh tre kĩu kịt. Đôi chân trần của bà con bấm sâu vào bùn đỏ trơn trượt, hơi thở dồn dập nhưng ánh mắt ai nấy đều sáng rực tình nghĩa xóm làng.

“Nghe tiếng kẻng báo nguy, xã viên Khe Đỏ gom hết rơm khô trong bồ, bện chặt thành từng cúi thừng mang lên đây!” Bà Mán gạt nước mưa trên gò má nhăn nheo, hổn hển nói với ông Thạc. “Chúng tôi còn dỡ cả rọ tre đựng đá ở bờ kè sông lên tiếp ứng. Bác xem có dùng được việc gì cứu đập không?”