Chương 3: Bức Tường Quan Liêu

Ánh đèn pha của chiếc xe Zin ba cầu quét qua màn mưa dầm, dội những vệt sáng nhờ nhờ lên khuôn mặt nhễ nhại nước của lão Thạc. Lão nén cơn đau buốt nơi khớp gối phải, chống mạnh gậy tre đứng thẳng dậy. Trước mắt lão, Đội trưởng Vũ Văn Thưởng xăm xăm bước tới, đôi ủng da cao cổ nện bùn bắn tung tóe. Hắn khoác chiếc áo mưa màu cỏ úa dính đầy dầu luyn, hàm răng ám khói thuốc lào nghiến chặt, chiếc điếu cày ngắn kẹp khư khư bên sườn.

Thưởng dừng lại cách lão Thạc ba bước chân. Đôi mắt ti hí của hắn đảo lia lịa, quét nhanh qua vũng nước đục đang sủi tăm dưới cọc số 7 rồi gườm gườm nhìn vào nắm bùn đen còn dính trên bàn tay gầy guộc của lão già gác đập. Một tia hoảng hốt thoáng lóe lên nơi đáy mắt trước khi hắn kịp thu lại bằng vẻ mặt hống hách quen thuộc.

“Tôi hỏi mà lão điếc à?” — Thưởng gằn giọng, điệu bộ trịch thượng cố che đậy nỗi chột dạ đang cào cấu trong bụng. “Đêm hôm bão gió, không lo trông chừng thước nước trên đập chính, mò xuống taluy đập phụ bới đất tìm sâu cái gì? Lão định phá hoại công trình đấy phỏng?”

Lão Thạc nhìn thẳng vào bản mặt nhâng nháo của tên đội trưởng cơ giới, trầm giọng đanh thép:

“Anh Thưởng, nhìn cho kỹ vũng nước này đi. Chân cọc số 7 đang bị xói ngầm. Mạch nước đùn theo cát mịn trồi lên thành phễu, đất mất sạch sức chịu tải rồi. Mùi đầm lầy này là do rác hữu cơ dưới móng bị ủ kín phân hủy bốc lên. Đây là hiểm họa bục đập!”

Thưởng giật thót mình, cơ mặt co giật. Hắn búng mạnh tàn thuốc lào đang cháy dở xuống vũng bùn bọt khí nghe đánh “xèo” một tiếng, rồi the thé quát át cả tiếng mưa xối:

“Bậy bạ! Lão già lẩm cẩm ăn nói hàm hồ! Vũng nước đọng do rãnh thoát mưa bên sườn đồi tràn xuống chứ xói ngầm cái nỗi gì! Đất đập phụ do chính tay đội cơ giới của tôi thi công, xe lu nện chặt như đá tảng, có hội đồng nghiệm thu hẳn hoi. Đừng có giở thói gàn dở ra đây mà dọa nạt người khác!”

Hắn bước sấn tới một bước, giơ bàn tay to bè toan xua đuổi lão:

“Cút ngay về chòi trực! Từ giờ đến sáng cấm lão bén mảng lại gần cọc số 7. Lão mà còn lảm nhảm lung lạc tinh thần anh em công nhân, tôi báo cáo Ban quản lý tước bằng thương binh, tống cổ lão ra khỏi công trường Ba Khe này!”

Lão Thạc lùi lại một bước, ánh mắt quắc lên tia nhìn sắc lạnh. Nhìn điệu bộ lấm lét của Thưởng, lão thừa hiểu kẻ gian xảo này đang sợ hãi tội rút ruột công trình bị bại lộ. Tranh cãi với một kẻ cố tình bưng bít ở đây chỉ tổ tốn thời gian, từng phút trôi qua là túi rỗng dưới chân đập lại phình to thêm một tấc.

Không thèm đôi co, lão Thạc cúi người rút chiếc chai thủy tinh trong suốt trong túi xách vải bạt ra. Lão khom lưng sục miệng chai xuống vũng rỉ, hứng trọn một chai đầy ắp dòng nước đục ngầu cuộn xoáy phù sa cùng cát hạt thô. Lão nhanh tay nhặt thêm mấy mẩu rễ bạch đàn mục nát nhét chặt vào túi áo cánh bạc màu, đoạn cài chặt nút lá chuối khô vào miệng chai.

“Lão làm cái trò gì thế hả?” — Thưởng gầm gừ toan giằng lấy chai nước.

Lão Thạc chống mạnh gậy tre xuống bùn, gằn từng tiếng đanh thép:

“Anh không có quyền ngăn tôi báo cáo sự thật kỹ thuật. Tội phá hoại hay cứu đập, cấp trên sẽ phán xét!”

Dứt lời, lão Thạc dằn từng bước chân tập tễnh vượt qua ánh đèn pha chói lóa của chiếc xe Zin. Gió lạnh từng cơn quất rát mặt, nhưng trong huyết quản vị giáo sư già, ngọn lửa trách nhiệm đang sục sôi thiêu đốt.

Lão cắn răng chịu đựng từng cơn đau nhói buốt óc nơi khớp gối hỏng, lội ngược triền dốc đất bùn trơn tuột. Tay trái ôm chặt chai mẫu nước trước ngực như giữ sinh mạng công trình, lão hướng thẳng về phía dãy nhà ngói cấp bốn của Ban quản lý công trình Ba Khe trên triền đồi cao.

Gian phòng làm việc của Ban quản lý sáng trưng dưới ánh đèn măng-xông trắng lóa. Trên tường, tấm khẩu hiệu bằng vải đỏ căng ngang dòng chữ: “Quyết tâm hoàn thành vượt mức kế hoạch công trình thủy lợi Ba Khe lập thành tích chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI”.