Chương 6: Ngọn Khói Hun Cứu Mạng

Tiếng gào khóc xé ruột của thím Ba Chánh vừa dội qua liếp cửa, cụ Xa Cảnh Thuận đã đứng phắt dậy. Đôi chân già nua nhưng thoăn thoắt bước tới góc chái bếp, với lấy om than bén lửa đỏ rực trút thêm mớ than đượm, rồi quay sang giục cháu:

“Đạt! Xách om than theo nội! Cầm chắc bó chổi mười hai nan, bốc thêm bọc bồ kết nướng giòn với vỏ tràm ngậm muối hạt đi mau!”

Thằng Đạt dạ ran, vội ôm ghè sành nẹp chặt bên hông, tay kia ghì chặt bó chổi cỏ may vàng óng mới bện xong. Hai ông cháu lao ra khỏi ngõ, băng qua bờ đê sình lầy nhão nhoẹt trong bóng chiều chập choạng.

Căn nhà sàn vách lá dừa nước của gia đình Ba Chánh nằm sát mé rạch lợ lúc này đã chật ních người. Tiếng phụ nữ khóc rấm rứt, tiếng đàn ông thở dài ngao ngán quyện vào không khí sặc mùi bùn tanh và u ám. Dân xóm Lung Cạn xúm quanh mé phản, mặt mày ai nấy cắt không còn giọt máu. Thấy cụ Thuận sấn bước vào, Ba Chánh như kẻ chết đuối vớ được cọc, nhào tới túm lấy vạt áo bà ba của cụ, giọng run bần bật:

“Cụ Xa ơi! Thằng nhỏ tắt thở tới nơi rồi… Thầy Hai Cửu hồi nãy ghé qua ngó một cái rồi lắc đầu, bảo ma trạch đã bắt hồn thế mạng cho thằng Sáu Đước, biểu qua chuẩn bị manh chiếu bó xác chờ giờ khâm liệm…”

“Bậy bạ!” Cụ Thuận quát một tiếng đanh gọn, ánh mắt quắc thước rực lên uy nghiêm: “Người còn ấm ngực mà đòi bó chiếu cái gì! Tránh hết ra cho thoáng khí!”

Dân làng dạt ra hai bên. Cụ Thuận bước nhanh tới mép giường tre. Thằng Tí, đứa nhỏ mới chừng chín mười tuổi, nằm ngay đơ như một khúc gỗ mục vớt dưới đáy lạch. Hai bờ môi nó thâm sì, da dẻ tái mét như tàu lá chuối héo, hai hàm răng cắn chặt đến rớm máu, bọt mép sùi ra từng bọc nhỏ dính bết bên khóe miệng. Đáng sợ nhất là luồng hơi thở yếu ớt từ mũi họng nó phả ra buốt lạnh thấu xương, đọng thành từng vệt sương trắng nhờ nhờ bám quanh vành mùng lá dừa nước. Dưới hai bàn chân đứa trẻ, lớp bùn non mé lạch còn dính lem nhem, lạnh ngắt như đá tảng ngâm đáy giếng.

Cụ Thuận đưa hai ngón tay khô ráp đặt lên hõm cổ thằng nhỏ. Mạch đập chìm nghỉm, da thịt giá buốt như xác chết trôi. Cụ biết uế khí đầm lầy từ hốc bùn ngầm đã xộc thẳng vào cuống phổi, làm đông nghẽn kinh mạch của đứa trẻ. Chậm một tuần trà nữa, máu huyết đông cứng thì trời cứu.

“Đạt, kê om than xuống ngay đầu giường!” Cụ Thuận trầm giọng ra lệnh, phong thái bình tĩnh lạ thường: “Thím Ba đi lấy cho tôi bát nước ấm với mảnh khăn rách. Ba Chánh giữ chặt hai chân thằng nhỏ!”

Thằng Đạt thoăn thoắt đặt chiếc om đất nung xuống sàn tre. Than hồng bên trong đang ngún đỏ lách tách. Cụ Thuận thò tay vào bọc vải, bốc ra ba quả bồ kết đen nhánh đã nướng giòn rụm từ trước, bẻ vụn thả ngay lên mặt than đỏ. Một làn khói xanh nồng cay lập tức bùng lên ngào ngạt. Tiếp đó, cụ rắc vốc vỏ tràm gió phơi khô ngậm muối hạt trắng tinh vào miệng lò.

“Lách tách! Tách!”

Muối hạt gặp than hồng nổ giòn giã như pháo ran, tinh dầu tràm gió đượm mặn bốc lên thơm ngát, hòa quyện với vị cay the của bồ kết tạo thành một luồng khói ấm nồng đặc quánh. Khói thảo mộc cuộn tròn, tràn qua mép giường, quét tới đâu là hơi lạnh nhờ nhờ nơi vách lá dạt ra tới đó. Dân làng đứng quanh bị khói cay xộc vào mũi hắt hơi liên tục, nhưng lồng ngực ai nấy bỗng thấy ấm sực, dễ thở hẳn ra.

Cụ Thuận cầm lấy bó chổi cỏ may mười hai nan vừa bện xong từ tay Cảnh Đạt. Cụ hơ ngọn chổi qua làn khói bồ kết cho từng cọng cỏ may già chín nắng ngậm no nhiệt lượng và tinh dầu tràm, rồi bắt đầu thao tác.

Bàn tay cụ đưa bó chổi quét nhẹ nhưng dứt khoát từ đỉnh đầu thằng Tí, miết dài qua lồng ngực, vòng xuống bụng rồi miết dọc hai ống chân ra tận mười đầu ngón chân. Mỗi đường chổi đi qua đều nhịp nhàng theo từng nhịp thở ngắt quãng của đứa nhỏ.

“Hút hàn chướng, dẫn dương khí… Ra bãi sậy, về gò cao…”

Miệng cụ lầm rầm niệm lời cổ truyền của thợ bện chổi sông nước, đôi mắt già nua tập trung cao độ, nhìn chăm chú từng đường gân nổi ngoằn ngoèo trên da thịt thằng bé. Mỗi lần quét xong một lượt từ đầu xuống chân, cụ lại đưa ngọn chổi cỏ may vào om than hun khói một lần. Lớp gai nhọn hoắt của cỏ may già mé cừ tràm cọ xát vào da thịt tạo thành những vệt đỏ ửng, kích thích kinh mạch đang đông cứng bừng tỉnh lại.

Kỳ diệu thay, dưới sức nóng cay nồng của bồ kết quyện tinh dầu tràm và sự lay chuyển của bó chổi cỏ may mười hai nan, khắp trán, cổ và lưng thằng Tí bắt đầu rịn ra những giọt mồ hôi đen nhờn dính như dầu rái, bốc lên mùi bùn ngấu thum thủm. Đó chính là hàn độc tích tụ bị trục xuất khỏi thịt da. Khối khí lạnh đục ngầu quẩn quanh mặt thằng bé dần tan biến, nhường chỗ cho hơi ấm thảo mộc thấm sâu vào từng thớ thịt.

Cụ Thuận gạt mồ hôi trên trán mình, lại giục: