Chương 20: Phơi Sương Đanh Giấy

Hơi ấm từ bàn tay gầy guộc của cụ Quách Tố Nhàn truyền qua lớp áo chàm mộc mạc, thấm sâu vào da thịt Kính Du tựa như dòng suối mát lành gột rửa mọi u uất bao năm. Hắn cúi đầu tạ ơn, rồi khẽ khàng đứng dậy dưới ánh mắt trìu mến của những người thợ nữ xưởng Diệp Lạc. Nồi hồ nếp trên bếp than hồng rực vẫn tỏa khói thơm ngào ngạt, khép lại bóng ma của quá khứ tăm tối.

Thoắt cái, ngày mới đã gõ cửa bãi bồi.

Canh năm sáng hôm sau, khi tiếng gà gáy le te vừa rộ lên từ các xóm chài ven sông Lục, màn sương thu mỏng tang còn giăng kín ngọn cỏ ven bờ, Kính Du đã trở dậy. Vết đao chém nơi bả vai sau nhiều ngày đắp lá thuốc nam đã khép miệng khô ráo, chỉ còn hơi nhói buốt mỗi khi vươn vai quá đà. Hắn hít một hơi thật sâu làn gió mát rượi thoảng hương phù sa, bước nhanh ra gian giữa.

Cụ Quách cùng Mai nương và các chị em thợ quạt đã tề tựu đông đủ bên chiếc quạt đại bản Bách Niên An Lạc. Một trăm lẻ tám nan tre đặc ruột dài năm thước sau khi được bồi tầng tầng lớp lớp giấy dó thấu quang nay nằm im lìm trên hai chiếc bàn dài ghép lại, tựa như một cánh chim phượng khổng lồ đang chờ đón gió mai.

Mai nương buộc lại dải yếm lụa, ngoảnh sang dặn dò:

— Chú em chú ý bước chân, tuyệt đối không được để đầu quạt chạm đất. Giờ Dần ba khắc sương đượm nhất, đưa ra sân phơi lúc này mới kịp đón ngọn gió lành.

Kính Du gật đầu cung kính:

— Chị Mai nương cứ yên tâm, em xin nâng phần chuôi quạt.

Dưới sự chỉ dẫn điềm tĩnh của cụ Quách, bốn người thợ phụ trách hai bên mép, Kính Du cùng Mai nương cẩn trọng nâng lấy thân và chuôi chiếc quạt đại bản. Từng bước chân nhịp nhàng bước qua ngưỡng cửa, tiến thẳng ra khoảng sân rộng thênh thang trước cửa đình làng Thanh Ba nằm liền kề xưởng quạt. Nơi đây, một giàn phên nứa phẳng phiu đã được kê sẵn trên những chiếc đôn gỗ vững chãi.

Họ đặt chiếc quạt bách niên lên giàn phơi. Làn sương mai lành lạnh lập tức ùa tới, phủ một lớp bụi nước li ti mỏng như khói lên bề mặt giấy dó.

Cụ Quách chống gậy trúc bước chậm rãi tới bên cạnh, ngước nhìn vòm trời đang hắt lên những vệt hồng đào đầu tiên:

— Nghề bồi quạt cốt ở chỗ giữ cho giấy và tre hòa làm một. Ban ngày đón nắng hanh để hồ khô giòn, nhưng nếu thiếu cữ sương sớm thì mặt quạt dễ giòn gãy, tiếng phe phẩy nghe khô khốc. Phơi sương chính là lúc giấy dó ngậm lấy tinh hoa của trời đất, lớp bột nếp sắn dây co thắt vừa độ, thớ giấy mới đanh dai, căng bóng như mặt lụa quý.

Cụ quay sang Kính Du, trao cho hắn một miếng vải xô mềm đã vắt ráo nước ấm:

— Cháu Du, lại đây miết lại nếp quạt theo già. Phải nhẹ tay như vuốt ve cánh bướm, chớ để móng tay cào xước mặt giấy.

Kính Du kính cẩn đỡ lấy miếng vải. Hắn quỳ một chân bên giàn phên nứa, nín thở đưa bàn tay lướt nhẹ theo chiều nan tre. Khi chạm vào mép giấy đang ngậm hơi sương ẩm ướt, hắn cảm nhận rõ rệt sự mềm mại lạ kỳ của từng lớp xơ dướng Kinh Bắc quyện chặt vào nhựa sắn dây thanh khiết. Dưới từng đường miết cẩn trọng, mặt giấy dó dần phẳng lỳ, căng tràn sức sống, phát ra những tiếng xột xoạt êm ái như lời ru của sông nước. Mỗi nhát miết là một lần hắn tự gột rửa tâm can, cảm tạ sự bao dung che chở của chốn điền viên.

— Chú Tiêu gầy ơi! Chú nhìn này!

Một giọng nói trong trẻo tựa tiếng chim non cắt ngang sự tĩnh lặng. Bé Mộc Miên hai búi tóc củ hành lúc lắc, đôi chân thoăn thoắt chạy từ trong ngõ nhỏ ra sân đình. Trên hai bàn tay nhỏ xíu lấm lem bột hồ, cô bé nâng niu một chiếc quạt nan con con, chỉ dài độ một gang tay. Chiếc quạt được ghép từ những mẩu nan tre thừa thô mộc, mặt quạt bồi bằng những mảnh vụn giấy dó ngũ sắc cắt tỉa vụng về nhưng dán vô cùng chắc chắn.