Chương 16: Sổ Khống Phơi Bày

Tiếng cười the thé của Tiền Phúc chưa dứt, cụ Vân Chiêu Khôi đã bước tới, chòm râu bạc khẽ rung trong ngọn gió mai se lạnh. Đôi mắt cụ nhìn thẳng vào gương mặt bủng beo của tên quản gia, không nửa phần nao núng:

“Lưới trời lồng lộng, gieo gió ắt gặt bão. Gian tà hay ngay thẳng, sớm nay trước mắt bàn dân thiên hạ tự có lẽ công bằng định đoạt.”

Giọng cụ Khôi trầm tĩnh mà đanh thép, tạt gáo nước lạnh vào cơn cuồng loạn của kẻ làm càn. Cụ quay sang dặn Trần Chấn:

“Chấn này, con cùng bác Ba áp giải ba người bọn họ về chái lều sau nhà thím Lành canh giữ, thu gom toàn bộ xà beng sắt làm bằng chứng. Tuyệt đối không được đánh đập, để nguyên tang chứng đợi đối chất.”

“Dạ, cháu nghe lời cụ!” Trần Chấn siết chặt dây thừng gai trói nghiến Tiền Phúc, rồi cùng dân làng lôi ba tên gian tặc đi về phía xóm nghèo.

Cụ Khôi chưa vội vào làng ngay. Chống cây sào tre, cụ rảo bước dọc con trạch lớn dẫn nước vào đồng. Gió bão đã lặng, sông Hàm Giang bắt đầu xuôi dòng theo nhịp nước ròng sớm. Cụ cúi người, vốc một vốc nước trong mương lên ngửi rồi khẽ nếm thử. Nước thơm mùi phù sa non quyện lẫn cỏ dại, tuyệt nhiên không vương chút vị mặn chát hay hăng nồng của phèn rỉ sắt. Cánh cống ngăn mặn được chèn nêm kịp thời đã giữ trọn vẹn dòng nước ngọt cho ruộng đồng.

Phóng tầm mắt nhìn cánh đồng trăm mẫu, lòng cụ dâng lên niềm an ủi khôn xiết. Nhờ mạng lưới mương máng xương cá đào sâu tiêu thoát nước nhanh chóng, những vạt lúa đang ôm đòng chỉ bị dập nhẹ vài ngọn lá xanh trước cuồng phong, gốc rễ vẫn bám chặt lớp bổi mục xốp mịn, kiên cường vươn mình đón nắng mai. Trận bão dữ không dìm chết được cánh đồng, mà còn cuốn phăng đi lớp váng cặn cuối cùng ra biển sâu.

Trở về chái lều dựng tạm sau nhà thím Hai Lành, cụ thấy bà con hai xóm Cồn Cát và Đồng Phèn đã đứng vây kín trong ngoài. Tiền Phúc cùng hai tên hộ viện ngồi bệt dưới nền đất nện, mặt mày tái mét nhưng ánh mắt vẫn lấm lét dòm ngó. Dưới chân chúng là ba thanh xà beng sắt hoen gỉ, đầu vẹt nham nhở vết đục then cống gỗ lim.

“Khám người chúng xem còn giấu giếm thứ gì không.” Cụ Khôi điềm đạm lên tiếng.

Trần Chấn bước tới, giật phăng đai lưng bằng lụa thô của Tiền Phúc. Sau lớp áo kép lót vải dầu chống nước, Chấn thò tay lôi ra cuốn sổ tay nhỏ bọc da bò màu nâu xỉn, mép sổ đã mòn vẹt vì chủ nhân thường xuyên lật giở.

Tiền Phúc thấy cuốn sổ rơi vào tay người khác thì mặt cắt không còn giọt máu. Gã chồm người định cướp lại nhưng lập tức bị hai trai làng đè chặt vai xuống đất:

“Trả lại đây! Đó là đồ riêng của Tiền trang chủ, lũ cùng đinh các người không có quyền đụng vào!”

Trần Chấn trao cuốn sổ cho cụ Khôi:

“Cụ xem, trong này ghi chép những gì?”

Cụ Khôi lật giở từng trang giấy bản ngả vàng dưới ánh sáng rạng đông rọi qua kẽ vách. Từng dòng chữ thảo hiện rõ mồn một. Đó là cuốn sổ ghi chép mật của viên quản gia, ghi rành rành từng khoản bạc nén lót tay: ngày rằm tháng Giêng đưa mười lượng bạc cho Đề lại Nguyễn Tòng để sửa mốc đo đạc; ngày mùng tám tháng Ba biếu hai mươi quan tiền kẽm để ký giấy niêm phong ruộng khẩn; và đặc biệt nhất là trang cuối cùng ghi rõ ước hẹn đêm qua: Tiền Bá Vạn hứa thưởng riêng ba mươi lượng bạc trắng nếu Tiền Phúc đục thủng then cống gỗ lim, dìm mặn chết tươi toàn bộ trăm mẫu lúa của dân làng để ép bán non lấy đất lập ruộng muối.

Đọc đến trang ghi chép về các đợt đo đạc địa bạ ba năm trước, mắt cụ Khôi khựng lại. Cụ vẫy tay gọi:

“Chấn, con lại đây nhìn xem con số này.”

Trần Chấn bước vội tới bên cạnh. Cụ Khôi chỉ vào dòng mực đen ghi rõ: bãi đầm tổng Bạch Nham vốn rộng hơn một trăm năm mươi mẫu, nhưng Tiền Bá Vạn đã cấu kết sửa sổ huyện nha rút bớt xuống còn một trăm mẫu hoang hóa phèn mặn, dời mốc giới sâu vào đất liền hơn bốn mươi trượng hòng biến phần đất tốt còn lại thành sở hữu riêng. Bên cạnh dòng số đo có dòng ghi chú lạnh gáy: “Kẻ đo đạc họ Trần cố chấp không chịu nghe lời, đã trừ khử ngoài đầm lầy, vùi cọc tiêu phi tang.”