Chương 17: Khép Cửa Giang Sơn

Hồi tù và rúc liên miên từ vọng gác cồn cát tựa như nhát dao cứa vào sự tĩnh mịch của bãi triều. Bành Tấn Cương đứng sững trên nền đất ướt, ánh mắt già nua găm chặt vào ngọn khói hiệu đen kịt đang cuồn cuộn bốc lên đỉnh trời phía cửa biển. Lửa cháy trên đỉnh chòi canh đỏ rực như giọt máu tươi rỏ xuống mặt nước Nhật Lệ.

Đào Duy Từ siết chặt chuôi gươm lệnh, chiếc áo lông sam bay phần phật trong gió sớm lạnh buốt. Viên võ tướng râu hùm cùng các tòng tướng mặt biến sắc, lập tức bước giật lùi về phía quan Lộc Khê hầu, giọng dồn dập:

— Thưa quan Thầy! Buồm giặc đã qua cửa Gianh, xuôi theo ngọn gió đông bắc này, chỉ đến chập tối là tiền quân Trịnh Tráng sẽ áp sát cửa biển!

Cụ Cương không đợi Đào Duy Từ lên tiếng, chiếc thước tầm gỗ lim trong tay cụ đã dằn mạnh xuống mặt cát nghe một tiếng “cốp” khô khốc. Cụ quay phắt người lại, hướng mắt về phía cuối tuyến công sự:

— Còn mười trượng! Chỉ còn đúng mười trượng nối mép hào vào chân sóng ngầm! Nước triều rạng sáng đang rút cạn, nếu không lấp kín cửa móng trước giờ ngọ, giặc tràn vào sẽ bẻ gãy sườn lũy!

Trần Đình Cẩn tay lăm lăm chiếc vồ gỗ lim, lồng ngực vạm vỡ phập phồng sau vệt sẹo non đỏ sẫm. Chàng quát lớn, giọng sang sảng át cả tiếng sóng gầm:

— Đội thợ cọc tre theo ta! Dân binh xóm bãi mang kiệu ván lại đây! Nước rút một tấc, ta nện chày theo một tấc!

Trời rựng sáng, ánh bình minh nhợt nhạt phủ lên bãi cát trắng mênh mông một dải màu chì xám xịt. Từ phía sau những rặng dứa dại và bụi liễu gai ven cồn bãi Động Hải, tiếng bánh xe nghiến kẽo kẹt trên cát sỏi bỗng dội tới rộn rã.

Bà Mụ Đoan dẫn đầu đoàn xe trâu và kiệu khiêng rầm rập tiến ra mép hào. Chiếc khăn điều quấn trên đầu bà ướt đẫm hơi sương và vương đầy mồ hôi, hai vạt áo chàm bết dính những giọt mật nâu óng. Phía sau bà, hàng trăm phụ nữ xóm bãi gánh gồng kĩu kịt, áp tải ba mươi chiếc chum gốm da chuồn to sừng sững.

— Bác Cương! Mật mía de ba lửa vét sạch đáy lò của mười tám xóm bãi đây rồi! — Bà Đoan thở dốc, quệt mồ hôi trán, nụ cười rạng rỡ làm sáng bừng gương mặt sạm nắng gió — Già này cùng chị em vét đến giọt mật cuối cùng! Cứ tưới cho ngập cát, quyết không để thiếu một gáo vữa nào!

Đám phụ nữ làng mía thoăn thoắt hạ gánh, bưng những niêu đất bốc khói nghi ngút và các thúng cơm nắm độn khoai dẻo quánh chia tận tay từng người thợ.

— Uống bát nước chè gừng cho ấm bụng, các con! Ăn miếng cơm nắm lấy sức mà quai chày!

Cụ Cương đón lấy bát nước đỏ sánh men gừng từ tay bà Đoan, hớp một ngụm lớn. Vị cay nồng xộc thẳng lên cuống họng, xua tan cái lạnh thấu xương của gió biển ngậm muối. Cụ nhìn quanh, hàng vạn khuôn mặt phu phen hốc hác sau những đêm ròng thức trắng, bắp tay ai nấy rớm máu vì cọ xát tre gai, nhưng trong đáy mắt của từng người thợ, từng người lính đều rực lên ngọn lửa kiên cường đến kỳ lạ. Không một ai lùi bước. Không một lời than vãn.

— Bà con! Trút mật vào hố vữa! — Cụ Cương gầm lên một tiếng vang động bãi cát.

Mật mía đặc quánh màu cánh gián từ các miệng chum tuôn xối xả vào các hố vôi hàu nung sủi bọt ùng ục. Mùi ngọt ngào ngạt quyện chặt với mùi hăng nồng của vôi vỏ sò bốc lên nghi ngút giữa ban ngày. Đất sét đỏ từ đồi gò chuyển tới được xúc từng xẻng lớn đổ ập vào lòng vữa, nhào trộn thành thứ hồ dẻo quánh tựa keo đọng.

Tại mười trượng khoảng hở cuối cùng nơi cửa lũy tiếp giáp chân triều, sóng biển đang gầm thét dữ dội. Cụ Cương cởi phăng tấm áo chàm rách vai, để lộ tấm lưng gầy guộc chằng chịt gân cốt của người thợ già sáu mươi ba tuổi. Cụ bước phăng phăng xuống lòng rãnh ngập bùn cát, nắm chặt lấy một cán chày ba bằng gỗ nghiến cùng hai chàng trai vạn chài vạm vỡ.

— Dô ta... này anh em ơi! — Cụ Cương cất tiếng hò mở nhịp, giọng khàn đục mà âm vang như tiếng trống trận.

— Hò dô ta! — Hàng vạn cánh tay đồng thanh đáp lại, tiếng hô vang dậy làm rung chuyển cả bãi cát dài.

“Thùm! Thùm! Thùm!”