Chương 23: Ánh Đèn Men Lam

Cụ Ngọ Doãn Đăng đứng tựa tay lên gậy gỗ mun, ánh mắt điềm tĩnh dõi theo từng cử chỉ của vị chánh án trên bục cao. Giữa bầu không khí trang nghiêm nghẹt thở của đại sảnh Tòa án Tỉnh Sa Đéc, viên thẩm phán người Pháp mở rộng tập hồ sơ đỏ, dõng dạc tuyên đọc từng điều khoản bằng giọng rành mạch:

— Nhân danh công lý và luật pháp! Căn cứ vào các biên bản giám định cơ học, thực nghiệm thủy lưu và chuỗi chứng cứ vật chất không thể chối cãi, Tòa án Tỉnh Sa Đéc tuyên bố: Trương Bá Kỳ phạm tội chủ mưu hủy hoại phương tiện giao thông đường thủy, mưu sát và ngụy tạo hồ sơ trục lợi bảo hiểm. Xử phạt Trương Bá Kỳ hai mươi năm tù khổ sai, tịch thu toàn bộ tài sản phi pháp liên quan đến hãng Bá Kỳ Vận Tải. Thạch Vong cùng toán côn đồ trực tiếp tham gia phá hoại ghe thuyền và phóng hỏa chịu mức án mười hai năm tù khổ sai.

Tiếng búa gỗ nện xuống mặt bàn đanh gọn. Trương Bá Kỳ rũ rượi quỳ dưới chân bục vành móng ngựa, gương mặt bủng beo xám ngoét không còn chút huyết sắc. Đôi bàn tay từng quen đeo nhẫn ngọc cẩm thạch giờ run rẩy trong chiếc còng sắt lạnh ngắt. Hai cảnh binh lập tức bước tới, xốc nách lôi gã rời khỏi phòng xử án giữa những ánh nhìn khinh bỉ của đám đông.

Viên thẩm phán lật sang trang tài liệu kế tiếp, giọng nói vang vọng khắp gian phòng:

— Tòa tuyên hủy bỏ vô điều kiện bản khế ước nợ mười ngàn đồng bạc Đông Dương do Trương Bá Kỳ ngụy tạo. Giám định viên René Morel bị tước vĩnh viễn quyền hành nghề giám định thương cuộc, chuyển giao hồ sơ sang tòa trừng phạt về hành vi nhận hối lộ hai ngàn đồng bạc. Buộc công ty L'Indochinoise Assurances phải chi trả trọn vẹn số tiền bồi thường mười lăm ngàn đồng bạc Đông Dương cho góa phụ Phan Thị Lụa, người thừa kế hợp pháp của cố tiểu thương Trần Văn Toàn!

Cụ Đăng khẽ mỉm cười, chầm chậm thở ra một hơi dài êm ái theo nhịp điều tức quen thuộc. Bên cạnh cụ, Phan Thị Lụa nghẹn ngào ôm chặt lấy chiếc khay bạc đựng mảnh gốm khắc dòng chữ tuyệt mệnh của chồng, nước mắt rơi lã chã xuống vạt áo bà ba thẫm màu. Nỗi oan khiên tày trời đè nặng bấy lâu nay rốt cuộc đã được gột rửa trọn vẹn dưới ánh sáng công lý thực chứng.

— Về quyền sở hữu thổ sản, — Vị chánh án tiếp tục cao giọng, hướng mắt về phía hàng ghế thợ thuyền Cái Sơn. — Tòa án tái xác nhận hiệu lực vĩnh viễn của sắc lệnh Minh Mạng thứ mười chín cùng các quy chế bảo hộ thủ công nghiệp truyền thống. Vạc đất sét trắng ven rạch Cái Sơn là tài sản công xã bất khả xâm phạm của tập thể phường thợ lò Cổ Thao Thiết, nghiêm cấm mọi hành vi mua bán, chuyển nhượng hoặc gán nợ của bất kỳ cá nhân hay tổ chức tư bản nào!

Tiếng hò reo bùng nổ như sấm dậy khắp đại sảnh. Những người thợ gốm quần áo nâu sồng, những người phu bến bãi da đen sạm vì nắng gió sông Tiền ôm chầm lấy nhau trong niềm vui sướng nghẹn ngào. Mảnh đất tổ nghiệp, mạch sống nghìn đời nuôi dưỡng ngọn lửa lò nung của họ đã được bảo vệ trọn vẹn.

Khi phiên tòa kết thúc, Chánh thanh tra Jean-Luc Delacroix bước xuống bục, chỉnh lại thanh kiếm lễ bên hông rồi tiến thẳng về phía cụ Đăng. Viên chánh thanh tra ngả mũ chào cụ già một cách kính cẩn, đôi mắt xanh thẳm ánh lên niềm khâm phục chân thành:

— Thưa ông Ngọ, tài năng suy luận thực nghiệm và sự thấu suốt thủy lưu của ông đã khai sáng cho nền tư pháp thuộc địa. Nếu không có sa bàn và phương pháp đo đạc chuẩn xác của ông, vụ án này có lẽ đã bị chôn vùi vĩnh viễn dưới đáy bùn Vàm Cỏ Lau.

Cụ Đăng khẽ nghiêng đầu đáp lễ, giọng trầm ấm:

— Lão này chỉ dùng chút hiểu biết mộc mạc về đất, về nước để trả lại sự thật cho người ngay thẳng. Chính sự công tâm và cương trực của ông Chánh thanh tra mới là điểm tựa vững chắc để lẽ phải được thực thi.