Chương 24: Bàn Xoay Chuyển Động Nối Đời

Cảnh Lân khẽ cúi người, chấm đầu ngón tay chai sần vào khối bùn non trên chiếc chậu gỗ cháu gái đang ôm trước ngực. Cảm giác mát rượi, dẻo quánh truyền qua da thịt, không còn chút hơi hỏa độc gắt gỏng nào của ngày trước. Dưới đáy suối Đục, lớp phù sa được nuôi dưỡng bởi luồng địa nhiệt thuần hậu nay đã tích tụ đủ sinh khí hiền hòa của đất trời thung lũng.

Lão ngẩng lên, nhìn hai gò má ửng hồng dưới nắng sớm của Thanh Nhụy, khóe mắt lão hằn sâu những nếp nhăn hiền từ: “Tốt lắm, đất dẻo mà không nát, mịn mà không bở. Mau bưng về sân, kẻo gió sớm làm se mất mặt bùn.”

Hai ông cháu rảo bước trên con đường mòn quen thuộc dẫn về Đàm Gia Diêu, nghe tiếng gió sớm xào xạc qua rặng trúc hòa cùng tiếng cười nói rộn rã của bà con phàm dịch đang dọn đá dựng nhà phía xa.

Về đến khoảng sân đất nện, Cảnh Lân ngồi xuống chiếc chõng tre quen thuộc kê dưới bóng râm hiên tranh. Chiếc bát sành đựng trà thuốc thảo mộc ấm nóng do Hoài Viễn vừa rót đặt trên chiếc bàn con thoang thoảng mùi ngải rừng quyện vào khói trấu. Lão nhấp một ngụm nhỏ, để vị đắng ngọt lan tỏa xoa dịu đôi khớp gối già nua đang mỏi nhừ sau chuyến đi bộ.

Trước mặt lão, chiếc bàn xoay bằng gỗ dẻ mòn vẹt mép đã được lau sạch bóng. Thanh Nhụy đặt chậu bùn xuống bên cạnh, xắn cao tay áo chàm, vốc lấy một tảng đất non tròn trịa rồi ngước nhìn ông nội với đôi mắt to tròn lấp lánh vẻ mong chờ.

Cảnh Lân đặt bát thuốc sành xuống, ánh mắt từ tốn khích lệ: “Nhụy nhi, đặt đất lên tâm bàn xoay đi cháu. Gốm muốn đứng vững thì lòng người phải tĩnh. Đừng vội, hãy để bùn đất tìm thấy chỗ tựa của nó.”

Thanh Nhụy khẽ gật đầu. Cô bé đặt khối bùn xám chì vào chính giữa mặt gỗ rồi đạp nhịp nhàng lên bàn đạp phía dưới. Chiếc bàn xoay gỗ dẻ chầm chậm chuyển động, phát ra tiếng cọt kẹt trầm đục thân quen.

Khi vòng quay dần đạt độ đều đặn, Thanh Nhụy nhắm hờ đôi mắt. Bẩm sinh mang “Linh Giác Ôn Nhuận”, cô bé lắng nghe từng nhịp thở sâu kín của khối đất non. Đôi bàn tay nhỏ dính bùn ướt áp nhẹ vào thân đất, từ tốn miết từ gốc lên ngọn. Dưới sự vỗ về nhẫn nại ấy, khối bùn dần thu mình lại, định hình thành một trụ tròn cân đối ngay tâm bàn xoay.

Cảnh Lân chăm chú dõi theo từng cử chỉ của cháu gái. Bùn đất phàm trần vốn có tính nết riêng; nếu dùng sức mạnh cưỡng ép, xương gốm sẽ sinh tật nứt ngầm, khi vào lò ắt toác vỡ. Chỉ có sự nâng niu, hòa hợp mới khiến thớ đất chịu mở lòng đón nhận hình hài mới.

Hai ngón tay cái của Thanh Nhụy từ từ ấn sâu vào tâm đỉnh khối đất, mở ra lòng một chiếc bát nhỏ. Bàn tay ngoài đỡ lấy thành vách, bàn tay trong nương theo lực ly tâm vuốt mỏng dần miệng gốm. Từng vòng xoay nhịp nhàng mang theo tiếng gió rít khẽ qua kẽ tay. Một chiếc bát ăn cơm mộc mạc, thành bát dày dặn vừa phải, mép cong tròn trịa dần hiện ra dưới ánh nắng ban mai.

Thanh Nhụy mở mắt, khóe môi nở nụ cười tươi tắn: “Ông ơi! Cháu làm được miệng bát rồi này! Đất này ngoan lắm, luồn qua ngón tay mát rượi như nước suối vậy.”

Cảnh Lân mỉm cười, chỉ tay vào thanh tre mỏng gác bên cạnh: “Khéo lắm. Giờ dùng dải tre gọt nhẹ chân bát cho gọn rồi luồn chỉ tách rời khỏi mặt bàn xoay. Nhụy nhi này, cháu có biết vì sao cả đời ông chỉ gắn bó với men tro trấu của giống lúa nuôi sống người phàm, mà không màng tới men ngọc thạch lấp lánh của tiên gia không?”

Cô bé vừa cẩn trọng luồn sợi chỉ cắt đáy bát, vừa chăm chú lắng nghe: “Dạ, cháu chỉ nhớ ông từng bảo tro trấu ấm áp, chở che được lòng người...”

Cảnh Lân nhìn về phía ba bao vỏ trấu Hàn Chi Thần Cốc thượng hạng xếp dưới chái bếp, giọng trầm ấm: “Men ngọc thạch của tiên gia sáng bóng rực rỡ nhưng lạnh lùng, hễ gặp biến cố là giòn vỡ khôn hàn. Còn tro trấu này vốn là lớp áo ngoài ôm ấp hạt gạo dẻo thơm, dầm mưa dãi nắng suốt cả mùa vụ trên đồng bãi. Khi người ta gặt lúa lấy hạt nuôi thân, vỏ trấu qua ngọn lửa than âm ỉ lại hóa thành tro xốp ngậm trọn tính nhu hòa của mộc và thổ. Đem tro ấy hòa cùng bùn non, nung qua lửa đỏ, lớp men không tranh giành với lửa mà dung hòa lấy lửa, hóa thành sắc lam ngọc chở che vật dụng nhân gian. Nung gốm cũng như làm người, không cốt ở sự hào nhoáng xa hoa, mà ở lòng bao dung, nhẫn nại nương tựa vào nhau mà sống.”