Chương 16: Thang Trà Dưỡng Tâm

Gió bấc luồn qua kẽ liếp gác gỗ ngõ Hàng Bút, phả vào gian phòng khách hơi lạnh căm căm. Cụ Trình Vĩnh Bách ngồi bất động bên sập gụ, đôi mắt sáng đượm nét trầm tư hướng ra phía ngõ sâu, nơi bóng cây bàng vuông đang rụng dần những chiếc lá đỏ cuối mùa.

Dưới khoảng sân nhỏ, tiếng Trình Hạo hạ giọng trao đổi qua điện thoại vẫn lọt qua song cửa. Cụ Bách nhấp một ngụm nước ấm đã nguội ngắt, khẽ khàng đặt chén sứ xuống khay gỗ trắc. Từng lời thì thầm gượng gạo của đứa chắt nội, ánh mắt lúng túng khi nó trao bức thư hồi trưa, rồi cả những khoảng ngập ngừng đáng ngờ giữa đôi bên trẻ tuổi... làm sao qua nổi đôi mắt của một người đã đi qua gần một thế kỷ thăng trầm.

Nét chữ trên mảnh giấy gửi sang tuy ngay ngắn, nhưng nét sổ cuối dòng hơi run rẩy, lực bút mỏng manh như chiếc lá chao trước gió. Người cả đời quen nếp têm trầu, pha trà mực thước như bà Nguyệt, nếu chỉ mệt mỏi thông thường sẽ chẳng bao giờ để lộ nét bút bất an dường ấy. Bà ấy không chỉ mệt, mà ắt hẳn đang gặp cơn nguy biến nơi thôn dã.

Cánh cửa gỗ khẽ kêu kẽo kẹt. Trình Hạo bước vào, nét mặt cố nén âu lo, toan cất lời giấu giếm:

“Cụ cố… Ban tổ chức Hội thảo Giao lưu Văn hóa Trà Thăng Long vừa gửi thư mời chính thức. Họ muốn vinh danh cụ và cặp chén da chu lươn vào dịp cuối đông này bên bờ hồ Hoàn Kiếm đấy ạ. Bên sông Đáy… cô Cúc bảo bà cố cần thêm vài ngày nghỉ ngơi là ổn thôi…”

Cụ Bách ngước nhìn chắt, ánh mắt hiền từ nhưng thấu suốt tâm can khiến chàng thanh niên bất giác nín bặt. Cụ khẽ lắc đầu, giọng trầm ấm, mực thước:

“Hạo à, đừng giấu lão già này nữa. Bà cố cháu đang nằm viện, đúng không?”

Trình Hạo giật thót, bờ vai khẽ run lên. Nhìn dáng vẻ nghiêm cẩn mà xót xa của cụ cố, anh biết mình chẳng thể giấu thêm được nữa. Chàng trai cúi gầm mặt, giọng nghẹn lại:

“Cụ… sao cụ biết ạ? Bà cố bên ấy dặn dò cô Cúc sống chết cũng không được để lộ, sợ cụ vừa ra viện lại lo nghĩ mà suy sụp… Bà cụ bị sốt cao li bì, tim mạch suy kiệt sau đêm mưa lạnh…”

Nghe tin dữ, lồng ngực cụ Bách thắt lại nhói buốt, nhưng đôi bàn tay chai sạn trên mặt bàn chỉ khẽ siết chặt vạt áo lụa đũi chứ không hề run rẩy. Trải qua mưa bom bão đạn và bảy mươi bảy năm chia ly, cụ hiểu lúc này hoảng loạn chỉ chuốc thêm nguy nan. Cụ hít sâu một hơi khí lạnh, bình thản chống gậy đứng dậy:

“Đừng sợ. Thể trạng người già như ngọn đèn trước gió, kinh qua biến động lớn của tâm tư ắt có lúc chao đảo. Mau đỡ cụ lên gác xép.”

Trình Hạo vội bước tới dìu cụ từng bước chậm rãi lên căn gác gỗ. Nơi đây thoang thoảng mùi thảo mộc phơi khô, ấm áp và thanh tịnh lạ thường. Cụ Bách bước đến chiếc tủ chè khảm ốc xà cừ, mở then cài bằng đồng, cẩn trọng lấy ra chiếc hũ sành da lươn ủ búp chè móc câu Tân Cương do chính tay cụ vừa sao ở Thái Nguyên.

Tiếp đó, cụ với tay lấy mấy chiếc liễn sứ nhỏ đặt trên kệ: một liễn hoa cúc trắng sấy giàn than, một liễn tâm sen xanh ngắt đắng thanh thu hái từ đầm sen Quảng Bá, cùng vài nhánh cỏ ngọt phơi giòn.

“Trà móc câu đượm khí trời, vị chát hậu ngọt vốn tính hàn tán nhiệt. Nhưng người tuổi đại thọ khi sốt cao, tâm hỏa vượng mà khí huyết lại suy hàn, nếu uống độc vị trà mạn sẽ làm tỳ vị thêm lạnh, nhịp tim thêm dồn.” – Cụ Bách từ tốn giảng giải, ngón tay gầy guộc tỉ mỉ cân đong từng nhúm thảo mộc vào chiếc đĩa sứ hoa lam – “Phải lấy hoa cúc để giáng hỏa mát gan, tâm sen an định thần trí, cỏ ngọt dẫn thuốc điều hòa vị đắng. Bốn vị hòa làm một, gọi là thang trà dưỡng tâm.”

Cụ Bách đích thân nhóm bếp củi nhãn nhỏ đặt trên chiếc kiềng sắt nơi góc hiên. Ngọn lửa than đượm sắc hồng ấm áp bập bùng xua tan màn sương buốt giá. Cụ múc gáo nước giếng đá ong ủ ấm trong vò sành, trút vào chiếc siêu đất nung cổ.

Khi ấm nước réo sôi sủi tăm tôm li ti, cụ Bách đổ nhúm trà móc câu cùng các vị thảo mộc vào lòng ấm. Bàn tay chằng chịt vết bỏng rộp của cụ chuẩn xác hạ bớt than, để lửa riu riu hãm trà trong mười lăm phút. Một làn khói thơm dịu nhẹ, thanh khiết bốc lên nghi ngút, quyện hòa giữa hương cốm non nguyên bản của chè Tân Cương với vị ngọt ngào, thơm thảo của cúc hoa và tâm sen.