Chương 18: Trước Giờ Minh Ước

Cơn sốt cao ngót ba mươi chín độ cùng những nhịp thở dốc từng khiến lồng ngực bà Nguyễn Thị Như Nguyệt nặng trĩu dường như đã lùi xa như một giấc mộng hãi hùng. Sau tuần trà dưỡng tâm đượm hương cúc non và thảo mộc do Trình Hạo mang từ phố cổ về, sắc diện của bà cụ chín mươi sáu tuổi hồi phục một cách kỳ diệu. Tinh thần thư thái và niềm hy vọng mãnh liệt đã kéo sinh lực trở lại trong huyết quản già nua. Chiều hôm ấy, các bác sĩ tại bệnh viện huyện kiểm tra lần cuối, mỉm cười gật đầu đồng ý để con cháu đón bà trở về gian nhà ngói cổ ven sông Đáy nhằm chuẩn bị cho chuyến đi lớn nhất của cuộc đời.

Gian nhà ba gian ngát mùi hương bưởi vườn quê. Cây cau trước ngõ đung đưa dưới làn gió bấc hanh hao, nhưng bên trong chái buồng, hơi ấm củi lửa và sự rộn rã của cháu chắt đã xua tan đi cái giá lạnh đầu đông.

Ngồi trên chiếc phản gỗ gụ bóng loáng, bà Nguyệt khẽ vẫy tay gọi người chắt gái:

“Cúc ơi, vào đây với bà cố một lát.”

Lê Thu Cúc vội vàng buông chiếc khăn ấm trên tay, bước nhanh đến bên mép phản, cẩn thận đỡ lấy cánh tay gầy guộc của bà:

“Dạ, bà cố cần gì ạ? Bác Thuận dặn bà phải nghỉ ngơi thêm nửa giờ nữa cho thật lại sức, xe y tế đã đậu sẵn ngoài cổng rồi ạ.”

Bà Nguyệt mỉm cười hiền từ, ánh mắt lấp lánh niềm xúc động khôn tả. Bà chỉ tay về phía chiếc rương gỗ lim cũ kỹ đặt sát góc tường:

“Cháu mở góc trong cùng của rương ra xem. Ở tầng đáy, dưới xấp vải bông dầy, có một gói bọc bằng giấy bản mộc… Tìm giúp bà chiếc áo dài lụa màu hoa ngâu ngày xưa.”

Thu Cúc khẽ ‘dạ’ một tiếng rồi bước lại bên chiếc rương cổ. Chiếc chìa khóa đồng tra vào ổ kêu lên một tiếng ‘tách’ giòn tan. Nhẹ nhàng nhấc từng nếp chăn bông cũ, cô chắt gái cẩn thận nâng chiếc bọc vuông vắn gói trong lớp giấy bản đã ngả màu cánh gián. Khi lớp giấy mở ra, một tà áo dài may bằng lụa tơ tằm dệt thủ công hiện ra nguyên vẹn. Chất lụa màu hoa ngâu nền nã, óng ánh sắc vàng nhạt dịu dàng, dẫu trải qua hơn bảy mươi mùa mưa nắng vẫn giữ được nét đoan trang của người thiếu nữ Hà thành xưa. Cạnh đó là chiếc khăn nhung đen tuyền dùng để vấn tóc, mịn màng và thanh tao.

Thu Cúc mang tấm áo lại bên giường, tấm tắc ngợi khen:

“Áo đẹp quá bà cố ơi. Chất lụa xưa dệt khéo thật, đường kim mũi chỉ đều tăm tắp.”

Đôi bàn tay nhăn nheo của bà Nguyệt run rẩy chạm vào dải lụa mộc mạc. Từng thớ vải mượt mà chạm vào đầu ngón tay như đánh thức cả một trời ký ức xa xăm chìm sâu dưới đáy thời gian. Trong thoáng chốc, trước mắt bà hiện lên hình ảnh một buổi tối mùa đông buốt giá năm 1946 tại con ngõ nhỏ phố Sinh Từ.

Đêm ấy, tiếng súng nổ xa xa bên mạn Cửa Nam dồn dập báo hiệu giờ phút thủ đô bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ. Trong căn nhà gác gỗ tranh tối tranh sáng, người chồng trẻ Trình Vĩnh Bách đứng lặng trước mặt bà, đôi vai rộng khoác chiếc áo trấn thủ bạc màu, bàn tay sần sùi nắm chặt lấy đôi tay bà không muốn rời. Chàng thanh niên thuở ấy đã nhìn tà áo lụa hoa ngâu của vợ, nghẹn ngào hứa rằng chỉ mươi ngày nửa tháng giặc tan, anh sẽ trở về đón bà, cùng nhau nhóm lại bếp than hồng và sao mẻ chè búp móc câu đón Tết.

Ai ngờ đâu, một lời chia biệt nơi góc phố Sinh Từ ấy lại biến thành cuộc phân ly dằng dặc suốt bảy mươi bảy năm trời. Giờ đây, bóng hình chàng trai kiên nghị thuở nào đã trở thành cụ già đại thọ tóc bạc như cước, đang lặng lẽ chờ đợi bà nơi phố cổ.

“Bà cố mặc thử xem có vừa không nhé,” Thu Cúc dịu dàng đỡ bà cụ đứng dậy.

Được cháu chắt nâng niu, bà Nguyệt khoác lên mình tà áo dài lụa hoa ngâu. Thân hình bà tuy đã còng xuống theo năm tháng nhưng dáng dấp thanh lịch, mực thước của người con gái Tràng An vẫn vẹn nguyên trong từng nếp áo buông lơi.