Chương 12: Gõ nhịp đinh đồng

Nghĩa siết chặt quai nạng gỗ, lồng ngực phập phồng theo từng nhịp thở dồn dập của cha già. Ánh đèn dầu hột vịt vàng vọt hắt lên vách nứa, rọi bóng chiếc lu sành da lươn đổ dài sừng sững, vết rạn chữ chi đen ngòm như chực toác ra dưới sức nặng nghìn cân của sự im lặng. Cơn buốt nhức nơi mỏm cụt chân phải bỗng chốc lùi xa khi Nghĩa nhìn thấy hai cánh tay Trọng run rẩy đến mức cần cung tre va vào thành đôn nghe lách cách.

Hít một hơi thật sâu, lồng ngực căng đầy mùi bùn non sông Châu Đốc, Nghĩa ném phắt chiếc nạng tựa vào vách. Anh kéo lê thân mình trên chiếc đôn gỗ thấp, đưa bắp đùi chân trái lành lặn ghì thật sát vào eo lu sành.

“Anh Hai!” Nghĩa cất giọng đanh gọn, hai bàn tay gân guốc khóa chặt bờ vành đáy gốm. “Cầm chắc cần cung lại. Tôi ghì chân lu cho, không nhúc nhích được nửa phân đâu. Nhìn vào vết nứt, đừng nhìn tay cha!”

Trọng giật mình chớp mắt, bờ vai gầy guộc chùng xuống đôi chút nhưng ánh mắt đã thôi hoảng loạn. Anh nín thở, ghì chặt cán gỗ vào nách, ép đầu mũi khoan thép nhọn hoắt tỳ đúng góc nghiêng cạnh vết xước trắng vừa sẩy ban nãy.

Từ phía sau lưng, tiếng thở dốc của cụ Lương dần trầm lại thành một nhịp thở sâu, đều đặn. Bàn tay khô đét của cụ đặt khẽ lên mỏm vai Nghĩa, giọng cụ thì thào như rót thẳng vào màng nhĩ hai anh em:

“Bắt đầu. Trọng ghìm tay cung cho thẳng góc bốn lăm độ, kéo từ tốn ba nhịp lấy cữ. Nghĩa chấm đầu ngón tay lấy chút dầu dừa rỏ vào mũi thép.”

Nghĩa quệt nhanh giọt dầu dừa sánh óng bôi lên đầu mũi khoan. Trọng cắn chặt môi, cánh tay áo vá giật giật rồi bắt đầu chuyển động. Cần cung tre uốn cong rít lên từng hồi đều đặn. Mũi thép xoay tít, cọ xát vào lớp men nâu sẫm phát ra chuỗi âm thanh ken két buốt óc, cuốn theo những lọn bột men trắng mịn bay là đà như khói mỏng.

“Nghe tiếng đất...” Giọng cụ Lương trầm đục nhắc nhở. “Tiếng rít đanh là men cứng, tiếng sột soạt là đã chạm xương gốm. Dừng tay đúng lúc, chỉ khoan sâu hai phần ba thớ đất, chớ để thấu lòng lu!”

Trọng dồn trọn tâm trí vào từng thớ thịt nơi cánh tay. Bụi gốm bám trắng khóe mắt, mồ hôi chảy ròng ròng trên gò má sạm đen vì nắng gió kinh tế mới, nhưng nhịp kéo cung của anh vẫn vững như đóng đinh. Đột nhiên, âm thanh chuyển sang tiếng “xực” êm ru.

“Dừng!” Cụ Lương khẽ quát.

Trọng giật ngược tay cung, mũi khoan thép rút ra ngọt xớt. Trên bờ men da lươn hiện lên hai miệng lỗ tròn xoe, sâu vừa độ và nghiêng đều tăm tắp, tuyệt đối không xuyên thủng lớp men bóng bên trong lòng lu.

Nghĩa không kịp thở phào, bàn tay anh đã thoăn thoắt cầm lấy chiếc kìm mỏ nhọn. Đôi mắt từng quen ngắm bia đầu ruồi nơi chiến hào biên giới Tây Nam giờ đây căng ra, cẩn thận đo từng khoảng cách giữa hai miệng lỗ rạn. Anh cắt phập một đoạn dây đồng thau dày dặn, gập đôi lại thành hình chữ U vuông vức. Đôi ngón tay cái chai sần uốn cong hai đầu mấu đinh sao cho độ choãi vừa khít với độ nghiêng của miệng gốm.

Mười hai vết rạn chữ chi chạy dài từ cổ lu xuống sát chân đế. Cứ Trọng khoan xong một cặp lỗ men, Nghĩa lại lập tức tra một chốt đinh đồng vào khe. Hai anh em phối hợp nhịp nhàng, một người ghì khoan một người uốn chốt, không ai bảo ai nửa lời nhưng từng động tác ăn khớp như hai bánh răng cưa. Mười hai chốt đinh đồng thau sáng lóa lần lượt ghim ngang vết nứt, ôm chặt lấy thân gốm cổ.

“Được rồi, đến lượt búa con.” Cụ Lương thở hắt ra một hơi dài, ánh mắt lấp lánh niềm tin. “Gõ nhẹ đầu đinh, tán xòe mấu đồng cho ngậm chặt men sành.”

Nghĩa nhấc chiếc búa nhỏ cán gỗ mun, bàn tay trái giữ chặt chiếc đe đồng con áp vào mặt trong thành lu để chặn lực dội. Anh nheo mắt, cánh tay vung lên nhịp nhàng.

“Chanh! Chách! Chanh!”

Từng nhát búa con đanh gọn vang lên giòn giã trong gian nhà lá chật hẹp. Mũi búa chuẩn xác giáng xuống đầu mẩu đồng thau, tán bẹp từng chân đinh xòe rộng như hạt mè, khóa chặt hai mép rạn nứt không còn kẽ hở. Tiếng búa gõ dồn dập rộn rã như khúc nhạc lao động xua tan bầu không khí ngột ngạt bao ngày qua.

Bé An và thằng Bình đứng nép bên cánh cửa buồng, hai bàn tay nhỏ xíu siết chặt lấy nhau, ánh mắt sáng rực nhìn từng đường búa thoăn thoắt của người thợ kiên cường. Đứng bên cạnh, sư thầy trụ trì chắp hai tay trước ngực, nét mặt lộ rõ vẻ khâm phục trước sự khéo léo phi thường của hai người con nhà họ Cung.

Khi nhát búa cuối cùng vừa dứt, Nghĩa buông rơi búa xuống sàn, hai bàn tay mỏi nhừ run lên từng chặp. Trọng vội vã với lấy hũ sành đựng hỗn hợp vôi vỏ sò luyện mật mía, dùng ngón tay trỏ miết từng vệt trắng mịn lấp kín kẽ nứt và phủ quanh chân đinh đồng.