Chương 20: Mài sợi đồng thau

Nghĩa chìa hai tay đón lấy cuộn phôi kim loại từ bác Ba Đờn. Đầu ngón tay anh chạm vào thớ đồng lành lạnh, nặng trịch và đằm rịt, khác hẳn những mẩu chốt vụn lẫn tạp chất mà hai anh em từng nhặt nhạnh quanh xóm thợ. Cuộn đồng thau tàu viễn dương vàng rực dưới ánh nắng trưa, bóng láng không chút rỉ sét, dẻo quánh khi khẽ bẻ thử một đầu mối. Một cảm giác râm ran chạy dọc sống lưng Nghĩa; thời buổi ngặt nghèo năm 1981 này, tìm được một tấc đồng thau nguyên chất quý hơn tìm vàng.

“Của quý này mà lọt vào tay thợ dỏm thì uổng cả đời,” bác Ba Đờn cười ha hả, vỗ vai Trọng một cái rồi đứng dậy phủi quần. “Thôi, tui chèo xuồng về bên cồn đắp lại cái bờ bao. Hai đứa ráng mài cho khéo, đừng phụ công ông già Lương gom góp cả đời nghề.”

Trọng tiễn người thợ mộc già ra tận mé hiên, đợi chiếc xuồng ba lá khuất sau rặng dừa nước mới quay trở vào. Cụ Lương ngồi trên chiếc đôn gỗ mun, ánh mắt hiền từ dõi theo từng cử chỉ của các con, rồi khẽ gật đầu:

“Thằng Nghĩa lấy kìm kẹp cắt ra từng lóng, bằng chừng ngón tay út thôi con. Đừng cắt hao, uổng của trời cho.”

“Dạ, cha.”

Nghĩa chống nạng gỗ nhích lại gần tấm ván kê làm bàn mộc, ngồi xếp bằng vững chãi trên chiếc chân lành, còn mỏm cụt đã khô ráo được co gọn trên vạt chiếu manh. Anh dùng kìm bấm tách một đoạn dây dài chừng hai đốt ngón tay. Vết cắt ngọt xớt, để lại mép kim loại ánh lên sắc vàng tươi rói.

Bé An và thằng Bình ngồi chồm hổm hai bên, bốn con mắt tròn xoe chăm chú nhìn từng động tác của chú Ba. Thằng Bình nuốt nước miếng cái ực, ngập ngừng đưa ngón tay trỏ sờ vào mép đồng vừa cắt:

“Ba Ba, cái này làm chốt ghim có đau tay hông ba?”

Nghĩa mỉm cười, nụ cười hiếm hoi nở trên gương mặt từng sạm đen vì u uất và hận thù sau ngày dẫm mìn ở biên giới Tây Nam. Anh xoa đầu con trai, giọng đượm vẻ ấm áp:

“Không đau, nhưng nếu không mài phẳng mép thì chốt xước vào thớ gốm, làm nứt thêm đường men. Bình với chị An lại đây, ba chỉ cho hai đứa phụ mài.”

Nghĩa với lấy hai thanh giũa thép mỏng đặt trên chiếc khay thiếc, trao cho hai đứa trẻ. Bé An nhanh nhảu cầm lấy, hai bím tóc ngắn đung đưa theo nhịp gật đầu:

“Dạ, con nhớ bài bữa trước nội dạy rồi. Giũa xuôi một chiều, không được cà qua cà lại làm mẻ cạnh chốt.”

“Con gái bác Hai nhớ giỏi lắm,” Nghĩa khẽ khen, trong lòng dâng lên niềm trìu mến khôn xiết. Anh đưa mẩu phôi đồng cho bé An kẹp chặt trên mép đe gỗ, rồi nắm lấy bàn tay nhỏ nhắn của thằng Bình, uốn từng ngón tay con vào cán giũa. “Bình nhìn chị An làm nè. Đè vừa sức thôi, nghe tiếng rột rột đều tay như tiếng dế kêu trong kẹt vách là đúng cữ.”

Tiếng giũa thép cọ vào kim loại vang lên roẹt roẹt, giòn giã giữa gian nhà ngập tràn ánh nắng. Mạt đồng vàng rực li ti rớt xuống tờ báo cũ trải dưới chân đe, lấp lánh như bụi sao.

Trọng ngồi sát bên cạnh, không nói một lời nhưng đôi mắt đã rạng rỡ hẳn. Anh cầm chiếc búa nhỏ có đầu bọc da trâu, gõ nhẹ lên từng đoạn đồng cong để nắn cho thẳng tắp trước khi chuyền qua tay em trai. Đôi vai anh đã bớt đi vẻ co ro, khúm núm của những ngày đầu tha hương trở về. Thỉnh thoảng, Trọng nghiêng người đỡ lấy một đoạn chốt sắp trượt khỏi kẹp gỗ của Nghĩa, hai ngón tay họ chạm vào nhau. Không còn sự né tránh, không còn vẻ gượng gạo hay ánh nhìn ngờ vực, chỉ có sự ăn ý thầm lặng của hai người đàn ông cùng chung một dòng máu ruột thịt.

“Anh Hai nắn cữ này vừa vặn lắm,” Nghĩa khẽ nói, đưa mắt nhìn anh trai. “Chút nữa uốn chữ U sẽ không bị gãy góc.”

Trọng ngước lên, khóe môi khẽ run run rồi nở một nụ cười ngượng nghịu mà chân thành: