Chương 23: Hương khói tạ lòng

Nghe tiếng gọi rổn rảng vang lên từ mé nước, cụ Lương chống hai tay lên gối khẽ xoay người nhìn ra cửa liếp. Nắng trưa rọi loang loáng trên mặt sông phù sa, bóng dáng vạm vỡ của bác Ba Đờn đang thoăn thoắt buộc dây lòi tói xuồng vào gốc mù u bên bến.

Cụ Lương bước ra bậu cửa, chòm râu cước rung rinh trong gió lộng, cất giọng từ tốn:

“Anh Ba đó hả? Lên đây, lên đây mau đi anh! Khéo thiệt khéo, anh tới ngay cữ nhà tui vừa xong chuyện hệ trọng.”

Bác Ba Đờn quệt mồ hôi trán, bước những bước sải dài dẻo dai qua mấy nhịp cầu ván bắc lên sàn nhà. Vừa ló đầu qua bậu cửa, thấy hai anh em thằng Trọng, thằng Nghĩa đang cung kính nâng chiếc bát gốm da lươn hướng về bàn thờ, bác vội nép mình sang một bên, hạ giọng vẻ kính cẩn:

“Trời đất coi kìa, hai đứa nó xong rồi đó hả anh Lương? Thôi thôi, anh vô thắp nén nhang cho chị trước đi, tui đứng đây chắp tay vái ké một vái.”

Cụ Lương mỉm cười gật đầu, ánh mắt đượm vẻ trang nghiêm. Cụ đón lấy nén nhang thảo mộc từ tay bé An, châm vào ngọn đèn dầu hột vịt le lói rồi trao cho hai con trai. Khói nhang màu lam uốn lượn bay lên, tỏa mùi thơm ấm nồng, xua tan nốt chút hơi lạnh ẩm mốc còn sót lại của những ngày nước lũ ngập tràn gian nhà lá.

Trọng và Nghĩa cùng quỳ sụp xuống manh chiếu rách trước hương án. Trọng cẩn trọng đặt chiếc bát gốm nứt đã lành lặn ngay ngắn trước di ảnh mẹ hiền, hai bàn tay nổi gân chắp lại trước ngực. Khóe mắt anh đỏ hoe, giọng nghẹn lại sau bờ môi run rẩy:

“Mẹ ơi… thằng Trọng về đây rồi mẹ. Con đi kinh tế mới bạt xứ, để mất vợ, cơ nghiệp gãy đổ, trắng tay dắt con quay về làm khổ cha già với chú Ba. Suốt bao năm con giấu giếm nỗi tự ti, mặc cảm mình vô dụng, làm ruột thịt nghi kỵ lẫn nhau. Nay trước vong linh mẹ, nhờ công cha dạy dỗ, hai anh em con đã nối lại được chân đinh thứ tư của chiếc bát mẹ để lại. Con lạy mẹ, xin mẹ chứng giám cho tấm lòng của con.”

Bên cạnh, Nghĩa chống chiếc nạng gỗ nghiêng sang một bên, quỳ một bên gối xuống ván sàn nghe đánh cộp. Giọt nước mắt nóng hổi lăn qua gò má sạm đen, nhỏ xuống kẽ ván. Anh nấc lên từng tiếng nặng nhọc:

“Mẹ ơi, con có lỗi với mẹ, có lỗi với anh Hai dữ lắm… Chiến tranh làm con mất một bên chân, con đâm ra cay độc, hờn giận cả đất trời, trút hết nỗi uất ức phế nhân lên đầu anh Hai và các cháu. Con nông nổi quăng nạng làm vỡ toác chiếc bát kỷ vật của mẹ. Giờ đây nhờ anh Hai liều mạng trong đêm bão kiếm thuốc cứu mỏm cụt của con, đưa con về lại với nghề của cha… Con xin mẹ tha thứ cho đứa con trai bất hiếu này.”

Cụ Lương đứng sau lưng hai con trai, chắp tay khép hờ mí mắt. Hai giọt lệ già nua rịn ra nơi khóe mắt nhăn nheo, trượt chầm chậm xuống gò má. Người vợ tào khang thuở hàn vi dắt con chạy giặc năm nào, dặn cụ chừa lại một đường rạn để con cháu biết nhường nhịn yêu thương, ắt hẳn nơi chín suối lúc này cũng đang mỉm cười thanh thản. Mũi đinh thứ tư không chỉ ghim chặt hai mảnh sành cổ kính, mà đã khép lại toàn bộ vết thương rỉ máu trong cõi lòng hai đứa con cụ.

Sau khi hai nén nhang được cắm ngay ngắn vào bát cát trên bàn thờ, bác Ba Đờn mới bước lại gần. Đôi mắt người thợ mộc già sáng rực lên khi cúi xuống săm soi chiếc bát. Bác đưa ngón tay cái thô ráp miết chầm chậm qua bốn chiếc chốt đồng hình chữ U đang ánh lên sắc vàng thau rực rỡ, rồi lật đáy bát xem xét đường miết vôi mật láng mịn. Bác vỗ đùi đánh đét một cái, cười rộ lên khoái chí: