Chương 4: Chén cơm độn bo bo

Cơn phẫn uất chực trào lên cuống họng, Trọng chồm tới, hai bàn tay gầy guộc run rẩy bấu chặt mép ván cửa đến tê dại. Anh trừng mắt nhìn đứa em trai tật nguyền đang đứng chênh vênh bằng một chân đơn độc bên mép buồng. Lồng ngực Trọng phập phồng dữ dội, hơi thở hắt ra bỏng rát. Anh muốn gào lên, muốn hét thẳng vào mặt Nghĩa rằng anh đã phải dốc cạn từng đồng cắc cuối cùng, bán tháo mảnh rẫy và mái nhà tre trên vùng kinh tế mới chỉ để mua từng liều ký ninh, từng thang thuốc giấu giếm cho vợ trước khi người đàn bà xấu số trút hơi thở cuối cùng trong cơn sốt rét ác tính.

Nhưng khi ánh mắt Trọng chạm vào mỏm cụt quấn vải thô lủng lẳng nơi chân phải của Nghĩa, đôi môi anh bỗng giật giật rồi cứng đờ. Người lính chiến trường biên giới năm nào trở về với thân thể rách rưới, mất một chân, mất luôn cả người vợ bỏ đi biền biệt. Đứa em trai út từng cười giòn tan ngày lên đường nhập ngũ giờ đây chỉ còn là một kẻ tật nguyền mang đầy mặc cảm bất đắc chí. Nếu Trọng nói ra việc mình kiệt quệ vì thuốc thang cho người quá cố, liệu có bớt đi được hạt bo bo nào cho bữa cơm ngày mai, hay chỉ càng xát thêm vào lòng Nghĩa nỗi chua xót về sự bất lực của cả hai anh em?

Trọng cắn chặt môi đến bật máu, vị tanh nồng lan nơi đầu lưỡi. Anh từ từ buông mép ván cửa ra, đầu gục xuống, hai bờ vai buông thõng:

“Thôi… Mày muốn nghĩ tao sao cũng đặng. Mày nói trúng… Tao vô dụng, tao không lo nổi cho vợ con thì tao chịu tiếng.”

Nghĩa sững lại nửa khắc trước phản ứng cam chịu của anh trai. Đôi môi mỏng của người em run rẩy, ánh mắt gườm gườm lóe lên vẻ ngỡ ngàng xen lẫn khinh bạc. Không nói thêm lời nào, Nghĩa nghiến răng vịn vách rồi trườn người quay trở vào buồng, cánh màn vải thô khép lại đánh soạt, bỏ lại Trọng câm lặng giữa cữ khuya vắng ngắt bên triền sông.

Đêm đó Trọng thức trắng. Khi tiếng gà eo óc gáy đầu xóm Lò Rèn báo hiệu trời hửng sáng, anh rón rén bước xuống sàn, khẽ vén mền rách đắp lại cho bé An rồi lẳng lặng mở cửa liếp đi thẳng ra bến sông Châu Đốc.

Mặt nước đục ngầu phù sa ban mai dập dềnh hàng chục chiếc ghe chở lúa mậu dịch, dưa hấu và cá khô từ mạn biên giới xuôi về. Tiếng hò hét, tiếng chân người thình thịch vác bao hàng rộn rã trên những tấm ván bắc từ mạn ghe lên bờ. Trọng xăm xăm bước tới trước một vựa than đước lớn, cúi đầu chào gã cai vác có hàm râu quai nón rậm rạp:

“Chào anh… Tôi muốn xin vác than mướn buổi sáng, kiếm chút đỉnh tiền đong gạo…”

Gã cai liếc xéo Trọng từ đầu đến chân, buông điếu thuốc rê cháy dở xuống bến:

“Muốn vác hả? Thử vác bao than đước sáu chục cân kia qua tấm ván cầu xem nào!”

Trọng nuốt nước bọt, bước tới ghé vai nâng bao than nặng trịch. Vừa nhấc khỏi mặt đất, những cơn sốt rét rừng kinh niên thuở ở vùng kinh tế mới như bốc hỏa trong từng đốt xương sống của anh. Đầu gối Trọng run lẩy bẩy, mồ hôi túa ra ướt đẫm manh áo vá thô bạc màu, bước chân liêu xiêu suýt ngã nhào xuống mép sình lầy.

Gã cai vác khoát tay lia lịa, cười khẩy:

“Thôi thôi! Người ngợm hom hem như cọng sậy thế kia vác cái nỗi gì, rớt bao than xuống sông thì tao đền chết! Đi chỗ khác giùm đi!”

Năn nỉ gãy lưỡi, Trọng mới được giao việc gom nhặt những mẩu than vụn vương vãi trên sàn bến và phụ khiêng vài thùng nước ngọt xuống mạn thuyền buôn. Đến gần đứng bóng, lưng áo anh dính chặt vào da thịt bởi bụi than và mồ hôi mặn chát. Gã chủ ghe hất vào lòng bàn tay anh mấy tờ tiền hào nhàu nát và vài đồng xu kẽm lạnh ngắt. Cầm chút tiền còm cõi không đủ mua nửa lon gạo mậu dịch, lòng Trọng trĩu nặng như đeo đá.

Trọng lầm lũi quay về nhà giữa cái nắng trưa hầm hập. Nắng tháng mười dội lửa xuống mái dừa nước đã khô xác. Vừa bước chân tới mép hiên, Trọng đã nghe thấy tiếng ríu rít trong trẻo của trẻ con.

Bên chiếc đôn gỗ mun quen thuộc, cụ Lương đang ngồi xếp bằng, chiếc lưng còng khẽ nghiêng sang một bên. Phía trước cụ là chiếc chậu sành chứa nước sông lóng phèn trong vắt. Bé An và thằng Bình ngồi chồm hổm hai bên, mỗi đứa cầm một chiếc giẻ thô cặm cụi chùi rửa từng mảnh gốm sành vỡ nhặt từ bãi rác lò gốm về.

“Chùi cho sạch lớp rong rêu với bụi đất đi hai đứa,” giọng cụ Lương trầm ấm, từ tốn chỉ dẫn. “Gốm sành nứt vỡ thì mép nó sắc lẹm, rửa phải nương tay. Nhìn kỹ từng đường nứt mà luyện con mắt, biết chỗ nào thịt gốm còn chắc, chỗ nào men đã xốp đặng sau này mới cầm cần khoan cho chuẩn.”

“Dạ nội! Mảnh này con rửa bóng loáng rồi nè nội coi!” Thằng Bình giơ mảnh gốm da chuối lên khoe, đôi mắt đen láy lấp lánh nụ cười.