Chương 7: Ghé vai giữ khạp sành

Nghe tiếng gọi thất thanh của bác Ba Đờn, cụ Lương khẽ nhấc ngón tay khỏi vai bé An, đứng dậy bước ra đầu hiên. Phía ngoài cổng rào dâm bụt, bốn thanh niên lực lưỡng của đội dân quân đang oằn mình khiêng chiếc khạp sành da chuối lớn bằng đòn tre. Men theo sau là thím Bảy Tạp Hóa, chiếc nón lá rách tơi tả cầm trên tay phe phẩy lia lịa, gương mặt bơ phờ vì hoảng hốt.

“Cẩn thận… đặt xuống chỗ đất bằng giùm tui!” Cụ Lương cất giọng điềm tĩnh, tay chỉ vào khoảng sân đất nện trước hiên. “Đừng dằn mạnh, chạm đáy một cái là toác đôi liền đó.”

Bốn người đàn ông thở hồng hộc, từ từ hạ chiếc khạp xuống giữa sân. Tiếng đất cát lạo xạo cọ vào đáy sành nghe khô khốc. Chiếc khạp sành da chuối này vốn là đồ ủ mắm cá linh quý giá của hợp tác xã, thân phình to cỡ hai người ôm, cao ngang bụng người lớn, lớp men tráng vàng óng như mật mía pha phèn. Ngay từ vành miệng dày cộp, một vết nứt xé toạc chạy dài ngoằn ngoèo qua sống lưng chiếc khạp, đâm thẳng xuống gần sát đáy, há miệng rộng chừng nửa hạt tấm. Từng giọt nước muối cá rỉ ra từ kẽ nứt, sủi bọt trắng xóa trên nền đất khô.

Thím Bảy quệt vạt áo lau nước mắt, giọng méo mó:

“Bác Lương ơi, cứu giùm con với bác! Mấy ổng khiêng xuống đò lỡ trượt chân đập trúng be thuyền. Cả vụ mắm linh của đội dân quân trông vào cái khạp này, giờ mà vỡ nát thì trừ hết công điểm của con cả năm cũng đền không nổi!”

Cụ Lương cúi người, bàn tay gân guốc lướt chầm chậm dọc theo đường nứt hiểm hóc. Ngón tay cụ sờ nắn từng thớ gốm, cảm nhận độ rung rơ của thành khạp. Men gốm chỗ này dày dặn nhưng vết rạn xé xiên một đường rất hiểm, nếu chỉ cần một lực ép lệch tâm hay mũi khoan quá đà xóc nảy, sức ép từ vết rạn sẽ lập tức đánh toác thân khạp làm trăm mảnh vụn.

Cụ già tám mươi chín tuổi khẽ thở dài một hơi kín đáo. Một thân già hom hem, sức lực tựa ngọn đèn dầu trước gió, làm sao một mình cụ vừa ôm ghì chiếc khạp nặng hơn nửa tạ không cho rung lắc, vừa kéo cần cung tre khoan lỗ cho chuẩn xác?

Ánh mắt trầm lặng của cụ Lương hướng về phía bậc cửa. Trọng vẫn đứng chết trân bên chiếc chổi đót, đôi mắt cụp xuống đầy vẻ dằn vặt. Ở góc liếp bên kia, Nghĩa đang gượng gạo tựa vào chiếc nạng gỗ, ngực phập phồng sau cơn giận dữ ban nãy, mồ hôi rịn đầy trên trán.

“Thằng Trọng,” giọng cụ Lương cất lên, không nhanh không chậm, nhưng rành rọt giữa khoảng sân vắng. “Ra đây bưng mép khạp cho cha.”

Trọng giật mình đánh thót, bờ vai gầy khẽ run lên. Anh ngập ngừng ngẩng đầu, ánh mắt hoang mang chạm vào cái nhìn ấm áp mà nghiêm cẩn của cha già. Không dám chần chừ, anh buông chiếc chổi xuống góc vách, lầm lũi bước từng bước chân trần xuống sân đất nện.

Cụ Lương lại đưa mắt nhìn vào góc tối gian nhà, cất tiếng gọi đứa con út:

“Thằng Nghĩa. Ra ngồi xuống chiếc đôn này, cầm kìm cắt phôi đồng thau theo cữ một lóng tay cho cha.”

Nghĩa sững sờ. Đôi bàn tay đang bấu chặt vào gióng nạng gỗ siết mạnh đến mức khớp ngón trắng bệch. Gã ngước lên nhìn anh trai đang đứng lúng túng bên chiếc khạp sành, rồi nhìn người cha tóc bạc phơ đang lặng lẽ bày bộ đồ nghề ra chiếu cói. Cụ Lương nhìn thấu nỗi giằng xé và hổ thẹn nơi đứa con út sau biến cố làm chiếc bát vỡ toác ban trưa. Nhưng trước vết nứt hiểm hóc của chiếc khạp và ánh mắt trông đợi của cha già, gã không thể nào từ chối.

Cộc… cộc…

Tiếng nạng gỗ nặng nề gõ xuống nền nhà lá rồi dừng lại bên chiếc đôn gỗ mun trước hiên. Nghĩa cắn chặt môi, buông nạng, ngồi bệt xuống một bên manh chiếu, đón lấy cuộn dây đồng thau xỉn màu và chiếc kìm mỏ nhọn từ tay cha.

Bé An và thằng Bình thấy vậy liền xăng xái chạy ra, đứa bưng chén dầu dừa, đứa bê chiếc đe đồng nhỏ đặt ngay ngắn trước mặt chú Ba.