Chương 16: Giăng dây định phương vị

Gió núi Khâu Sầm rít qua khe đá, cuốn theo hơi lạnh cắt da của buổi sớm thu phân. Ngồi đĩnh đạc trên phiến đá phẳng giữa đỉnh đài, cụ Phù Khắc Chương khẽ siết lại vạt áo cừu lót lông thú, ung dung nghênh đón ánh mắt dò xét từ đoàn người vừa bước lên. Sống lưng cụ thẳng tắp như thân trúc già giữa ngàn thông, đôi mắt quắc thước không gợn chút dao động trước khí thế áp đảo của hàng giáo mác tuốt trần cùng sự căng thẳng tột độ của quan quân các bên.

Người đi đầu khoác trường bào thêu hoa văn mây đỏ sẫm của sứ bộ ngoại bang, tay cầm đoản trượng khảm ngà, khóe môi nhếch vẻ kiêu hãnh. Đi sát bên, Đặng Hoài Viễn trong bộ chiến bào màu huyết dụ vội bước lên trước nửa bước, chắp tay cười gượng gạo:

“Bẩm Khâm sai đại nhân, vị này là Sứ giả Khảo cương bên kia bờ cõi. Nghe tin triều đình ta sai người lên đỉnh Khâu Sầm cắm tiêu ngắm bóng, sứ bộ e ngại việc đo đạc tùy tiện làm kinh động mối bang giao, nên theo bản quan lên đây chứng kiến.”

Khâm sai Lê Văn Uyển đứng sừng sững bên cạnh, tay vịn đốc Thượng phương bảo kiếm, lạnh lùng quét mắt:

“Đại Việt ta phụng chiếu Thánh thượng tu chỉnh Hồng Đức Bản Đồ, định rõ cõi bờ muôn trượng. Việc khảo đạc trên đất của ta, đường đường chính chính giữa thanh thiên bạch nhật, há có điều gì phải kiêng dè?”

Thấy không khí hai bên căng thẳng như dây cung kéo hết nấc, cụ Phù Khắc Chương chống tay lên thân cán gậy lim sáu thước, cất giọng trầm hùng vang vọng khắp đỉnh núi:

“Đặng đô sứ nói phải một nửa. Biên cương hai nước ngàn dặm non sông, dẫu một ngọn cỏ hay một hòn đá suy suyển cũng đủ dấy mối nghi ngờ. Nhưng đạo trắc lượng nước Nam từ thời vua Thái Tổ lập quốc luôn lấy nhật quy thiên văn và thực địa sơn xuyên làm gốc. Phép đo của lão phu cốt để định rõ từng thước đất. Đất đai láng giềng dẫu một phân quyết không tơ hào thiên vị, song giang sơn gấm vóc của tổ tông để lại thì dẫu nửa li cũng quyết không nhượng!”

Từng lời đanh thép của cụ già áo vải vang lên rành rọt giữa trời thu, khiến viên quan ngoại bang khẽ giật mình biến sắc. Viên sứ giả chầm chậm thu lại vẻ ngạo mạn, lặng lẽ chắp tay cúi đầu chào cụ Chương theo đúng nghi lễ bang giao.

Mặt trời thu phân đã nhô cao khỏi rặng núi xa, xua tan dần lớp sương mù đặc quánh. Cụ Chương quay sang Cảnh Nghiệp và Nông Văn Pẩu, ánh mắt nghiêm cẩn:

“Cảnh Nghiệp, Pẩu tráng sĩ! Giờ Thìn đã điểm, sương tan là lúc dây giăng. Mau mang đồng quy thằng và quả dọi đồng, theo lối mòn vách bắc hạ tiêu điểm chuẩn!”

“Trò tuân mệnh!” — Cảnh Nghiệp dõng dạc đáp lời.

Chàng buộc chặt dải khăn chàm ngang trán, đeo bọc quả dọi sau lưng, cùng Nông Văn Pẩu và hai tráng đinh người Tày tiến về phía gờ vực đá tai mèo.

Dưới sự chỉ đạo của cụ Chương, một đầu sợi đồng quy thằng được neo chặt vào chốt đá khắc tâm điểm chữ thập ngay giữa đài Khâu Sầm. Cụ đứng tựa vào gậy lim, phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh thung lũng Phấn Lĩnh. Từng vách đá dựng đứng, từng khúc uốn của sông Kỳ Cùng và ba ngọn đồi sa khoáng thu trọn vào đôi mắt tinh tường của bậc lão sư.

“Pẩu tráng sĩ dẫn đường sang mỏm Ké Phù! Cảnh Nghiệp hạ dây dọi ở gờ đá Cổng Trời, đón lấy phương vị Tý Ngọ!” — Tiếng cụ truyền đi sang sảng giữa thinh không.

Nông Văn Pẩu vóc dáng vạm vỡ thoăn thoắt trườn qua kẽ đá, cắm từng cọc tiêu gỗ nghiến xuống mỏm đá nhô ra giữa vực sâu. Bám sát phía sau, Cảnh Nghiệp thoăn thoắt leo qua triền đá cheo leo. Sợi đồng quy thằng óng ánh sắc kim khí được kéo căng tắp qua các sườn non, không hề chùng xuống dù gió núi rít gào. Sợi dây đồng tôi luyện qua ngọn lửa than củi và nước suối ngầm phát huy sự dẻo dai phi thường, giữ nguyên cự ly chuẩn tắc nối liền các đỉnh núi.

Trên đài cao, cụ Chương mở chiếc kim bàn đồng thau hai mươi bốn phương vị đặt cạnh nhật quy xích. Đôi bàn tay chằng chịt vết đồi mồi khẽ xoay trục kim từ thạch, chăm chú dõi theo đường dây đồng đang giăng thẳng tắp qua khoảng không ngút ngàn.