Chương 2: Dâng địa chí chốn Thư các

Trần Cảnh Nghiệp đăm đăm nhìn mảnh giấy dính bùn đất trên tay thầy, lồng ngực dội lên từng nhịp dồn dập. Lời đe dọa sắc lạnh viết vội vẫn như bốc lên hơi ẩm tanh nồng của màn sương đêm Chí Linh. Ngoài rào thưa, tiếng gió rít qua rặng tre ken dày nghe tựa tiếng cười khẩy mờ ám của kẻ giấu mặt vừa tẩu thoát.

Cụ Phù Khắc Chương không hề biến sắc. Bàn tay chằng chịt vết đồi mồi của cụ khẽ đưa bức thư vào ngọn đèn dầu trẩu. Lửa bén vào mép giấy, bùng lên đốm sáng đỏ quạch rồi cháy rụi thành tàn tro xám xịt rơi xuống mặt bàn. Cụ ngước nhìn chàng đệ tử hai mươi tư tuổi, giọng trầm như đá tảng:

— Kẻ sợ ánh sáng chính là kẻ ôm lòng gian tà. Chúng càng muốn dọa dẫm, càng chứng tỏ bộ Cương Thổ Cổ Triệt này chính là mũi gươm đâm trúng tim đen của chúng. Cảnh Nghiệp, thu xếp hành trang, sớm mai xuất phát đúng giờ Mão!

— Thưa thầy, con đã rõ, — Cảnh Nghiệp siết chặt nắm tay, cúi mình lĩnh ý.

Chàng lập tức rút thanh đoản đao giắt bên hông, bước ra hiên tuần tra một lượt quanh am, cẩn mật canh giữ từng góc tối cho tới khi vệt rạng đông đầu tiên hắt qua đỉnh Phượng Hoàng.

Khi sương sớm còn vương trên ngọn cỏ, Khâm sai Lê Văn Uyển dẫn toán thị vệ triều đình lên đồi nghênh đón. Được tin báo về bức thư nặc danh, sắc mặt vị Tả Thị lang Bộ Lại đanh lại, lập tức lệnh cho hiệu lực quân tăng cường cảnh giới bốn phía. Thể theo sức khỏe của cụ Chương đã ở tuổi chín mươi, một chiếc cáng đòn leo núi bằng tre đực dẻo dai lót đệm êm được mang tới. Cảnh Nghiệp cẩn trọng đỡ người thầy già nua bước lên cáng, tự tay chèn thêm mấy tấm chăn dạ quanh gối để thầy khỏi nhiễm sương buốt.

Trên vai chàng thư sinh lúc này là chiếc ống đồng lớn đựng bản vẽ địa đồ Chí Linh, sợi dây đồng chuẩn khắc cuộn gọn trong túi da kín nước, cùng tráp gỗ hương cất giữ bộ sách lụa quý giá. Dưới sự hộ tống nghiêm cẩn của đoàn thị vệ mang giáo gươm sáng quắc, đoàn người lặng lẽ rời núi rừng Chí Linh, nhắm hướng tây tiến về kinh thành Thăng Long.

Trải qua mấy chặng đường trường, khi bóng nắng ngả vàng trên rặng liễu ven sông Nhị Hà, cửa ngõ Thăng Long sừng sững hiện ra trước mắt Cảnh Nghiệp. Kinh kỳ dưới niên hiệu Hồng Đức thứ hai mươi mốt phồn hoa náo nhiệt khôn cùng. Dọc các phố phường tơ lụa, đồ đồng, ngựa xe qua lại dập dìu, tiếng rao hàng xen lẫn tiếng chuông chùa văng vẳng trong gió chiều. Những dãy nhà ngói san sát, các bậc túc nho tha thướt sánh bước cùng binh lính mang giáp trụ uy nghiêm tuần tra trên trục lộ lớn. Nhìn quần thể Văn Miếu cổ kính cùng các cung điện nguy nga phía xa, Cảnh Nghiệp cảm nhận rõ rệt khí thế thái bình thịnh trị của non sông, càng thêm thấm thía trọng trách nặng ngàn cân trên vai thầy trò mình.

Đoàn người dừng lại trước cổng Thư các quốc gia, nơi đặt cơ quan phối hợp cùng Bộ Hộ để phụng mệnh Hoàng đế thẩm định sơn xuyên địa đồ mười ba thừa tuyên. Khu nha môn rộng lớn gồm nhiều dãy nhà gạch ngói trang nghiêm, sân lát đá xanh phẳng lì, thoang thoảng mùi mực tàu pha xạ hương quyện cùng mùi giấy bản phơi nắng.

Khâm sai Lê Văn Uyển bước nhanh xuống ngựa, tiến lại gần cáng đòn, tự tay vén rèm:

— Phù lão tiên sinh vất vả rồi! Bản bộ đã cho dọn dẹp gian tĩnh thất thoáng đãng nhất phía đông Thư các để tiên sinh nghỉ ngơi. Xin tiên sinh chớ bận tâm điều gì, cứ an lòng dưỡng sức chờ ngày đại hội thẩm duyệt.

Cụ Chương khẽ gật đầu tạ ý, vịn tay Cảnh Nghiệp bước xuống cáng. Dù đôi chân mỏi nhừ sau chặng đường dài, cụ vẫn giữ thẳng sống lưng, từng bước chậm rãi tiến vào tĩnh thất.

Vừa an trí chỗ nằm cho thầy trên chiếc sập gụ phủ chiếu hoa, Cảnh Nghiệp liền mở túi gấm, lấy mấy thang thuốc bổ khí hoạt huyết đặt lên bếp lò đất nhỏ ngoài hành lang. Ngọn lửa liu riu bén vào ấm đất, mùi thơm của đẳng sâm, hoàng kỳ và thục địa dần tỏa ra ngào ngạt. Chàng cẩn thận quạt lò, đôi mắt không ngừng quan sát khung cảnh xung quanh.

Nơi khoảng sân lớn của Thư các, không khí bận rộn vô cùng. Hàng chục lại viên Bộ Hộ và nha lại Thư các tấp nập vào ra. Từng cỗ xe chở những hòm gỗ bọc da từ khắp các thừa tuyên Thanh Hóa, Nghệ An, Tuyên Quang nườm nượp dỡ hàng. Tiếng đối chiếu sổ sách, tiếng hò hét bốc dỡ vang rền không ngớt. Mỗi tập bản đồ sơn xuyên gửi về từ các địa phương đều mang theo vận mệnh bờ cõi của từng hạt, được lính canh lăm lăm gươm giáo hộ tống nghiêm ngặt đưa vào các sảnh lưu trữ.