Chương 3: Khói mây dải Phấn Lĩnh

Tiếng kim loại va lách cách nơi cửa vòm đá hoa cương khiến cụ Phù Khắc Chương khẽ mở mắt. Dù cơ thể chín mươi tuổi vừa được bát thuốc ấm xoa dịu đôi phần nhức mỏi, thính giác rèn luyện qua gần một thế kỷ nơi sơn lâm vẫn giúp cụ nhận ra luồng sát khí ngột ngạt ngoài hành lang.

Chống cán gậy lim già xuống nền gạch, cụ Chương chậm rãi bước ra khỏi gian tĩnh thất.

Dưới vòm cuốn bằng đá, Cảnh Nghiệp cùng hai người lính canh đang đứng sững trước chiếc rương gỗ lim ngâm. Đối diện chàng, Đô chỉ huy sứ Thừa tuyên Lạng Sơn — Đặng Hoài Viễn — khoác bộ nhung phục gấm đỏ thêu mây, thân hình đẫy đà choán hết lối đi. Đôi mắt ti hí của viên Đô sứ bốn mươi tám tuổi không ngừng soi mói vào chiếc tráp đồng cài bên hông rương, ánh lên vẻ giảo hoạt và dò xét lạnh lùng.

Cụ Chương bước từng bước đĩnh đạc tới bên học trò. Tiếng đầu gậy lim gõ nhịp đều đặn trên mặt đá hoa cương vang lên đanh gọn:

“Đặng Đô sứ hạ cố tới chốn Thư các thanh tịnh này, chẳng hay có điều chi chỉ giáo?”

Đặng Hoài Viễn giật mình thu hồi ánh mắt. Thấy cụ già chín mươi tuổi áo chàm mộc mạc nhưng sống lưng thẳng như thân trúc già, gã liền chắp tay cười đãi bôi:

“Ha ha! Hóa ra là Phù lão trượng. Bản quan thấy chiếc rương lim bề thế nên dừng bước ngắm nhìn đôi chút. Nghe danh lão trượng đã lâu, nay tuổi cao sức yếu mà vẫn chẳng quản đường trường mang mấy cuốn cổ thư vào kinh. Nhưng chốn Lạng Sơn mây mù hiểm trở, việc địa chí nếu chỉ dựa vào mấy mảnh giấy cũ nát nơi thôn dã thì e rằng khó tránh khỏi sai sót, uổng phí tâm sức của lão trượng.”

Cụ Chương nhìn thẳng vào đôi mắt ti hí của gã, chòm râu bạc khẽ rung nhưng giọng nói vẫn trầm hùng:

“Đô sứ đa lo rồi. Cỏ cây có thể tàn rụi theo năm tháng, nhưng từng tấc đất bờ cõi do máu xương tiền nhân bồi đắp thì ngàn đời không bao giờ mục nát. Lão phu dẫu mắt mờ chân chậm, nhưng cây gậy trắc lượng và nét mực cổ triệt này vẫn phân rõ trắng đen, định rõ từng tấc cương thổ.”

Nụ cười trên mặt Đặng Hoài Viễn thoáng đông cứng. Gã lạnh giọng:

“Lão trượng tự tin lắm. Nhưng chốn nha môn triều đình trọng thực chứng. Ngày mai nơi sảnh thẩm duyệt, bản đồ của Đô ty Lạng Sơn mới là căn cứ định rõ biên thùy. Xin cáo từ!”

Gã phất tay áo gấm đỏ, dẫn toán võ quan rầm rộ rời đi. Cảnh Nghiệp khẽ thở phào, ghé sát tai cụ Chương thì thầm:

“Thầy, ánh mắt của gã vừa rồi như muốn nuốt chửng chiếc rương sách của chúng ta.”

Cụ Chương vỗ nhẹ lên vai học trò:

“Kẻ có tật ắt giật mình. Cứ an tâm đưa rương vào nội các niêm phong. Giông bão thực sự, sớm mai mới bắt đầu.”

Sáng hôm sau, sảnh lớn Thư các quốc gia tràn ngập ánh nắng ban mai rực rỡ chiếu qua những ô cửa sổ gỗ cao vút.

Không khí nơi đại sảnh trang nghiêm đến nghẹt thở. Phía trên cao, Khâm sai Đại thần Lê Văn Uyển uy nghi trong bộ phẩm phục Tả Thị lang Bộ Lại, chòm râu hoa râm buông dài trước ngực, đôi mắt tinh anh rực sáng quan sát toàn trường. Xung quanh ngài, các quan viên Thư các cùng nha lại Bộ Hộ ngồi ngay ngắn bên những dãy án thư dài đầy ắp thư tịch, địa bạ.

Chiếu theo ý chỉ của Khâm sai Uyển nhằm tôn vinh bậc túc nho trắc lượng sơn xuyên, một chiếc ghế bành bằng gỗ mun vững chãi đã được đặt trang trọng ngay mé tả án thư chính dành riêng cho cụ Phù Khắc Chương.

Sau hồi trống điểm khai mạc, Khâm sai Lê Văn Uyển đứng dậy, cất giọng sang sảng tuyên đọc sắc chỉ của Hoàng đế:

“Vâng mệnh Hoàng thượng, triều đình hợp soạn Hồng Đức Bản Đồ nhằm định rõ bờ cõi mười ba thừa tuyên, răn đe ngoại bang, giữ yên xã tắc muôn đời. Hôm nay bắt đầu thẩm duyệt địa đồ từng hạt, yêu cầu chư vị lấy sự chuẩn xác làm đầu, sai một ly dứt khoát không dung thứ!”

Lời Khâm sai vừa dứt, toàn sảnh đồng thanh dạ ran.

Theo lời mời của Khâm sai Uyển, cụ Chương chậm rãi mở chiếc ống đồng, trải rộng tập địa đồ vùng Chí Linh và dãy Phượng Hoàng lên mặt án thư. Cảnh Nghiệp kính cẩn đứng bên cạnh, hai tay nâng kim bàn hai mươi tư phương vị cùng thước đồng chuẩn khắc.