Chương 24: Điện Kính Thiên ngự lãm địa đồ

Cỗ xe ngựa lăn bánh êm ru trên con đường lát đá dẫn vào cửa nam thành Thăng Long. Cụ Phù Khắc Chương ngồi dựa lưng vào thành xe, vén tấm rèm vải chàm nhìn ra ngoài. Phía trước, bóng lá cờ Tiết chế thêu kim tuyến phần phật tung bay trong gió thu lồng lộng, dẫn đầu đoàn tuần khám uy nghi tiến qua cửa Đoan Môn. Đã trải qua bao ngày đêm dãi dầu nơi ải Bắc, vượt dốc đá tai mèo và những mưu hèn chước bẩn của kẻ gian, nay được trở về giữa lòng kinh kỳ tráng lệ, lòng cụ dâng lên một nỗi xúc động khôn tả.

Bên ngoài cửa điện, bá quan văn võ cùng các quan viên của Thư các quốc gia và Bộ Hộ đã tề tựu đông đủ, phẩm phục chỉnh tề nghênh đón đoàn tuần khám khải hoàn. Khâm sai Lê Văn Uyển dẫn đầu, bước xuống ngựa chỉnh đốn triều phục. Cảnh Nghiệp cẩn trọng ôm chiếc tráp đồng bọc gấm điều đựng cuộn lụa đại phong Hồng Đức Bản Đồ, khẽ đỡ lấy khuỷu tay cụ Chương:

“Thầy bước cẩn thận. Bậc thềm rồng phía trước khá cao.”

Cụ Chương khẽ gật đầu, siết nhẹ bàn tay khô gầy lên vai người học trò. Sống lưng cụ thẳng tắp như thân trúc già nơi đồi Phượng Hoàng, từng bước chân chín mươi tuổi tuy chậm rãi nhưng vững vàng giẫm lên chín bậc thềm đá chạm rồng.

Bên trong Điện Kính Thiên, khói trầm hương nghi ngút tỏa ra từ những chiếc đỉnh đồng nghê vờn ngọc, không khí trang nghiêm tột bậc. Trên ngai vàng cửu trùng, Hoàng đế Lê Thánh Tông ngự tọa trong bộ hoàng bào thêu rồng cuộn, ánh mắt tinh anh quắc thước tựa sao Bắc Đẩu, dõi nhìn xuống đoàn người vừa bước vào điện ngọc.

Khâm sai Lê Văn Uyển cùng cụ Chương và Cảnh Nghiệp quỳ mạp xuống thềm rồng, đồng thanh tung hô vạn tuế. Lê Văn Uyển cất giọng đĩnh đạc tâu trình:

“Muôn tâu Hoàng thượng! Thần phụng mệnh mang cờ Tiết chế lên ải Bắc thẩm đạc sơn xuyên, nay việc lớn đã thành toàn vẹn. Nhờ có Giám đạc sơn xuyên Phù Khắc Chương tuổi cao sức yếu chẳng quản gian lao, cùng môn sinh Trần Cảnh Nghiệp đem thuật nhật quy bằng gậy lim và dây đồng chuẩn khắc định rõ cõi bờ, mười dặm mỏ quặng Phấn Lĩnh cùng dòng chảy sông Kỳ Cùng đã được thu trọn về bờ cõi Đại Việt. Tảng đá yểm móng thời Thuận Thiên đã được khai quật, cột mốc hoa cương niên hiệu Hồng Đức đã sừng sững trấn giữ biên thùy. Nay thần kính cẩn dâng nộp Hồng Đức Bản Đồ để thánh thượng ngự lãm!”

Hoàng đế khẽ mỉm cười, truyền chỉ:

“Mau dâng lên cho Trẫm!”

Hoàng đế không đợi thị vệ bưng lên ngai vàng, mà đích thân đứng dậy bước xuống thềm rồng. Hai viên nội giám lập tức trải rộng cuộn lụa đại phong dài bảy thước lên chiếc bàn ngự bằng gỗ trắc đặt giữa điện tiền.

Dưới ánh nắng ban trưa rọi qua cửa điện, tấm bản đồ hạt Lạng Sơn hiện lên rực rỡ như một bức gấm thêu. Hoàng đế chăm chú cúi nhìn từng đường nét mực xạ đen nhánh. Ngón tay ngài lướt dọc theo dòng sông Kỳ Cùng cuồn cuộn chảy thẳng về hướng đông bắc, rồi dừng lại thật lâu nơi ba ngọn đồi mỏ sa khoáng Phấn Lĩnh nằm sâu hai mươi lăm dặm về phương bắc tính từ đỉnh Khâu Sầm. Từng ô vuông họa phương đồ ngay ngắn, từng vạch chia cự ly bằng dây đồng chuẩn khắc kết hợp phép đo bóng nhật quy ba thước tám phân bốn li đều hiển hiện chuẩn xác, rành mạch.

Hoàng đế ngẩng đầu nhìn cụ Chương, ánh mắt lộ rõ vẻ xúc động lẫn khâm phục:

“Tuyệt vời thay! Dòng sông Kỳ Cùng quanh co bị kẻ gian bẻ cong nay đã được nắn thẳng; tấc đất mỏ quặng tổ tông khai phá nay đã định rõ phân minh. Một cán gậy trắc lượng gỗ lim, một sợi dây đồng chuẩn khắc trong tay bậc túc nho áo vải mà giữ yên được ngàn dặm cương thổ biên cương. Trẫm từng dụ chư khanh rằng: một thước núi, một tấc sông của ta lẽ nào lại vứt bỏ. Lão tiên sinh đây thực đã vì giang sơn xã tắc mà lập nên kỳ công hiếm có!”

Cụ Chương rập đầu tâu:

“Muôn tâu Hoàng thượng! Đất đai bờ cõi là máu xương của tiền nhân đổ xuống từ ngày lập quốc. Thảo dân chỉ thuận theo lẽ trời soi bóng nắng, mượn phép trắc lượng cổ truyền của thánh hiền mà trả lại sự thật cho non sông, nào dám kể công lao.”

Ngay lúc ấy, tiếng xích sắt va chạm loảng xoảng vang lên ngoài thềm điện. Thị vệ triều đình áp giải hai cỗ xe tù vào sân rồng. Đặng Hoài Viễn và Vạn Hưng Xa bị điệu lên, toàn thân run rẩy như cầy sấy, phủ phục dưới chân bậc ngự.

Phía sau chúng, hiệu lực quân bày la liệt các vật chứng: ba chiếc rương gỗ niêm phong chứa đầy vàng ròng buôn lậu thu được tại hang Khâu Sầm, những thanh búa tạ vấy bùn đất, đống kiếm gãy, mảnh nẹp sắt khắc chữ Vạn Ký, tập mật thư sai khiến giết người diệt khẩu và cả cuốn sổ bộ địa bạ giả mạo có triện son Đô ty.

Sắc mặt Hoàng đế chợt lạnh như băng tuyết, long nhan thịnh nộ. Ngài chỉ tay vào mặt Đặng Hoài Viễn, giọng trầm vang như sấm sét: