Chương 8: Lửa Thử Vàng Đồng

Viên lại coi kho khẽ nhếch mép, buông một tiếng cười khẩy qua kẽ răng rồi ngoắt tay gọi đám phu dịch đẩy xe cút kít rời đi, bỏ lại sau lưng đống than đen ngòm bốc mùi xú uế.

Doãn Trinh ngồi xổm bên mép lò, dùng ngón tay bốc một nhúm than vụn đưa lên gần mũi. Mảnh than ướt rượt, bết dính bùn đen và tỏa ra mùi nồng nặc của lưu huỳnh sống. Phường gian thương cấu kết với sâu mọt chốn nha môn quả thực đã tính toán cặn kẽ từng đường đi nước bước. Đống than đá này nếu gặp ẩm sẽ rất khó bén lửa, nhưng nếu nôn nóng dùng bễ ép gió thổi gắt, khí lưu huỳnh cùng tạp chất bùn đất sẽ thốc thẳng vào lòng nồi nung, làm đồng nóng chảy bị lẫn xỉ xốp, đòn cân đúc ra ắt sẽ giòn rụm và rỗ chằng rỗ chịt trên bề mặt.

Anh không nói nửa lời, điềm tĩnh dùng xẻng dời đống than vào góc hiên khuất gió rồi lấy vạt áo chàm phủ kín hòm đồ nghề gia truyền. Đêm ấy, gió biển Bến Bình Ngân vẫn gầm gào ngoài vụng đá, nhưng trong góc lều ẩm thấp số mười hai, người thợ ba mươi hai tuổi vẫn ngồi trầm mặc, ánh mắt phẳng lặng như giếng cổ giữa đêm trường.

Sáng hôm sau, sương muối phủ một lớp trắng mờ trên nền gạch nha môn ty Bình Chuẩn. Gió bấc từ mép biển thổi vào buốt giá, khiến những người thợ dự thi đứng co ro quanh các bệ lò. Khi tiếng kiểng đồng báo hiệu đầu giờ Thìn vừa dứt, một hồi trống lệnh rền vang như sấm dậy xé toang màn sương mù đặc quánh.

Dứt tám hồi trống điểm, quan chủ khảo chắp tay sau lưng bước ra thềm đá hoa cương, cất giọng sắc lạnh vang vọng khắp trường thi:

“Hôm nay mở vòng chung khảo! Đề thi định đoạt chức vị Đốc nghệ: mỗi thợ phải dùng mười cân đồng đỏ và ba cân thiếc già do nha môn cấp phát, đúc thành một thanh đòn đại cân ngạch khố. Đòn cân phải thẳng tắp như dây dọi, dài đúng hai thước rưỡi, chịu được tải trọng một trăm cân mà cánh tay đòn không cong oằn, không suy suyển nửa ly. Cốt đồng tuyệt đối không được lẫn xỉ than, không được rỗ mặt. Hạn định trong hai nén hương đại. Kẻ nào để nứt gãy hay biến dạng, lập tức tước thẻ bài trục xuất vĩnh viễn khỏi giới bách nghệ!”

Quan chủ khảo vừa dứt lời, một nén hương đại to bằng ngón chân cái được châm lửa, cắm thẳng vào đỉnh đồng trước án thư. Khói xám uốn lượn tỏa ra mùi trầm nồng đậm.

Tiếng bễ da trâu lập tức rộ lên rầm rập khắp mười hai vị trí lò thi.

Tại gian chính điện, Đỗ Khôi được đám sai dịch ưu ái cấp phát những sọt than dẻ hảo hạng đen nhánh, khô ráo. Lão thợ cả của Thương hội Hồng Thông thoăn thoắt xếp than vào lò, giật bễ liên hồi. Ngọn lửa đỏ rực bùng lên phần phật, tiếng reo ràn rạt như hổ đói xua tan cái lạnh buốt giá. Đỗ Khôi ngoái cổ nhìn về phía góc tường ẩm thấp số mười hai, khóe môi vặn vẹo nụ cười đắc ý.

Ở góc sân phía tây, Doãn Trinh vẫn chưa vội giật bễ.

Anh cẩn trọng dùng xẻng sắt đảo đều đống than ẩm. Khói đen bắt đầu bốc lên lượn lờ, cay xè mắt mũi. Mùi lưu huỳnh nồng nặc xộc thẳng vào cổ họng làm người ta ngột ngạt muốn ho khan. Doãn Trinh hiểu rất rõ thứ than tạp độc hại này là cạm bẫy chí mạng; nếu nôn nóng thúc bễ thổi gắt, tạp khí sẽ làm đồng lẫn xỉ xốp và rỗ mặt, hủy hoại hoàn toàn độ bền của thanh đòn cân.

Người thợ họ Cù mở chiếc đãy vải thô mang từ ngõ Thợ Đồng tới, lấy ra bọc trấu mịn do Thẩm Lan đã tỉ mỉ sàng sảy từ hôm trước. Đôi tay thoăn thoắt và chuẩn xác, anh rải đều một lớp trấu mịn phủ kín lên bề mặt đống than đá ẩm ướt trong lòng lò.

Trấu mịn gặp than hồng âm ỉ lập tức bén lửa, tạo thành một lớp màng tro xốp mịn che chắn bên trên. Lớp màng trấu này hoạt động như một tấm lưới tự nhiên ngăn xỉ than và giữ chặt tạp chất bên dưới, đồng thời triệt tiêu hơi ẩm bốc ngược lên miệng lò.

Bấy giờ Doãn Trinh mới nắm lấy cán bễ da trâu. Anh khéo léo điều hòa gió bễ, kéo đẩy với nhịp điệu khoan thai, lúc mau lúc thưa nhịp nhàng như hơi thở. Luồng gió đi qua bễ được kiểm soát chặt chẽ, thổi luồn từ đáy lò qua lớp đất sét cao lanh trám rãnh. Dưới lớp màng trấu mịn, ngọn lửa từ sắc vàng đục chuyển dần sang màu đỏ thắm, rồi bùng lên sắc xanh lam thuần tịnh, tiếng reo êm ru không một tia muội than nào văng lên.