Chương 9: Nước Biển Tôi Thép Đồng

Không một động tác thừa, tay trái Doãn Trinh chộp lấy đôi kẹp sắt rèn dài trên giá gỗ, kẹp nghiến lấy hai bên thành khuôn đất sét cao lanh. Lực siết vững như gọng kìm ép hai mép vỡ khít rịt lại với nhau, chặn đứng dòng kim loại lỏng chực trào ra ngoài. Cùng lúc đó, tay hữu anh nhanh chóng giật chiếc bầu khô đeo bên hông, ngón cái bật tung nút bấc bằng gỗ bần.

Trong bầu chứa thứ nước biển đậm đặc pha muối khoáng anh đã chưng cất và gạn lọc từ vụng đá Bến Bình Ngân, phương thuốc cứu vãn đòn cân từng được phụ thân ghi chép tỉ mỉ nơi trang cuối của cuốn Bình Chuẩn Thiết Thư. Không chút chần chừ, Doãn Trinh nghiêng miệng bầu, rưới một dòng nước mảnh như sợi chỉ men đều dọc theo vết rạn đang đỏ rực.

Xèo!

Hơi nước mặn bốc lên nghi ngút, trắng xóa như sương mù sớm mai trên mặt vịnh, nhanh chóng che khuất bệ đá hoa cương và át hẳn mùi khói lưu huỳnh cay nồng đang lẩn quất trong gian lò số mười hai. Nước biển lạnh gặp đồng sôi lập tức bốc hơi dữ dội, muối khoáng thẩm thấu qua các kẽ hở li ti, ép lớp kim loại bề mặt co thắt lại trong chớp mắt. Lớp vỏ bên ngoài đông kết tức thì thành một màng thép đồng đanh chắc, phong bế miệng nứt, trong khi khối đồng thiếc nóng đỏ bên trong vẫn tuần hoàn lấp đầy mọi khoảng trống. Vết rạn dọc thân cán dần khép miệng, phẳng lì như chưa từng rạn vỡ.

Khói sương tan dần. Mấy thợ cả ở các lò lân cận tròn xoe mắt kinh ngạc, tiếng xì xào bắt đầu râm ran khắp trường thi. Đỗ Khôi đang đắc ý bỗng đứng sững sờ, chiếc búa con trên tay gã suýt buông rơi xuống nền đất nện.

Chờ cho kim loại hoàn toàn nguội đanh, Doãn Trinh dùng sống kìm gõ nhẹ vào gờ khuôn đất sét cao lanh nung. Lớp vỏ đất giòn tan vỡ vụn, để lộ thân đòn đại cân dài đúng hai thước rưỡi. Sắc đỏ thắm của đồng mười phần hòa quyện cùng ánh xám xanh của ba phần thiếc già tạo nên một vệt sáng trầm mặc, thẳng tắp như sợi chỉ căng giữa trời. Không hề có một vết rỗ xỉ, cũng chẳng có chút cong vênh nào nơi miệng nứt vừa được tôi hàn.

Doãn Trinh đặt thanh đòn cân lên tấm nỉ dày trải trên mặt đe. Anh rút chiếc dũa thép răng mịn từng được tôi kỹ bằng mỡ lợn nguội, bắt đầu gọt phẳng lớp ba via nơi mép khuôn. Từng nhát dũa lướt đi dứt khoát, tiếng thép cọ vào đồng vang lên sàn sạt đều đặn. Đầu ngón tay thô ráp của Doãn Trinh cẩn thận miết dọc thân cán, cảm nhận từng gờ nhỏ li ti để vuốt cho mặt kim loại trơn tru, phẳng mịn như lụa.

Khi thân đòn cân đã đạt độ tròn trịa hoàn hảo, Doãn Trinh lấy chiếc đục thép nhỏ chuôi sừng và chiếc búa đồng gia truyền từ đáy hòm đồ nghề. Anh đo đạc cẩn trọng từ chốt trục trung tâm tỏa ra hai cánh tay đòn, rồi nghiêng mũi đục đặt lên mặt kim loại.

Cắc! Cắc! Cắc!

Từng tiếng gõ giòn tan, thanh thoát vang vọng khắp gian trường thi. Mũi đục thép sắc lẹm khắc sâu vào thân đồng từng vạch phân, vạch ly đều tăm tắp, nét khắc mảnh như sợi tơ nhưng dứt khoát và sắc sảo vô cùng. Mỗi vạch chia là một thước đo lương tri, là chuẩn mực mà phụ thân từng dạy anh phải khắc cốt ghi tâm. Anh tra then trục bằng thép nguội mài nhẵn vào điểm tựa trung tâm, cẩn thận luồn mấu treo bằng tơ tằm nguyên chất bện lông đuôi ngựa vào hai đầu đòn cân.

Boong!

Hồi kiểng đồng của nha môn vang lên giòn giã báo hiệu nén hương thứ hai đã tàn rụi. Khâu chế tác kết thúc.

“Mời các thợ cả mang đòn cân lên giá đá!” Tiếng viên lại dịch cất lên the the át cả tiếng gió biển.

Giữa sân nha môn ty Bình Chuẩn, một chiếc giá kiểm định bằng đá hoa cương đồ sộ đã được dựng sẵn. Mười hai thợ cả lần lượt dâng sản phẩm của mình lên đối chứng tải trọng và độ thăng bằng trước mặt hội đồng khảo hạch.

Cây đòn cân của Đỗ Khôi được đưa lên trước. Cán cân bằng đồng thau nặng trịch, bề mặt còn lấm tấm vài vết rỗ do bọt khí, kim chỉ bằng đồng đỏ hơi thô. Khi viên lại dịch móc hai tảng đá nặng đúng năm mươi cân vào hai đầu đòn cân, thanh đồng khẽ oằn xuống chừng nửa ngón tay rồi mới gượng gạo thăng bằng. Viên giám khảo vuốt chòm râu dê gật gù, toan ghi điểm thượng hạng vào thẻ tre.

Đến lượt Doãn Trinh, anh đĩnh đạc bước lên, hai tay nâng thanh đòn cân hai thước rưỡi đặt lên mấu treo giá đá. Đòn cân nằm ngang tuyệt đối, chiếc kim chỉ bằng thép vát nhọn đứng sững ngay ngắn giữa ngấn chuẩn khắc trên trụ đá, tĩnh lặng không một gợn lay động.

Viên lại dịch lần lượt móc hai quả cân sắt ngạch khố, mỗi bên đúng năm mươi cân vào hai đầu đòn cân. Thân cân đồng thiếc của Doãn Trinh chỉ khẽ nhún một nhịp cực nhỏ rồi đứng yên bất động, thẳng tắp như một đường mực kẻ, không hề có dấu hiệu cong oằn trước sức nặng trăm cân.

Chưa dừng lại ở đó, Doãn Trinh từ tốn rút trong tay áo ra một sợi lông tơ tằm mỏng manh, nhẹ nhàng thả lên đĩa móc bên tả. Dưới mắt trông thấy của hàng trăm người có mặt tại trường thi, chiếc kim chỉ thép vốn đang đứng sững bỗng từ từ nghiêng hẳn về bên tả đúng một ngấn ly!

Một tiếng ồ kinh ngạc đồng loạt bật lên từ đám đông thợ thuyền và quan viên coi thi. Một đòn đại cân gánh nổi trăm cân mà độ nhạy lại bén ngót tới mức phân biệt được sức nặng của một sợi tơ trời, đó là cảnh giới bách nghệ mà mấy mươi năm qua ở chốn Vân Cảng này chưa từng có ai chạm tới.