Chương 10: Vết Than Người Câm

Cụ Ung Hoài San siết chặt chiếc bật lửa bằng đồng thau lạnh buốt trong lòng bàn tay, thong thả cất nó vào chiếc bao vải gai đeo bên hông. Hướng mắt về phía những rặng dừa nước tối sẫm bao quanh dinh cơ Hưng Long, nơi ánh đèn măng-sông vẫn le lói sau lũy tre, cụ hít một hơi sâu, ngậm gió biển mặn mòi để điều hòa lồng ngực đang ngột ngạt vì khói cháy.

Trời vừa hửng sáng, sương mai bốc lên lành lạnh trên mặt bãi bồi. Cụ San cùng Văn và Lụa dọn dẹp đống tro tàn, di dời khung đại diều cùng đồ nghề sang căn chòi tạm che bằng mấy tấm cói rách và cọc tre do bà con dựng vội trên doi cát cao ráo. Dù lưng áo Văn còn loang vệt mỡ trăn và các ngón tay của Lụa quấn kín dải vải trắng, cả hai vẫn cần mẫn ngồi bên cụ, không một lời than vãn.

Trên chiếc chiếu mộc trải giữa doi cát, năm khúc lõi gỗ mít vàng ươm đã đục rỗng ruột nằm ngay ngắn theo thứ tự từ lớn đến nhỏ: sáo Mẹ, sáo Bốn, sáo Ba, sáo Đôi và sáo Còi. Cụ San cầm con dao bài nhỏ, mũi dao uốn cong sắc lẹm, tỉ mẩn khoét từng thớ dăm nơi miệng sáo Đôi. Bàn tay cụ đưa đẩy nhịp nhàng, từng sợi dăm mỏng tang rơi xuống vạt chiếu như vảy cá.

"Thanh âm của dàn Ngũ Linh cốt ở chỗ hòa hợp," cụ San cất giọng trầm ấm, mắt chăm chú nhìn mép gỗ mít vừa nạo xong. "Ống Mẹ trầm đục tượng trưng cho Đất dày dung dưỡng muôn loài, ống Còi vút cao đón gió Trời soi sáng nẻo tăm tối. Ba ống giữa là Đôi, Ba, Bốn nương theo nhịp người mà gắn kết âm dương. Miệng sáo chỉ cần vênh một ly, thanh khí sẽ lệch, không sao xua được uất khí nơi cửa sông."

Lụa nghiêng đầu lắng nghe, đôi bàn tay băng bó khéo léo giữ chặt đầu ống sáo cho cụ San nạo vành. Văn ngồi bên cạnh, cẩn thận mài nhẵn từng chốt nêm bằng gỗ lim để khóa dàn sáo vào xương diều cái.

Cụ San đặt con dao bài xuống phiến đá, nhấc ống sáo Còi lên ngang miệng, rồi lần lượt ráp thử các ống sáo con vào gióng tre đón gió. Cụ khẽ nâng dàn sáo hướng về ngọn gió nam đang từ từ thổi vào mép lạch. Một luồng thanh khí thuần hậu cất lên, ban đầu rù rì như tiếng sóng vỗ bờ xa, rồi bỗng vút lên lảnh lót, trầm bổng đan xen, tròn trịa và ngân vang khắp vụng nước bãi bồi.

Tiếng sáo mộc mạc mà uy nghiêm, tựa hồ xua tan mùi khét lẹt của rơm rạ cháy dở còn lảng bảng quanh rặng bần. Phía xa ngoài mép sóng, mấy người phu muối xóm Bạch Nham đang co ro kéo cào trên ruộng mặn chợt dừng tay, ngẩng đầu ngơ ngác lắng nghe, nét mặt hốc hác dãn ra, ánh mắt ánh lên vẻ ấm áp lạ thường giữa buổi sớm mai buốt giá.

Đúng lúc thanh âm ngũ cung đang bay bổng trên triền cát, từ phía rặng sú vẹt rậm rạp giáp lạch Đò Âm bỗng vang lên tiếng lội nước bì bõm vội vã. Một bóng người gầy gò, xiêu vẹo rẽ những thân sú ngoi lên bờ cát. Đó là ông Sáu chèo đò – một người phu câm sống thui thủi, lẩn lút nhiều năm trong túp lều rách nát ngập mặn nơi bãi sú hoang vu. Thân hình ông quắt queo như một cành đước khô, tóc tai bù xù bết dính bùn đen, trên cổ chằng chịt những vết sẹo thâm cũ.

Hai mắt ông trừng lớn, dại đi vì kinh ngạc, lồng ngực gầy guộc phập phồng kịch liệt theo từng nhịp thở dốc. Tiếng sáo ngũ âm dường như đã đánh thức ký ức kinh hoàng bị chôn vùi suốt bảy năm ròng trong tâm trí ông. Đôi chân trần khẳng khiu run rẩy bước thấp bước cao về phía chòi tạm, miệng ú ớ phát ra những âm thanh nghẹn ứ, the thé nơi cuống họng cụt ngủn.

Văn buông chốt nêm gỗ lim, đứng phắt dậy cảnh giác: "Ông Sáu... Ông tìm ai?"

Cụ San đặt dàn sáo xuống chiếu, khẽ xua tay ra hiệu cho Văn bình tĩnh. Ông Sáu không nhìn ai, đôi mắt đỏ hoe chỉ đăm đăm hướng về góc chòi tạm, nơi thanh chèo gỗ lim gãy đôi của ông Lê Khắc Khiêm cùng mảnh ván thuyền mang dấu triện 'Hưng Long – Giáp Tý' đang được đặt trang nghiêm trên giá gỗ.

"Ú... ơ... ớ..."

Một tiếng gào xé ruột bật ra từ cổ họng ông Sáu. Người phu già ngã dúi dụi xuống bãi cát, bò lê tới trước giá gỗ rồi quỳ sụp xuống, hai tay ôm ghì lấy thanh chèo gãy vào lòng. Những ngón tay khẳng khiu, đen đúa cào mạnh lên vết siết của thừng gai và chữ 'Khiêm' khắc trên thân gỗ, nước mắt giàn giụa chảy ròng ròng qua những nếp nhăn nheo, lăn dài xuống vạt áo tơi tả. Tiếng khóc nấc nghẹn ngào, uất ức không thốt nên lời của một kẻ bị tước đoạt tiếng nói khiến không gian quanh chòi tạm chùng xuống nghẹn ngào.