Chương 20: Ánh Sáng Cửa Đáy

Ánh mắt cụ Ung Hoài San dõi theo từng nhịp lắc lư của chiếc thuyền nan giữa lạch Đò Âm. Từ mỏm doi cát Ngọn Bút, đôi bàn tay cụ vẫn giữ vững mối dây néo bện bằng sợi gai bảy tao, cảm nhận trọn vẹn sức kéo của cánh đại diều đang no gió trên tầng mây đen. Khi thấy từ xa bóng Văn vung tay dằn ngã Bá hộ Cửu, rồi cùng Đội Biền khống chế gọn kẻ thủ ác trên boong thuyền, lồng ngực cụ khẽ nở ra một hơi thở dài thanh thản. Mối dây gai trong tay cụ bỗng chùng lại nửa tấc, êm ả như dòng nước xuôi chèo.

Đội Biền nhanh nhẹn cúi mình, nhặt chiếc hộp sắt dẹt lên kẹp chặt vào nách, rồi cùng Văn kéo giật hai tay Cửu ra sau lưng, dùng dây thừng gai trói gô cổ cánh kẻ thủ ác. Con thuyền nan đón Cửu cùng tang vật tách khỏi mạn thuyền buôn vỡ toác, rẽ làn nước ròng đang rút nhanh để quay mũi hướng về phía gò Bến Than.

Gió giông dữ dội sau đêm rằm tháng Mười bắt đầu dịu dần. Mây xám nơi chân trời phía đông nứt toác thành từng dải hồng cam rực rỡ, rồi một vầng dương đỏ ối nhô lên từ lòng biển cả, rải lớp ánh sáng vàng óng như mật ong xuống khắp bãi bồi Cửa Đáy. Màn chướng khí âm u đọng lại suốt bảy năm ròng bị ánh mai xua tan, để lộ những doi cát trắng phau và rặng sú vẹt xanh ngắt đang vươn mình đón gió sớm.

Bá hộ Trần Bá Cửu bị Đội Biền và Văn giải từ thuyền nan bước lên bờ cát gò Bến Than. Bộ áo gấm the đen từng là biểu tượng của quyền uy khét tiếng nay ướt sũng bùn rác, xơ xác và bám đầy rong rêu. Hai chân lão mềm oặt, lê bước xiêu vẹo giữa hai hàng lính khố xanh nghiêm cẩn. Trên bãi cát gò Bến Than lúc này, hàng trăm người dân xóm muối Bạch Nham, thân nhân của mười hai phu phen xấu số cùng các bậc bô lão trong làng đã tề tựu đông đủ tự lúc nào. Cụ Ung Hoài San chậm rãi bước tới, tay chống chiếc gậy tre đực, mái tóc bạc phơ phất phơ trong gió sớm, ánh mắt phẳng lặng nhìn thẳng vào kẻ thủ ác đang cúi gằm mặt. Đỗ Thị Lụa cùng đám thanh niên xóm muối cẩn thận đóng cọc neo giữ chặt cuộn dây néo đại diều ngay cạnh mép gò.

Đội Biền dõng dạc bước lên một gò cát cao, giơ cao chiếc hộp sắt dẹt còn dính vài hạt cát ướt. Trước sự chứng kiến của viên thừa phái nha phủ và đông đảo dân làng, viên đội tuần cảnh cẩn trọng bẩy chốt then gài khắc hình sóng nước. Nắp hộp bật mở. Bên trong là một xấp giấy bản ngả màu vàng ố, mép giấy còn nguyên vẹn, mặt trước đóng triện đỏ chói của làng Bạch Nham từ năm Giáp Tý.

"Bà con xóm bãi hãy chứng giám!" Giọng Đội Biền vang rền khắp mặt sông. "Đây chính là tập văn tự gốc xác nhận quyền sở hữu chung một trăm mẫu ruộng muối cổ truyền của mười hai hộ dân phu Bạch Nham, do người đứng đầu là ông Lê Khắc Khiêm cất giữ trước khi bị dìm thuyền năm Giáp Tý! Bá hộ Trần Bá Cửu đã cướp đoạt tập giấy này rồi giấu kín dưới bệ thờ tổ, nay toan vượt biển tẩu tán nhưng lưới trời lồng lộng, tang chứng đã phơi bày trước mặt bá tánh!"

Tiếng ồ lên kinh ngạc xen lẫn tiếng khóc nghẹn ngào của thân nhân mười hai phu muối vỡ òa trên bãi cát. Những người mẹ già, những người goá phụ run rẩy ôm lấy nhau, nước mắt lăn dài trên những gò má sạm đen vì nắng gió.

Văn bước tới trước mặt Cửu, ném phịch thanh chèo gỗ lim gãy đôi khắc tên cha mình xuống trước mũi chân lão. Chàng nghiến răng, giọng nghẹn lại:

"Trần Bá Cửu! Cha tao và mười một người chú bác coi mày như người làng, đem mồ hôi nước mắt khai khẩn ruộng muối, vậy mà mày nỡ lòng nào thuê người dùng xích sắt dìm thuyền dìm người giữa đêm triều cường? Hôm nay, trước vong linh cha tao, trước đất trời Cửa Đáy, mày còn chối quanh được nữa không?"