Chương 4: Cánh Diều Thử Gió

Tiếng chân chạy huỳnh huỵch rẽ qua đám sậy rậm rạp phía gò Bến Than vừa lịm dần, Văn đã giật thót mình, vội vàng xách thanh xà beng định lao vụt ra mé bến đuổi theo kẻ rình mò.

Thế nhưng, một bàn tay gầy gò mà cứng như gọng kìm đã đặt lên bả vai anh. Cụ Ung Hoài San khẽ lắc đầu, đôi mắt phẳng lặng nhìn thẳng vào màn sương đen kịt:

"Đừng đuổi, con. Thuyền tuần đã rời bến, kẻ giấu mặt kia ắt là tai mắt của dinh cơ Hưng Long. Đêm hôm bãi lầy sương phủ hiểm trở, con đuổi theo chỉ chuốc thêm nguy nan. Chúng biết ta có manh mối thì ắt sẽ nôn nóng lộ diện, việc cấp bách của chúng ta lúc này là phải chuẩn bị cho chu toàn."

Văn nuốt nghẹn cục tức vào ngực, từ từ hạ thanh sắt xuống, gật đầu:

"Dạ, con nghe lời cụ. Nhưng lũ tay sai của lão Bá hộ Cửu đã rình rập quanh gò Bến Than thế này, liệu chứng tích kia có bị chúng lén vứt đi không cụ?"

"Bằng chứng nằm sâu dưới đáy bùn suốt bảy năm qua, trời đất tự có mắt soi tỏ, kẻ gian khó lòng xóa sạch," cụ San điềm đạm trấn an. "Muốn đối đầu với quyền thế của lũ cường hào độc ác, không thể chỉ cậy sức mạnh càn rỡ. Con và Lụa hãy cùng lão dựng cho xong cánh diều thử gió."

Nghe lời cụ dặn, Văn lập tức quay vào trong căn chòi ngổn ngang. Dưới ánh sáng le lói của ngọn đèn dầu lạc, cụ San dẫn Văn ra phía góc chòi, nơi có mấy gióng tre đực già óng ánh lớp da màu nâu sẫm, dựng nghiêng bên vách nứa.

"Con nhìn kỹ thớ tre này," cụ San đưa tay vuốt dọc theo sóng cật tre nhẵn bóng, giảng giải cho Văn. "Làm khung diều đón gió biển mặn không thể chọn tre non hay tre mái. Phải tìm thứ tre đực già cỗi, chặt vào tiết hanh khô cuối đông, rồi đem ngâm chìm dưới bùn chua tròn ba năm ròng rã. Có ngâm bùn chua đủ ngày đủ tháng, chất cật mới dẻo quánh, không một con mọt nào gặm thủng, khi gặp giông gió lớn ngoài cửa sông mới uốn lượn dẻo dai mà không gãy gập."

Văn chăm chú lắng nghe từng lời của cụ. Anh quỳ một chân xuống nền đất nện, dùng tay miết thử vào gióng cật tre mát lạnh. Quả nhiên thớ cật đàn hồi kỳ lạ, dẻo như gân thú rừng. Dưới sự chỉ dẫn tường tận của cụ lão tám mươi sáu tuổi, Văn cầm chiếc giũa sắt cẩn trọng nạo bớt phần ruột xốp trắng bên trong, giữ lại lớp cật dẻo dai bên ngoài, rồi gò nắn từng nan cánh theo hình vòng cung đều đặn. Mỗi vết giũa, mỗi nhát gọt đều đòi hỏi sự kiên nhẫn tột cùng, giúp ngọn lửa căm hờn đang sục sôi trong lòng chàng trai trẻ dần lắng lại thành sự vững vàng, điềm tĩnh.

Ở góc chõng bên kia, Lụa cũng đang cặm cụi với phần việc của mình. Đôi bàn tay thon nhỏ của cô thiếu nữ thoăn thoắt xếp từng mảnh lụa tơ tằm vụn lên bộ khung tre vừa uốn cong. Lụa dùng chổi đót nhúng vào âu nhựa củ nâu đã nghiền nhuyễn, hòa thêm chút nước vôi tôi đặc sánh quánh màu đỏ gạch, quét đều tay lên từng thớ vải.

"Quét nhựa củ nâu quyện vôi tôi thế này có tác dụng gì vậy cô Lụa?" Văn ngẩng lên tò mò hỏi, bàn tay vẫn không ngừng giữ chặt mấu dây buộc khung.

Lụa ngước nhìn anh, mỉm cười dịu dàng dù đôi mắt vẫn thoáng nét trầm tư:

"Thầy tôi ngày trước dạy rằng, áo diều bồi bằng lụa tơ tằm vụn vừa nhẹ lại bền chắc. Nhưng gió biển Cửa Đáy mang theo sương muối độc dữ lắm, nếu không quét lớp nhựa củ nâu quyện nước vôi tôi đặc này, mặt lụa sẽ mau mềm nhũn và ngấm nước khi bay trong đêm. Nhờ có vôi và củ nâu, áo diều sẽ căng bóng, khô giòn mà dẻo dai, sương đêm đậu vào lập tức trôi tuột, không tài nào thấm ướt được."

Trong khi đó, cụ San ngồi xếp bằng trên chiếc chiếu cói, rút từ chiếc bao da cũ kỹ ra một con dao bài bằng thép già sáng loáng. Trên tay cụ là khúc lõi gỗ mít vàng ươm, ruột rỗng tự nhiên. Lưỡi dao sắc ngọt lướt đi êm ru trên vành miệng ống sáo còi, từng dăm gỗ mỏng tang như cánh ve rơi lả tả xuống vạt áo nâu. Cụ San khoét nhẹ hai bên mép sáo, đôi mắt già nua tập trung cao độ, không hề run rẩy.

"Đến đây, Văn," cụ San khẽ gọi.

Văn vội bước lại gần, ngồi thụp xuống bên cạnh cụ.

Cụ San đưa ống sáo còi vừa đẽo xong cho anh, ân cần bảo: