Chương 17: Trăm Hòm Đồng Khởi, Tiếng Sấm Đầu Mùa

Tiếng hô hưởng ứng của hàng trăm nông dân vừa dứt, bãi bồi ven sông Nước Trong lập tức biến thành một công trường hừng hực lửa ngày đêm. Khắp triền sông, tiếng cưa xẻ ràn rạt, tiếng búa gõ đanh giòn trên chuôi đục và mùi hồ nếp mới quấy thơm nồng hòa cùng hương mùn cưa ngai ngái.

Đến ngày thứ sáu kể từ lúc mã độc bùng phát, công trường dã chiến đã làm nên một kỳ tích phi thường.

Hơn một trăm cỗ quạt hòm tự chế từ tre ngà, nẹp nứa và ván thùng hàng phế liệu đã hoàn thành trọn vẹn, xếp thành những hàng dài uy nghi dọc bờ sông Nước Trong. Dưới ánh nắng sớm, những cánh quạt nan tre bọc vải bạt phết hồ nếp đã khô se, phẳng lì và căng phẳng như cánh chuồn chuồn. Thân hòm ghép từ những mẩu ván tận dụng xù xì nay được bào nhẵn, các khớp mộng đuôi én và mộng mang cá khít rịt không để lọt một tia gió. Đứng trước hàng quạt sừng sững, cụ Cù khẽ vuốt chòm râu bạc, lòng dâng lên niềm an ủi khôn xiết.

Từ đầu giờ chiều, đại diện các xóm làng nghèo kéo về bãi bồi đông nghẹt. Bà con từ xóm Bãi, xóm Chùa cho tới làng Trại, thôn Đoài, ai nấy đều hối hả gánh gồng, mang theo xe cút kít và dây thừng gai. Những gương mặt lam lũ vốn hằn sâu âu lo suốt mấy ngày qua nay bỗng rạng rỡ lạ thường khi đứng trước thành quả lao động chung.

Cụ Cù thong thả chống chiếc gậy tre đi dọc bờ sông, ân cần quan sát từng đoàn người nhận quạt. Cụ dừng chân bên một lão nông luống tuổi xóm Chùa, người đang run rẩy áp bàn tay chai sần lên mặt ván còn vương mùi phoi bào.

— Bác Cù ơi… — Người nông dân nghẹn ngào, khóe mắt đỏ hoe. — Cả đời thằng Tư này chỉ quen cầm cán cày, tra hạt lúa, chưa từng nghĩ có ngày tự tay mình đục đẽo được cái then, cái mộng đuôi én vuông vức thế này! Nhìn cỗ quạt đứng vững chãi, con mừng mà nước mắt cứ ứa ra…

Cụ Cù mỉm cười đôn hậu, vỗ nhẹ vai người thợ cày: — Chú đừng nói vậy. Người thợ cày hay thợ mộc cũng chung một cái tâm quý hạt thóc, trọng giọt mồ hôi. Mình làm bằng cái đức, nương theo đường vân thớ gỗ thì gỗ nó nghe mình. Cỗ quạt này là công sức gom góp của cả xóm. Chú mang về đầu làng, nhớ phân công người quay thật đều tay, giữ nhịp bốn mươi vòng mỗi phút như già này đã dặn dò.

Ở phía bên kia, Trần Lực mướt mải mồ hôi, hai tay thoăn thoắt chằng néo từng cỗ quạt lên xe thồ, tiếng cười sang sảng vang động mặt nước: — Bác Cù cứ yên tâm tuyệt đối! Tụi con chia đều rồi, mỗi xóm nhận hai mươi cỗ, đặt ngay tại sân đình và các bến bãi cao ráo. Cứ một người trút thóc, hai người luân phiên quay quạt, gió đồng thổi tới đâu nấm rỉ sắt bay sạch tới đó!

Giữa bầu không khí rộn rã, Cù An Nhiên từ chiếc lều bạt dã chiến hớt hải chạy ra bờ sông, hai má đỏ bừng vì gấp gáp, tay cầm chặt tấm bảng quang học đang chớp nháy luồng sáng đỏ cảnh báo. Đi sát ngay sau lưng cô là kỹ sư Tần Khải với nét mặt vô cùng căng thẳng.

— Ông nội ơi! — An Nhiên thở dốc, giọng run run. — Bảng tin hệ sinh thái vừa phát tín hiệu khẩn! Chu kỳ chuyển mùa đã bắt đầu đếm ngược rồi ông ơi! Thời hạn gieo mạ vụ xuân chỉ còn vỏn vẹn ba mươi sáu giờ nữa thôi!

Cụ Cù khựng bước, đôi lông mày bạc khẽ nhíu lại: — Ba mươi sáu giờ ư?