Chương 10: Chén Trà Luận Việc

Cụ Hạ Vĩnh Duật vội bước xuống bậc thềm, chắp tay cúi chào vị quan phụ mẫu vừa dừng bước giữa khoảng sân ngát hương hoa:

“Đêm đã sang canh ba, chẳng hay có ngọn gió lành nào đưa quan bác quá bộ tới chốn hiên tranh hẻo lánh này?”

Vũ Đình Khiêm cởi chiếc áo choàng chắn gió trao cho A Cát, gương mặt phong sương thoáng dịu lại khi bước qua bậu cửa gian giữa. Bà Lan mau mắn kéo chiếc ghế trúc lau sạch bụi, còn đứa nhỏ lăng xăng mang chậu than củi đặt chếch dưới chân bàn cho ấm chỗ ngồi.

“Hạ lão tiên sinh chớ đa lễ,” Tri huyện Vũ Đình Khiêm cất giọng trầm ấm, đưa mắt nhìn quanh nếp nhà ba gian ngăn nắp phảng phất mùi quế chi. “Bản huyện đi tuần đê dọc mười dặm ven sông Đáy, tiện đường ghé qua xem cuộc sống của lão tiên sinh cùng Doãn phu nhân dạo này ra sao.”

Bà Lan khép nép lui ra mép phản, đôi tay còn vương chút tro ấm từ bếp sưởi:

“Đội ơn quan lớn dủ lòng đoái hoài. Già này cùng ông nhà được nương bóng hiên trà, sớm tối có cháo rau thanh đạm, âu cũng là nhờ ân đức tác hợp của đại nhân.”

Cụ Duật ngồi xuống đối diện tri huyện, nhấc chiếc siêu đồng đang sôi tăm tắp trên bếp lò nhỏ, tráng nóng chén sành men dong rồi châm ra dòng nước trà xanh biếc. Hương móc câu mộc mạc thơm lừng quyện cùng hơi nóng bốc lên ngùn ngụt, xua đi cái rét tê tái vừa bám theo khách từ mé sông vào.

“Trà ngon lắm, thanh tao mà hậu vị ngọt sâu,” Vũ Đình Khiêm nâng chén nhấp một ngụm nhỏ, nhưng đôi mày rậm của ngài vẫn chùng xuống đầy âu lo. Ngài đặt chén trà xuống mặt bàn gỗ hương, thở dài một tiếng nặng trịch: “Thực ra đêm nay ghé lại đây, ngoài việc thăm hỏi hai vị, bản huyện còn trĩu nặng một mối bận tâm liên quan đến sự sống còn của trăm họ trấn Phù Vân.”

Cụ Duật nhìn sâu vào đáy mắt người bạn vong niên, điềm đạm hỏi:

“Quan bác có điều chi ưu phiền nơi công đường chăng?”

“Lão tiên sinh ở ven sông chắc cũng đã ngửi thấy mùi tử khí mấy hôm nay,” giọng vị tri huyện hạ thấp xuống, nghiêm cẩn lạ thường. “Đợt gió chướng trái mùa kết hợp cùng thủy triều đỏ ngấm sương độc đang khiến chứng chướng khí bùng phát dữ dội khắp các xóm bãi. Từ thôn Thượng xuống vạn chài hạ lưu, đã có hơn trăm người già trẻ phát sốt mê man, da dẻ nổi mẩn tím, ngực tức khó thở. Thuốc thang của các tiệm quanh huyện chỉ hãm được phần ngọn chứ không dập được tà độc trong huyết mạch.”

Bà Lan nghe vậy thì giật mình, nhớ lại mùi nồng khét lạ lùng ngoài bãi sậy lúc chập tối, bất giác thốt lên:

“Thảo nào chiều nay ra bờ sông hứng gió, già này thấy hơi nước tanh nồng khác hẳn mọi khi. Thứ chướng độc này nếu không có vị thảo mộc dẫn dương khí thanh lọc thì rất dễ kết thành dịch lớn.”

Vũ Đình Khiêm gật đầu tán đồng, đoạn hướng về phía cụ Duật:

“Đúng như phu nhân nhận định. Đàn tế Trấn Vũ ven sông vào tiết giao mùa năm nay vì thế mà gánh vác trọng trách cầu an giải trừ dịch khí cho toàn hạt. Các bậc cao túc đều chỉ rõ: ngoài bài thuốc xông đại trà, cần gấp một đàn tràng gồm đúng ba trăm củ thủy tiên thượng phẩm ‘Bách Hoa Cầu An’ để đặt quanh đàn thủy thần. Hoa thủy tiên vốn là loài hoa ngậm tinh hoa của nước và sương sớm, một khi nở rộ đồng loạt đúng khắc giao tiết sẽ kích hoạt dược tính của thảo mộc, hương thơm thuần khiết mới bạt được tử khí ven sông.”

Ngài khẽ lắc đầu, vẻ mặt thêm phần cay đắng:

“Khổ nỗi rét muộn kéo dài, lại thêm sương muối bất thường, mấy nhà vườn có tiếng trong trấn đều đã làm hỏng củ. Các nghệ nhân tỉa hoa đều lần lượt chối từ vì sợ mang tội bất kính nếu hoa không nở đúng giờ khắc đàn tràng khai mở. Bản huyện đang như ngồi trên đống lửa.”

Cụ Duật im lặng lắng nghe, ngón tay gầy guộc khẽ miết lên vành chén trà. Trong lòng cụ, hình ảnh ba trăm củ mầm ngọc vừa trải qua một đêm ngạt khói thảo mộc cứu mạng hiện lên rõ mồn một. Đó không chỉ là thú chơi phong lưu thanh nhã, mà giờ đây đã gắn liền với sự an nguy của người dân xóm bãi.